Yapay zeka talebi bellek piyasasını sıkıştırdı: DRAM ve HBM fiyatları yükseliyor

Bellek piyasasında arz-talep dengesi kısa sürede tersine döndü. 2024 sonunda yüksek stok ve arz fazlasıyla baskılanan fiyatlar, yapay zeka yatırımları, tarife belirsizliği ve üretim kapasitesinin yüksek getirili ürünlere kaydırılmasıyla sert yükseldi. Akıllı telefon, bilgisayar ve oyun konsolu üreticileri artan maliyetlerin etkisini daha fazla hissetmeye başladı.

DDR4 BELLEK FİYATLARINDA TARİHİ YÜKSELİŞ

Teknoloji sektöründe yaygın kullanılan 8 gigabit kapasiteli DDR4 belleklerin spot piyasa fiyatı, Aralık 2023’te 1,62 dolar seviyesindeydi.

DDR4 fiyatı 2024 yılını yüzde 15 düşüşle 1,37 dolardan tamamladı.

Ancak 2025 yılında piyasadaki görünüm tamamen değişti.

DDR4 FİYATI 2025’TE YÜZDE 1568 ARTTI

DDR4 belleklerin spot piyasa fiyatı 2025 yılında yüzde 1568 artarak 22,85 dolara ulaştı.

Böylece fiyat yaklaşık 17 katına çıkarken, DDR4 bellekler tüm zamanların en güçlü yıllık yükselişini kaydetti.

FİYATLAR 2026’DA DA YÜKSELMEYE DEVAM ETTİ

Bellek fiyatlarındaki yükseliş bu yıl da sürdü.

Yükseliş serisini altıncı çeyreğe taşıyan DDR4 belleklerin fiyatı, 2026’nın ilk 6 ayında yüzde 38 artarak 31,59 dolara çıktı.

2024 SONUNDA ARZ FAZLASI VARDI

Kişisel bilgisayarlar ve akıllı telefonlarda kullanılan geleneksel belleklere yönelik talep 2024’ün sonlarında zayıf seyretti.

Yüksek stok seviyeleri ve arz fazlası fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturdu.

Çinli üreticilerin eski nesil belleklerde kapasite artırması da sektördeki fiyat rekabetini güçlendirdi.

2025’TE PİYASA DENGESİ DEĞİŞTİ

Bellek piyasasındaki görünüm 2025 yılında ABD’nin tarife politikalarına ilişkin belirsizliğin artmasıyla değişmeye başladı.

Yeni tarifeler yürürlüğe girmeden önce stoklarını artırmak isteyen müşterilerin siparişlerini öne çekmesi talebi güçlendirdi.

Olası arz sıkıntısına yönelik beklentiler de stoklama eğilimini hızlandırdı.

ARZ FAZLASINDAN TEDARİK SIKIŞIKLIĞINA GEÇİLDİ

Siparişlerin öne çekilmesi ve talebin hızlanmasıyla bellek piyasasındaki denge birkaç çeyrek içerisinde tersine döndü.

Sektör arz fazlasından tedarik sıkışıklığına geçti.

Bu değişim, bellek fiyatlarındaki hızlı yükselişin temel nedenlerinden biri oldu.

TEKNOLOJİ ŞİRKETLERİNİN MALİYETLERİ ARTTI

Arzdaki sıkışıklık, DRAM ve diğer bellek ürünlerinin fiyatlarını artırırken bu ürünleri üretim girdisi olarak kullanan teknoloji şirketlerinin maliyetlerini de yukarı çekti.

Bazı şirketler artan maliyetleri ürün fiyatlarına yansıtmaya başladı.

Fiyat artışını tüketiciye aktarma gücü daha sınırlı olan üreticilerde ise kar marjları üzerindeki baskı belirginleşti.

YÜKSELİŞ 2025’İN İKİNCİ ÇEYREĞİNDE HIZLANDI

Bellek fiyatlarındaki yükseliş 2025’in ikinci çeyreğinden itibaren daha belirgin hale geldi.

Yapay zeka talebiyle birlikte üreticilerin yüksek katma değerli ürünlere daha fazla kapasite ayırması, eski nesil DDR4 belleklerin arzını azalttı.

Tarife belirsizliği nedeniyle siparişlerin öne çekilmesi de piyasadaki sıkışıklığı artırdı.

