Çin Komünist Partisi Merkez Komitesi’nin yıllık diyebileceğimiz toplantısı geçen ayın sonlarında gerçekleşti. Toplantı iki açıdan önemli idi. Bunların birincisi, Çin’in önümüzdeki yılda devreye girecek yeni Beş Yıllık Plan prensiplerinin açıklanması, ikincisi de ülkedeki yolsuzlukla savaş ve ülke silahlı kuvvetlerini yeniden yapılandırma çabalarını sahneye çıkartmasıydı.
MERKEZ KOMİTE
Çin’de kamuda karar vericilerin hepsi -çok çok ender istisnalar dışında- Çin Komünist Partisi üyesidir. Devlet başkanından başlayıp bakanlara, büyük devlet şirketlerinin başları, eyalet üst düzey yöneticileri, üniversite rektörleri, araştırma kuruluşlarının başları ve silahlı kuvvetler liderlerine, ülkenin en üst karar vericileri partinin Merkez Komitesi’nin 205 asil, 171 yedek (toplantılara katılan ama oy hakkı olmayan) üyelerini oluştururlar.
BEŞ YILLIK PLANLAR
Beş yıllık planlar, ülkenin ekonomi yanında iç ve dış politikada gelecek yıllardaki yönü hakkında bilgi verdiğinden önem taşır. Plan başlangıç yılının bahar aylarında Ulusal Halk Kongresi yıllık toplantısında açıklanır ama prensipleri ve ana hedefleri bir önceki yılın sonlarındaki Merkez Komite toplantısında belirlenerek ‘öneri’ raporu olarak açıklanır.
2026-2030 planı için açıklanan öneriler, ülkenin rotasında önemli bir değişiklik öngörülmediğini gösteriyor. Rapor, Çin’in yeni teknolojilere büyük yatırımlar yapmaya dayanan ve elektrikli arabalar, yeşil enerji sistemleri gibi alanlarda pazar ve teknoloji hakimiyetine yol açan mevcut politikalarının güçlenerek süreceğine işaret ediyor. Günümüzün gelişmiş ülkelerinin kendileri için kaygı verici bu durum karşısında, Çin’in ülke kaynaklarını ‘fazla üretim kapasitesi’ yaratan yatırımlar yerine ülkede tüketimi desteklemek için kullanması yolundaki telkinlerinin pek etkili olmadığı görülüyor. Ülke liderliği 2000’lerin ortalarından son yıllara kadar asgari ücretleri düzenli olarak enflasyonun üzerinde artırmak ve piyasa ekonomisine geçişle yok olmuş sosyal güvenlik sistemini yeniden oluşturmak gibi tedbirlerle iç tüketimi artırmaya yönelik politikalar uygulayageldi, ancak, ekonominin rekabet ve katma değer yaratma gücünü artırmaya, gelirlerin bu şekilde artmasına yönelik politikalara ağırlık veriyor. Bu tercihte temel bir değişiklik görülmüyorsa da raporun, bireysel tüketimin ülke GSYH’sindeki payında kayda değer artış sağlanması, kamu harcamalarında sosyal hizmetlerin artırılması gibi ifadeler içermesi, tüketime daha doğrudan desteklerde de bir artış beklenebileceğini gösteriyor.
YOLSUZLUK VE ASKERLER
Komitenin bu toplanışında bir gündem maddesi de toplantı öncesinde yolsuzluk nedeniyle görevlerinden alınıp gözaltına alınan 10 yüksek rütbeli -askeri hiyerarşide 2 numara olan general de dahil- asker üyenin yerine yenilerinin seçilmesiydi. Bu, Xi Jinping’in yolsuzluğun kökünü kazıma yanında, ileride ihtiyaç duyulma olasılığı artan ülke silahlı kuvvetlerini güçlendirme çabasının göstergesi olarak değerlendirilebilir.