Cuma13 Kasım 202611:18İSTPİYASAAÇIK
NURULLAH GÜR
NURULLAH GÜR

Belirsizlikler çağında yeşil dönüşümün geleceği

00:00 / 00:00

Türkiye ekonomisi oldukça zorlu bir virajdan geçiyor. Yüksek enflasyon vatandaşın satın alma gücünü aşındırırken, yüksek faiz ise reel sektörün finansmana erişimini zorluyor.

Ekonomik aktivitenin yavaşladığı bu dönemde bir de üzerine fon türbülansı geldi. Küresel piyasalarda da işler hiç parlak değil. Gelişmiş ülkelerin hazine tahvilleri, yüksek enflasyon ve kamu borcunun etkisiyle son yılların en büyük kırılmalarından birini yaşıyor.

Hisse senedi piyasaları yapay zeka odaklı yükselişin olası bir finansal balona dönüşmesi tedirginliğiyle yönünü bulmaya çalışıyor. Jeopolitik riskler ve korumacı politikalar ise küresel ticaretin büyüme hızını sınırlıyor. Şu an dünyada ekonomik açıdan rahat nefes alan ülke yok demek abartılı bir söylem olmaz.

***

Belirsizliklerin damgasını vurduğu bu dönemde eğitim, verimlilik ve kapsayıcılık gibi küresel ekonominin geleceğini şekillendirecek konular hak ettiği ilgiyi görmüyor. Bu konulardan biri de hiç kuşkusuz iklim değişikliği. Bu yıl Türkiye, bu küresel sorunu çok taraflı ve çok boyutlu bir yaklaşımla ele alan en büyük etkinliğe ev sahipliği yapıyor.
Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 31. Taraflar Konferansı (COP31), dünyamızı tehdit eden bu hayati soruna karşı daha fazla gecikmeden eşgüdümlü ve kararlı adımlar atılması için önemli bir diplomatik zemin sunuyor.

Her ne kadar iklim değişikliğini büyük ölçüde gelişmiş ülkeler tetiklemiş olsa da Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerin üzerlerine düşen sorumluluktan kaçmaları mümkün değil. Zaten bu ülkelerin böyle bir niyeti de yok. Tek istenen, iklim değişikliğiyle mücadelenin daha adil bir düzlemde ilerlemesi.

Gelişmekte olan ülkelerin (Çin hariç) iklim kriziyle mücadele edebilmesi ve yeşil ekonomiye geçebilmesi için yıllık yatırımlarını 2035'e kadar 3.2 trilyon dolara çıkarması gerektiği hesaplanıyor. Ancak bu rakama yaklaşmak bile oldukça zor görünüyor. Hele de küresel sermayenin kısa vadede kâr getirecek yatırımların peşinden koştuğu bir dünyada…

***
Şu sıralar küresel finansın gözdesi yapay zeka yatırımları. İklim değişikliği gibi insanlığı tehdit eden hayati bir sorunu çözmek varken, yapay zekaya trilyonlarca dolar akıtmanın planlarını yapmak dünyanın ortak geleceği açısından hiç de akıllıca bir hareket değil. Yapay zekanın büyük bir teknolojik dönüşüm potansiyeli taşıdığına şüphe yok. Ancak önceliklerimizin farklı olması gerektiği de ortada.

Yapay zekaya yönelik altyapı yatırımları son yıllarda hızla artarken, yeşil enerji altyapılarına yapılan yatırımların artış hızı yavaşladı. Sonuçta finansman olanaklarının sınırlı olduğu bir dünyada kaynakların daha doğru dağıtılması gerekiyor.

Ekonomik açıdan oldukça çetin geçen bu dönemde hanelerin ve şirketlerin yeşil dönüşüme yeterince odaklanmasını beklemek gerçekçi olmaz. Ne var ki iklim değişikliğiyle mücadelede kaybedecek vaktimizin kalmadığı da acı bir gerçek.

Dolayısıyla yeşil dönüşümü teşvik etmek için başta uluslararası sermaye kuruluşları olmak üzere finans kurumlarının bu alana daha fazla kaynak aktarması, devletlerin de kamu bütçelerinden yeşil dönüşüme daha büyük pay ayırması şart.

YAZARIN ÖNCEKİ YAZILARI

Tüm Yazıları >
Belirsizlikler çağında yeşil dönüşümün geleceği — NURULLAH GÜR