Veri Kaynakları ve Metodoloji
Son güncelleme:
Finans EKSTRA Veri Kaynakları ve Metodoloji
Finans EKSTRA, finansal piyasa verilerinin, ekonomik göstergelerin, analiz araçlarının ve haber içeriklerinin doğru, anlaşılır ve şeffaf biçimde sunulmasını amaçlar.
Bu metodoloji sayfası; platformumuzda kullanılan veri kaynaklarının niteliğini, piyasa bilgilerinin güncellenme esaslarını, finansal hesaplamaların temel yöntemlerini, analiz araçlarının kapsamını ve veri doğrulama ilkelerini açıklamak amacıyla hazırlanmıştır.
Finansal verilerin yorumlanmasında doğruluk, kaynak güvenilirliği, hesaplama tutarlılığı ve güncellik temel önceliklerimizdir.
1. FİNANSAL VERİ KAYNAKLARI
Finans EKSTRA'da yer alan bilgiler; piyasa veri sağlayıcıları, resmî kurum açıklamaları, finansal raporlar ve editoryal kaynaklar aracılığıyla kullanıcılara ulaştırılır.
Piyasa verileri: Finans EKSTRA'da yer alan piyasa verileri ForInvest tarafından 15 dakika gecikmeli olarak sağlanmaktadır.
Borsa ve şirket bilgileri: Borsa İstanbul ve Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP), borsaya kote şirketler, finansal tablolar ve kamuya açıklanan şirket gelişmeleri için başlıca doğrulama kaynaklarıdır.
Para politikası ve döviz verileri: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan faiz kararları, gösterge niteliğindeki döviz kurları ve ekonomik istatistikler haber ve analizlerde birincil kaynak olarak değerlendirilir.
Makroekonomik göstergeler: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), İstanbul Ticaret Odası (İTO), Ticaret Bakanlığı ve diğer yetkili kurumların yayımladığı istatistikler ve raporlar esas alınır.
Yatırım fonları: Fonlara ilişkin resmî açıklamaların doğrulanmasında Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu (TEFAS), Kamuyu Aydınlatma Platformu ve ilgili fon kurucularının açıklamaları başvuru kaynakları arasında yer alır.
Uluslararası piyasa bilgileri: Küresel ekonomik gelişmelerde ilgili merkez bankalarının, resmî istatistik kurumlarının ve yetkili uluslararası kuruluşların açıklamaları dikkate alınır.
Her veri türü aynı kaynaktan sağlanmayabilir. Piyasa ekranlarında kullanılan fiyat verileri ile haberlerde başvurulan resmî istatistikler farklı kaynaklardan ve farklı zamanlarda elde edilebilir.
2. PİYASA VERİLERİNİN GÜNCELLENMESİ VE GECİKME SÜRELERİ
Finans EKSTRA'da görüntülenen piyasa verileri ForInvest tarafından 15 dakika gecikmeli olarak sağlanmaktadır.
Bu nedenle fiyatların ekranda değişmesi, ilgili işlemlerin gerçek zamanlı olarak gösterildiği anlamına gelmez.
Piyasa verilerinde güncelleme sıklığı, ilgili borsanın çalışma saatlerine, veri sağlayıcısının yayın akışına, teknik bağlantılara ve piyasanın işlem özelliklerine bağlı olarak farklılık gösterebilir.
Borsa İstanbul'da işlem gören varlıkların fiyatları, piyasa kapalı olduğunda son işlem veya kapanış bilgilerini yansıtabilir.
Döviz, altın, emtia ve kripto varlık piyasalarında ise fiyatlar, veri kaynağına ve işlem yapılan piyasaya göre değişiklik gösterebilir.
Kullanıcıların özellikle yüksek fiyat oynaklığının yaşandığı dönemlerde, ekrandaki bilgilerin gecikmeli olabileceğini dikkate almaları önemlidir.
3. FİYAT, DEĞİŞİM ORANI VE GETİRİ HESAPLAMALARI
Finansal varlıkların performanslarının değerlendirilmesinde fiyat değişimi ve getiri oranları temel göstergeler arasında yer alır.
Yüzdesel fiyat değişimi, başlangıç ve bitiş fiyatları arasındaki farkın başlangıç fiyatına oranlanmasıyla hesaplanır.
Yüzdesel değişim (%) = [(Son fiyat − İlk fiyat) / İlk fiyat] × 100
Örneğin bir varlığın fiyatı 100 TL'den 110 TL'ye yükselmişse fiyat artışı yüzde 10 olarak hesaplanır.
Aynı varlığın fiyatı 100 TL'den 90 TL'ye gerilerse fiyat değişimi yüzde eksi 10 olur.
Hesaplanan değişim oranları, karşılaştırmada kullanılan başlangıç ve bitiş tarihine göre farklılaşabilir.
Fiyat getirisi ile toplam getiri aynı kavram değildir. Toplam getiri hesaplamalarında uygun olduğu durumlarda temettü, dağıtım ve benzeri nakit akışlarının ayrıca dikkate alınması gerekir.
4. 1.000 TL NE OLDU? KARŞILAŞTIRMA ARACI
Finans EKSTRA'da yer alan "1.000 TL Ne Oldu?" aracı; belirli bir dönemde altın, borsa, dolar ve euro gibi finansal varlıkların fiyat performanslarını karşılaştırmak amacıyla hazırlanmıştır.