YAPAY ZEKA TALEBİ HBM’NİN ÖTESİNE YAYILDI

Bellek piyasasındaki sıkışıklığın daha kalıcı hale gelmesinde yapay zeka yatırımları önemli rol oynadı.

Başlangıçta yapay zeka hızlandırıcılarında kullanılan yüksek bant genişlikli HBM ürünlerine yoğunlaşan talep, zamanla diğer bellek türlerine de yayıldı.

SUNUCU DRAM TALEBİ ARTTI

Veri merkezi yatırımlarının hızlanmasıyla yüksek kapasiteli sunucu DRAM’lerine yönelik talep de yükseldi.

Kurumsal veri depolama ürünlerinde de benzer şekilde daha güçlü talep görülmeye başladı.

Bu gelişme üreticilerin kapasite planlamalarını değiştirdi.

ÜRETİM YÜKSEK GETİRİLİ ÜRÜNLERE KAYDI

Artan sunucu ve yapay zeka talebi, üreticilerin kapasitesini daha yüksek getirili bellek ürünlerine yönlendirmesine neden oldu.

Bu durum tüketici elektroniğinde kullanılan geleneksel bellek ürünlerinin arzını daralttı.

Böylece veri merkezlerinde başlayan talep dalgası, ortak tedarik zinciri üzerinden diğer teknoloji ürünlerine yayıldı.

AKILLI TELEFON VE BİLGİSAYAR ÜRETİCİLERİ DE ETKİLENDİ

Bellek fiyatlarındaki yükseliş akıllı telefon, kişisel bilgisayar ve oyun konsolu üreticilerinin maliyetlerini de artırdı.

Üreticiler yeni fiyat politikaları, farklı ürün konfigürasyonları ve alternatif tedarik seçenekleri üzerinde çalışmaya başladı.

SAMSUNG HEM KAZANIYOR HEM MALİYET BASKISI YAŞIYOR

Samsung Electronics, dünyanın önde gelen bellek üreticilerinden biri olması nedeniyle yükselen DRAM fiyatlarından gelir tarafında fayda sağlıyor.

Ancak şirket aynı zamanda akıllı telefon üretiminde bu bellekleri girdi olarak kullandığı için artan maliyetlerden de etkileniyor.

SAMSUNG: ARZ SIKIŞIKLIĞI BENZERİ GÖRÜLMEMİŞ DÜZEYDE

Samsung Üst Yöneticisi TM Roh, yılın başında bellek çiplerindeki arz sıkışıklığını “benzeri görülmemiş” olarak değerlendirmişti.

Roh, yükselen maliyetlerin ürün fiyatlarına yansımasının kaçınılmaz hale gelebileceğini belirtmişti.

APPLE DA BELLEK MALİYETLERİNDEN ETKİLENDİ

Yüksek fiyatlama gücüyle birçok rakibinden ayrışan Apple da artan bellek maliyetlerinin etkisini hissetti.

Apple Üst Yöneticisi Tim Cook, haziran ayında bellek ve depolama çiplerindeki maliyet artışının şirket açısından sürdürülemez hale geldiğini bildirmişti.

APPLE’DA FİYAT ARTIŞI GÜNDEME GELDİ

Cook, yükselen maliyetler nedeniyle bazı ürünlerde fiyat artışına gidilmesi gerektiğini ifade etmişti.

Bu durum, bellek fiyatlarındaki yükselişin yüksek fiyat segmentinde faaliyet gösteren teknoloji şirketlerini de etkilediğini gösterdi.

LENOVO FİYATLARINI ARTIRDI

Dünyanın en büyük kişisel bilgisayar üreticilerinden Lenovo da yükselen DRAM ve depolama belleği maliyetleri karşısında fiyat artışına giden şirketlerden biri oldu.

Şirket aynı zamanda tedarik çeşitliliğini artırmaya yöneldi.

LENOVO TEDARİKÇİ ÇEŞİTLİLİĞİNE GÜVENİYOR

Lenovo Üst Yöneticisi Yang Yuanqing, bellek arzındaki sıkışıklığı önceden öngördüklerini ifade etmişti.

Yuanqing, şirketin Çin, Güney Kore ve ABD’de farklı tedarikçilere ulaşabilmesinin önemli bir avantaj sağladığını belirtmişti.

XIAOMI’DE MALİYET BASKISI DAHA BELİRGİN

Bellek maliyetlerindeki yükseliş, düşük fiyat segmentinde güçlü konumda bulunan Xiaomi gibi üreticiler üzerinde daha belirgin baskı oluşturdu.

