Trump İran’la temasa açık: New York’ta görüşme ihtimali gündemde

ABD Başkanı Donald Trump’ın, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kapsamında New York’ta bulunan İranlı yetkililerle şartların uygun olması halinde görüşmeye açık olduğunu danışmanlarına ilettiği bildirildi.

Ancak ABD yönetimi şu aşamada takvime bağlanmış herhangi bir görüşme bulunmadığını belirtiyor.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da Washington’ın İranlı temsilcilerle görüşmeye açık olduğunu, ancak böyle bir toplantının ancak olumlu ve somut bir sonuç ihtimali taşıması halinde anlamlı olacağını söyledi.

TRUMP YERİNE DANIŞMANLAR DA TEMAS KURABİLİR

Olası görüşmenin doğrudan Trump’ın katılımıyla gerçekleşmesi şart değil.

ABD yönetimindeki değerlendirmelere göre, New York’ta Trump’a eşlik eden üst düzey danışmanlardan bazıları da İranlı yetkililerle bir araya gelebilir.

Bu seçenek, doğrudan liderler düzeyinde görüşme gerçekleşmese bile diplomatik kanalın açık tutulabileceğine işaret ediyor.

İRAN HEYETİ NEW YORK’TA

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, BM Genel Kurulu kapsamında New York’ta bulunan İran heyetinde yer alıyor.

ABD yönetimi heyetin ülkeye girişine izin verirken İranlı yetkililere seyahat ve bazı faaliyet kısıtlamaları uyguluyor.

GÖRÜŞME İHTİMALİ SAVAŞIN GÖLGESİNDE

Olası temas, ABD ile İran arasında aylardır devam eden savaşın gölgesinde değerlendiriliyor.

Washington’da, böyle bir görüşmenin çatışmadan çıkış yolu oluşturup oluşturamayacağı ve diplomatik sürece gerçek bir katkı sağlayıp sağlayamayacağı tartışılıyor.

İran tarafının da son günlerde arabulucular üzerinden Washington’a yeni bir teklif ilettiği ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması dahil bazı başlıkların müzakereye konu olabileceği belirtiliyor.

İRAN HEYETİNİN YETKİSİ GÜNDEMDE

ABD tarafındaki değerlendirmelerde, New York’taki İran heyetinin Tahran’daki nihai karar mekanizmasını ne ölçüde temsil ettiği de önemli başlıklardan biri.

İran’da nihai stratejik karar yetkisi dini liderlik makamında bulunuyor. Mevcut dini lider Mojtaba Khamenei’nin büyük güvenlik ve dış politika kararlarında belirleyici konumda olduğu biliniyor.

Bu nedenle olası görüşmenin içeriğinin, İran heyetinin ne kadar geniş bir müzakere yetkisiyle hareket ettiğine bağlı olabileceği değerlendiriliyor.

RUBIO: OLUMLU SONUÇ İHTİMALİ VARSA AÇIĞIZ

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İranlı temsilcilerle görüşme ihtimalini dışlamadı.

Rubio, şu anda planlanmış bir görüşme bulunmadığını ancak temasın olumlu sonuç üretme ihtimali varsa Washington’ın buna açık olduğunu söyledi.

ABD yönetimi, olası görüşmelerde İran’ın nükleer programını da temel başlıklardan biri olarak görüyor.

WALTZ: DİYALOĞA AÇIK

ABD’nin BM Daimi Temsilcisi Mike Waltz da Trump yönetiminin İran’la diyaloğa kapıyı kapatmadığını belirtti.

Waltz daha önce yaptığı açıklamada İran’ın iyi niyetli müzakereye hazır olması halinde masaya dönebileceğini söylemişti.

ABD yönetimi aynı zamanda İran üzerindeki ekonomik ve askeri baskının sürdüğünü vurguluyor.

PEZEŞKİYAN CEPHESİ TEMKİNLİ

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise geçmiş müzakere süreçlerinde yaşanan gelişmelere atıf yaparak yeni görüşmelere daha temkinli yaklaşıyor.

İran tarafı, daha önceki diplomatik temaslar sürerken yaşanan ABD ve İsrail saldırılarının güven sorununu artırdığını belirtiyor.

Bu nedenle New York’ta bir görüşme gerçekleşip gerçekleşmeyeceği kadar, tarafların hangi koşullarla masaya oturabileceği de belirsizliğini koruyor.

HÜRMÜZ BAŞLIĞI DA MASADA

Diplomatik temas ihtimalinin enerji piyasaları açısından en önemli boyutlarından biri Hürmüz Boğazı.

İran, ABD’nin askeri baskıyı ve deniz ablukasını hafifletmesi halinde boğazın yeniden açılabileceği yönünde sinyal verdi.

Hürmüz’de olası bir normalleşme, küresel petrol ve LNG akışları açısından kritik önem taşıyor.

NEW YORK’TA GÖZLER OLASI TEMASTA

Şu aşamada Trump ile Pezeşkiyan arasında doğrulanmış bir görüşme takvimi bulunmuyor.

Ancak hem ABD hem İran heyetlerinin aynı hafta New York’ta bulunması ve taraflardan gelen diplomasi mesajları, doğrudan veya dolaylı temas ihtimalini gündemde tutuyor.

Önümüzdeki günlerde Washington ve Tahran’dan gelecek açıklamalar, olası görüşmenin gerçekleşip gerçekleşmeyeceğini belirleyecek.