Cuma7 Ağustos 202611:48İSTPİYASAAÇIK
AHMET EMRE BİLGİLİ
AHMET EMRE BİLGİLİ

Selamlaşma nelere kâdirdir?

00:00 / 00:00

Selamlaşma her kültürde farklı bir şekilde var olan global bir seremonidir. Selamünaleyküm, merhaba, günaydın, iyi günler, iyi akşamlar türünden sözlü olanların yanında beden dilinde selamlaşmalar da bulunur.

Tokalaşma, kucaklaşma, samimiyeti ifade eden el hareketleri, saygı ifadesi ile eğilme türünden hareketler de selamlaşmadan sayılır. 

Elbette bu, kültürlere dinlere göre farklılaşabilir. Sözgelimi Türkiye gibi bazı kültürlerde sözle selamlaşma önceliklidir, Uzak Doğu ülkeleri daha çok saygı anlamındaki hareketlerle bazıları ise temas ederek selamlaşır.

Bu girişi müteakip malumun ilanı kabilinden bir bilgi verelim. Milli Eğitim Bakanlığı’nın özel eğitim ve rehberlik hizmetlerini yürütmek için bir genel müdürlüğü var. Bu birim daha çok özel eğitime ihtiyaç duyan öğrencilere hizmet veriyor. Bununla birlikte rehber öğretmenleri çalışma alanları açısından geliştiriyor, düzenliyor. Yani özel eğitimle özel öğrencilere ulaşıyor, rehber öğretmenlerle de tüm öğrencilere hizmet veriyor. Kapsayıcı bir durumu var.

Genel Müdür Mustafa Otrar Hoca, kendisi de akademisyen ve psikolojik danışman kökenli. Aslında akademik alanının uygulamasını yönetiyor. Şimdi çok anlamlı bir kampanya başlatmışlar.

Son derece yalın fakat derin bir manası olan ‘selamlaşma’ gündem yapılacak. Bakanlık tüm il ve ilçe teşkilatlarına yazı göndererek okullarda farklı etkinliklerle ‘selamlaşma’ konusunun işlenmesini yani gündemde tutulmasını istemiş. Selamın unutulduğu veya dejenerasyona uğradığı bir dönemde bu kampanyayı başlatmak hem tema hem de zamanlama açısından da doğru olmuş. Bu etkinlik son dönemlerde kültürel hassasiyet üzerinden giden Bakan Yusuf Tekin’e de sosyolojide puan getirir.

Şimdi şu hususa bakalım. Bu etkinlikten maksat nedir ve maksat nasıl hasıl olur?  Bütün usta iletişimciler iyi bilir ki iletişimin başı hangi türden olursa olsun samimiyetle verilen selamdır. Nezaket ise en önemli iletişimdir. O halde iletişim yalın bir mesajla başlayacak. Yalın demek basit demek değildir. Aslında tam da derin olmaya vurgu yapmış oluyoruz. 

Eskiler önce selam, sonra kelam demişler. Demişler ama biz selamı kaldırmışız, doğrudan kelama girmişiz. Ne de kötü etmişiz. Çünkü doğrudan söze başlamak, bütün iyi başlangıçları ortadan kaldırır. Dolayısıyla kelamın da etkisini zayıflatır. Hz. Peygamber, ‘tebessüm sadakadır’ demiş. Aslında yalın ama müthiş bir iletişim dersidir bu. Söze tebessümle selam ile başlamak kelamın değerini bir o kadar yükseltir.

Karşımızdakine güven vermeye ve ondan emin olmaya da selam ile başlarız. Psikolojide ilk temas, kabul görme, sosyal bağ kurma ve aidiyet oluşturma süreçleriyle ilişkilendirilen bu davranışlar; kültürel mirasımızda yer alan manevi değerlerle bütünleşerek bireylerin psikolojik hallerini destekleyen koruyucu unsurlar olarak değerlendirilir.

İletişimin başlangıcı sadece selamlaşma ile sınırlı tutulamaz şüphesiz. Mesela; ‘hoş geldiniz’, ‘gözünüz aydın / göz aydınlığı’ ‘geçmiş olsun’, ‘kolay gelsin’, ‘bereketli olsun’ ‘afiyet olsun’, ‘eline sağlık’, ‘hayırlı işler’, ‘hayırlı olsun’, ‘başınız sağ olsun’ türünden ifadeler de selamlaşmaya dahildir. Öğrenciler kültürel değerleri gözlem yaparak, etkileşim ve deneyimle öğrenirler. Okul, yalnızca akademik öğrenmeyle açıklanabilecek bir kurum olmayıp kültürel değerlerin yaşandığı, nezaketli iletişim dilinin deneyimlendiği ve geleceğe aktarıldığı dinamik bir öğrenme ortamıdır.

Bakanlık kampanyadan maksadını şu şekilde ifade etmiş: Rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri; öğrencilerin akademik, sosyal-duygusal ve kariyer gelişimlerini bütüncül bir anlayışla destekleyen, koruyucu, önleyici ve gelişimsel hizmetler bütünüdür. Bu kapsamda öğrencilerin etkili iletişim kurabilmeleri, empati geliştirmeleri, farklılıklara saygı duymaları, sağlıklı akran ilişkileri kurmaları ve güvenli okul iklimine katkı sunmaları temel geliş alanları arasında yer alır. Nezaketli iletişim becerilerinin geliştirilmesi; öğrencilerin kültürel değerleri günlük yaşamlarına yansıtmalarını desteklerken aynı zamanda sosyal-duygusal öğrenme becerilerini güçlendirir ve okul aidiyetini artırır.

Netice-i kelam; ‘Aranızda selâmı yayınız’ ilkesi bütün söylediklerimizi kapsama altına almaktadır. Güzel olan ise; Eylül’de okullar açıldığında selamlaşma gündemi ile eğitime başlayacak olmamız. Umarız bu kampanyaya iyi işler çıkaran İletişim Başkanlığımız ve Burhanettin Duran Hoca da destek verir ve selamlaşma/tebessüm bütün ülke sathında gündem olur, ne de iyi olur.

YAZARIN ÖNCEKİ YAZILARI

Tüm Yazıları >