Düşük fiyatlı ürünlerde maliyet artışını doğrudan tüketiciye yansıtmak daha zor olduğu için kar marjları üzerindeki baskı da güçlendi.

XIAOMI: 2026’DA BASKI AĞIRLAŞACAK

Xiaomi Başkanı Lu Weibing, bellek maliyetlerindeki baskının 2026 yılında daha da ağırlaşacağını belirtmişti.

Weibing, yalnızca ürün fiyatlarını artırmanın maliyetlerdeki yükselişi tamamen karşılamaya yeterli olmayabileceğini ifade etmişti.

HP DE BİLGİSAYAR FİYATLARINI ARTIRDI

Bellek maliyetlerindeki yükseliş HP’nin fiyat ve tedarik politikalarına da yansıdı.

Şirket, artan DRAM ve NAND tipi flash bellek maliyetleri nedeniyle bilgisayar fiyatlarını yükseltti.

HP ayrıca tedarik ve ürün konfigürasyonlarında da değişiklik yaptı.

SONY BELLEK TEDARİKİNİ GÜVENCEYE ALMAYA ÇALIŞIYOR

Sony de PlayStation 5 için ihtiyaç duyduğu bellek tedarikini güvence altına almaya yöneldi.

Bellek piyasasındaki arz sıkışıklığı, oyun konsolu üreticilerinin tedarik politikalarında da etkili olmaya başladı.

RASPBERRY PI BAZI MODELLERİNDE ZAM YAPTI

Raspberry Pi ise düşük güç tüketimli LPDDR4 belleklerin maliyetindeki yükselişi gerekçe göstererek bazı modellerinin fiyatını artırdı.

Böylece bellek fiyatlarındaki artış farklı ölçeklerdeki teknoloji üreticilerine yayıldı.

“ELEKTRONİK SANAYİNİN EN BÜYÜK SORUNLARINDAN BİRİ”

Asya piyasaları analisti Sadi Kaymaz, bellek fiyatlarındaki aşırı yükselişin yapay zeka ve elektronik sanayinin en önemli sorunlarından biri haline geldiğini söyledi.

Kaymaz, veri merkezi yatırımlarına yönelik harcamaların her çeyrek yükseldiğini belirtti.

VERİ MERKEZİ YATIRIMLARINDA MALİYET ARTIYOR

Kaymaz’a göre başta bellek olmak üzere bileşen fiyatlarındaki yükseliş, veri merkezi yatırım harcamalarını artıran başlıca unsurlar arasında yer alıyor.

Yapay zeka yatırımlarındaki büyüme bu nedenle yalnızca çip talebini değil, altyapının toplam maliyetini de etkiliyor.

“AKILLI TELEFON PAZARI DA BU YIL DARALDI”

Kaymaz, yüksek bellek fiyatlarının çok sayıda sektörde hissedildiğine dikkati çekti.

“Yüksek bellek fiyatlarının etkisi çok sayıda sektörde hissedildi. Akıllı telefon pazarı da bu yıl daraldı.” ifadelerini kullandı.

ALT SEGMENT CİHAZLAR DAHA FAZLA ETKİLENİYOR

Bellek fiyatlarındaki artışın özellikle düşük fiyatlı cihazların satışlarını etkilediği belirtildi.

Eriyen kar marjları nedeniyle bazı üreticiler üretim hızını azaltırken, bazı şirketler ise daha yüksek fiyatlı ürünlere ağırlık vererek ürün karmasını değiştirdi.

OPPO VE XIAOMI’NİN SEVKİYATLARI GERİLEDİ

Kaymaz, Oppo ve Xiaomi gibi Çinli teknoloji üreticilerinin sevkiyatlarının düştüğünü ifade etti.

Samsung’un ise küçülen pazarda sınırlı da olsa büyüme kaydederek pazar payını artırdığını söyledi.

SAMSUNG’A KENDİ ÇİPİNİ ÜRETMESİ AVANTAJ SAĞLIYOR

Samsung’un kendi bellek çiplerini üretebilmesi, yükselen bellek fiyatlarının yaşandığı dönemde şirkete önemli bir avantaj sağlıyor.

Kaymaz, Samsung’un ortalama satış fiyatının ve kar marjının daha yüksek olmasının da şirketin maliyet baskısına karşı dayanıklılığını desteklediğini belirtti.