İran'dan Hürmüz Boğazı için yeni yaptırım planı: Yüzde 20’si tahsil edilecek

İran’da Hürmüz Boğazı’ndan gemi geçişlerini düzenleyen yeni yaptırım maddeleri komisyondan geçti. Kabul edilen düzenlemeler, kuralları ihlal eden gemilere mali ceza uygulanmasını ve ödeme tamamlanana kadar gemilerin geçici olarak alıkonulmasını öngörüyor.

ÜÇ MADDE KOMİSYONDAN GEÇTİ

İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu, Hürmüz Boğazı’nın güvenliği ve yönetimine ilişkin stratejik eylem planının 13, 14 ve 15’inci maddelerini kabul etti.

Komisyon Sözcüsü Hasan Kaşkavi, toplantıda söz konusu maddelerin onaylandığını açıkladı.

GEMİDEN YÜKÜN YÜZDE 20’Sİ TAHSİL EDİLEBİLECEK

Kabul edilen düzenlemeye göre Hürmüz Boğazı’ndan geçişe ilişkin kurallara, kanunda belirlenen usuller dışında aykırı hareket edilmesi halinde İran İslam Ceza Kanunu’nun ilgili hükümleri uygulanacak.

İhlalde bulunan gemiden yükün yüzde 20’si veya bu miktara karşılık gelen değer tahsil edilebilecek.

Gemi ise ceza ödenene kadar geçici olarak alıkonulabilecek.

ÖZEL MAHKEMELER KURULACAK

Düzenlemenin uygulanmasını güvence altına almak amacıyla İran yargısı da yeni bir yapı kurmakla görevlendirildi.

Buna göre deniz hukuku ve uluslararası deniz hukuku alanlarında uzman hâkim ve uzmanlardan oluşan ihtisas mahkemeleri oluşturulacak.

AMAÇ HÜKÜMLERİN UYGULANMASINI SAĞLAMAK

Kabul edilen 14’üncü madde, kanunun uygulanmasını engelleyen gerçek veya tüzel kişilere yönelik yaptırımları düzenliyor.

Buna göre bir kişinin veya kurumun eylem ya da ihmali nedeniyle kanunun doğru, tam veya zamanında uygulanması engellenirse, daha ağır bir ceza gerektiren durum bulunmaması halinde İran İslam Ceza Kanunu’nda öngörülen beşinci derece ceza uygulanabilecek.

ULUSLARARASI ANLAŞMALAR İÇİN AYRI HÜKÜM

Düzenlemenin ek hükmünde, Hürmüz Boğazı’na ilişkin ikili veya çok taraflı uluslararası anlaşmalar ile bağlayıcı belgelerin İran Anayasası’nın ilgili maddeleri çerçevesinde ele alınması gerektiği belirtildi.

Bu başlıkta İran Anayasası’nın 77, 125, 176 ve 57’nci maddelerine atıf yapıldı.

GENELKURMAY ÜÇ AYDA BİR RAPOR SUNACAK

Kabul edilen 15’inci madde kapsamında İran Genelkurmay Başkanlığı’na da yeni bir yükümlülük getirildi.

Genelkurmay, doğrudan veya Savunma Bakanlığı aracılığıyla düzenlemenin uygulanmasına ilişkin her üç ayda bir Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu’na rapor sunacak.

HÜRMÜZ’DE TRAFİK ZATEN SERT DÜŞTÜ

Yeni düzenleme, Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin ciddi biçimde azaldığı bir dönemde gündeme geldi.

22 Eylül tarihli öncü denizcilik verilerine göre pazartesi günü yalnızca iki emtia gemisi boğazdan geçti. Bir gün önce bu sayı 10’du. Verilerin AIS cihazlarını kapatan gemileri tam olarak yansıtmayabileceği belirtiliyor.

İRAN GEÇİŞ ŞARTLARINI SIKI TUTUYOR

İranlı yetkililer son açıklamalarında Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasının Tahran’ın belirlediği koşulların karşılanmasına bağlı olduğunu belirtiyor.

İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Sözcüsü Hasan Kaşkavi de boğazın yeniden açılmasının İran’ın belirlediği şartların yerine getirilmesine bağlı olduğunu söylemişti.

DÜZENLEME HENÜZ UYGULAMAYA GİRMİŞ DEĞİL

Kabul edilen maddeler şu aşamada İran Meclisi’nin ilgili komisyonunda onaylanmış durumda.

Bu nedenle düzenlemeyi “uygulamaya girdi” veya “İran gemilerden yüzde 20 ceza almaya başladı” şeklinde vermek yerine, “komisyonda kabul edildi” veya “öngörülüyor” ifadelerini kullanmak daha doğru.