WMO ve DSÖ'den El Nino uyarısı: Halk sağlığı tehdidi oluşturuyor

Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) Ekstrem Sıcaklık Hizmetleri Teknik Danışmanı Armel Castellan, sıcaklık artışına neden olan El Nino hava olayının hızla güçlendiğini ve kayıtlara geçen en sıcak 2 ayın geride bırakıldığını bildirdi.

EL NİNO'NUN SAĞLIK VE İKLİM ÜZERİNDE ETKİSİ
Castellan ve Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) İnsani Yardım, Afet Eylemi ve Sağlık Acil Durumları Müdahaleleri Birimi Başkanı Teresa Zakaria, Birleşmiş Milletler (BM) Cenevre Ofisi'nin haftalık basın toplantısında El Nino hava olayının sağlık ve iklim üzerindeki etkilerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

"El Nino hızla güçleniyor ve kayıtlara geçen en sıcak 2 ayı geride bıraktık." diyen Castellan, deniz yüzeyi sıcaklıklarının rekor seviyelerde seyrettiğine işaret etti.

YIL SONUNDA ZİRVE YAPMASI BEKLENİYOR
Castellan, El Nino'nun etkilerinin iklime duyarlı sektörlerde görüldüğünü ve giderek artacağını söyleyerek, "(El Nino) Bu olayın yıl sonuna doğru zirve yapmasını bekliyoruz ancak bu zirve noktası bir bitiş çizgisi değil, yalnızca öngörülen bir tarihtir. Etkileri bu tarihin çok ötesine uzanıyor." diye konuştu.

SADECE SICAKLIKLARLA İLGİLİ DEĞİL
El Nino'nun yalnızca sıcaklıkla ilgili bir mesele olmadığına değinen Castellan, WMO'nun eylül-kasım dönemi öngörülerinde, bazı bölgelerde normalin üzerinde yağış, diğerlerinde ise kuraklık riski yaşanacağına işaret edildiğini belirtti.

SU GÜVENLİĞİ VE BESLENME GİBİ KONULARI DA GÜNDEME GETİRİYOR
Castellan, "Bu durum, sıcaklık faktörünün yanı sıra su güvenliği, beslenme ve vektör kaynaklı hastalıklar gibi konuları da gündeme getiriyor." dedi.

WMO'nun "sağlık için iklim hizmetleri" olarak adlandırdığı çalışmaları güçlendirmek adına ortaklarıyla işbirliği yaptığına da değinen Castellan, bu sayede tahminlerin sağlık yetkililerine doğru zaman ve formatta ulaşmasını sağlamak amacıyla sağlık ve meteoroloji camiaları arasında gerekli köprülerin kurulmasını hedeflediklerini söyledi.

Castellan, şunları kaydetti:

"Her El Nino olayı birbirinden farklıdır. Etkisi bölgeye ve mevsime göre değişir. Ayrıca diğer iklim etkenleriyle de etkileşime giriyor. Ancak bu El Nino, halihazırda rekor kıran sıcaklıklarla birleşmiş durumda. Bu olay 2026'nın sonlarında zirveye ulaştığında Güney Yarımküre'nin büyük bir kısmı ile Güney Afrika, Güney Amerika ve Avustralya, 2027'nin ilk aylarında en sıcak mevsimlerine girmiş olacak. Mevsimsel sıcaklıkların El Nino'nun etkisine eklenmesi, kuraklık, orman yangınları, duman ve bunların yol açtığı hava kirliliği risklerini artıracak. El Nino küresel bir sinyaldir ancak etkileri her zaman yerel düzeyde hissedilir. Bu olayın dünya genelinde süreceğinin neredeyse kesin olması, belirli bir bölge veya hastane üzerindeki etkilerinin de kesin olarak bilindiği anlamına gelmez."

ÇEŞİTLİ HASTALIKLARA YAKALANMA RİSKİNİ DEĞİŞTİREBİLİR
DSÖ yetkilisi Zakaria ise El Nino'nun iklim olgusu dışında önemli bir halk sağlığı tehdidi olduğunu vurguladı.

Zakaria, "El Nino, aşırı hava koşullarının artmasına katkıda bulunabildiği gibi hava koşullarındaki değişimler yoluyla çeşitli hastalıklara yakalanma riskini de değiştirebilir. Bu durum bir risk çarpanı görevi görür ve dünya genelinde sağlık üzerindeki etkilerinin görülmesi bekleniyor." değerlendirmesinde bulundu.

CİDDİ HASTALIKLARA YOL AÇABİLİR
Sıcaklığa maruz kalmanın insan vücudunun işleyişini doğrudan etkilediğine dikkati çeken Zakaria, bu durumun kalp ve damar, solunum, böbrek, metabolizma ve ruh sağlığı sorunlarını şiddetlendirerek ölümlere ve ciddi hastalıklara yol açabileceğine değindi.

SOLUNUM YOLU HASTALIKLARI ENDİŞE KAYNAĞI OLACAK
Zakaria, "Dünyanın pek çok yerinde sıcaklığa bağlı rahatsızlıkların yanı sıra orman yangını dumanı ve kötü hava kalitesiyle ilişkili solunum yolu hastalıkları da endişe kaynağı olacak. Kuraklık ve seller evleri ve geçim kaynaklarını yok edebilir, insanların yerinden edilmesine ve gıdaya, temiz suya ve sağlık hizmetlerine erişimlerinin azalmasına neden olabilir. Sağlık tesisleri ve bunların kritik altyapıları sıklıkla sel ve kuraklıktan zarar görür." diye konuştu.

KRİZE DÖNÜŞMEDEN HAREKETE GEÇİLMELİ 
El Nino'nun sağlık üzerindeki etkilerinin öngörülebilir olduğunun altını çizen Zakaria, bu risklerin birer krize dönüşmeden önce harekete geçmek adına ellerinde bir fırsat penceresi olduğunu söyledi.

Zakaria, "(El Nino'nun etkilerine karşı) DSÖ, hükümetleri, ortakları ve toplumları, hazırlık çalışmalarına şimdiden yatırım yapmaya ve hayat kurtarmak ile sağlık hizmetlerini korumak amacıyla erken harekete geçmeye çağırıyor." dedi.