Hesaplama, seçilen dönemin başlangıcında 1.000 TL'nin ilgili varlığa yatırıldığı varsayımına dayanır.
Bu araçta karşılaştırma için dönemsel kapanış fiyatları kullanılır.
Dönem sonu varsayımsal değer = 1.000 TL × (Dönem sonu fiyatı / Dönem başlangıç fiyatı)
Örneğin fiyatı yüzde 20 yükselen bir varlığın başlangıçtaki 1.000 TL'lik varsayımsal değeri, diğer etkiler hariç tutulduğunda 1.200 TL olur.
Karşılaştırma sonuçları, gerçek işlem gerçekleştirilmiş olduğu anlamına gelmez.
Alım-satım makası, işlem komisyonları, vergiler, saklama maliyetleri ve benzeri giderler; hesaplamaya açıkça dahil edilmedikleri sürece varsayımsal performans sonuçlarına yansıtılmaz.
Bu nedenle hesaplanan değerler, yatırımcının gerçek ve net getirisinden farklı olabilir.
5. FİNANSAL VARLIKLARIN KARŞILAŞTIRILMASI
Finans EKSTRA'nın finansal karşılaştırma araçları, farklı varlıkların seçilen dönemlerdeki fiyat performanslarını ortak bir ölçekte değerlendirmeyi amaçlar.
Hisse karşılaştırma aracında seçilen varlıkların günlük kapanış verileri kullanılmakta ve karşılaştırma grafiğinde başlangıç değeri 100'e eşitlenmektedir.
Bu normalizasyon yöntemi, farklı fiyat seviyelerine sahip varlıkların göreli performansını aynı grafik üzerinde göstermeye yardımcı olur.
Normalize değer = (İlgili tarihteki fiyat / Başlangıç fiyatı) × 100
Normalize edilmiş değer, tek başına varlığın daha düşük riskli veya daha avantajlı olduğunu göstermez.
Karşılaştırmaların sağlıklı yapılabilmesi için kullanılan tarih aralığının, fiyat türünün, para biriminin ve varsa temettü ya da kur etkilerinin dikkate alınması gerekir.
Geçmiş performans, gelecekteki getirilerin garantisi değildir.
6. TEKNİK ANALİZ, TREND VE MOMENTUM GÖSTERGELERİ
Finans EKSTRA'da bulunan teknik analiz araçları, geçmiş fiyat hareketlerinden hareketle piyasa eğilimlerinin ve fiyat değişimlerinin değerlendirilmesine yardımcı olur.
Trend ve momentum analizlerinde 20 ve 50 günlük hareketli ortalamalar ile 1, 3 ve 6 aylık dönemlere ilişkin fiyat performansları kullanılmaktadır.
Hareketli ortalama, belirli sayıdaki işlem gününün kapanış fiyatlarının ortalamasını ifade eder.
Basit hareketli ortalama hesabı:
Hareketli ortalama = Seçilen dönemdeki kapanış fiyatları toplamı / Dönem sayısı
Momentum göstergeleri ise fiyatın belirli bir dönem içerisinde hangi yönde ve ne ölçüde değiştiğini değerlendirmek amacıyla kullanılır.
Bu göstergeler fiyat hareketlerini anlamaya yardımcı olan istatistiksel araçlardır. Gelecekteki fiyat yönünü kesin olarak tahmin etmezler.
7. VOLATİLİTE VE RİSK ANALİZİ
Volatilite, bir finansal varlığın fiyatında meydana gelen dalgalanmaların ölçüsüdür.
Finans EKSTRA'nın volatilite ve risk analiz araçlarında günlük kapanış fiyatlarından yararlanılarak fiyat oynaklığı, geçmiş dönem en yüksek ve en düşük seviyeleri ile maksimum düşüş göstergeleri değerlendirilmektedir.
Platformdaki volatilite aracında son bir yıllık veri üzerinden 20 günlük volatilite, yıllıklaştırılmış volatilite, 52 haftalık fiyat aralığı ve maksimum düşüş gibi ölçütler yer almaktadır.
Volatilite hesaplamalarında yaygın olarak belirli bir dönemdeki günlük getirilerin standart sapmasından yararlanılır.
Maksimum düşüş (Maximum Drawdown), incelenen dönemde bir varlığın ulaştığı önceki zirve değerinden sonraki en düşük seviyesine kadar meydana gelen en büyük oransal gerilemeyi ifade eder.
Bu göstergeler geçmiş fiyat hareketlerine dayalıdır ve bir varlığın gelecekteki risklerini eksiksiz biçimde ortaya koymaz.
Risk analizi sonuçları; piyasa koşullarına, veri aralığına, hesaplama varsayımlarına ve kullanılan yönteme bağlı olarak değişebilir.
8. BORSA, DÖVİZ, ALTIN, FON VE KRİPTO VARLIK VERİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Finansal varlıkların fiyatları, işlem gördükleri piyasanın özelliklerine göre farklı şekillerde oluşabilir.
Borsa: Hisse senetleri ve endekslerin fiyatları işlem seansları, kapanış fiyatları, şirket işlemleri ve piyasa düzenlemelerinden etkilenebilir. Tarihsel fiyatlar değerlendirilirken sermaye artırımı, temettü ve benzeri işlemlerin fiyat serisine etkisi dikkate alınmalıdır.
Döviz: Döviz kurları, veri sağlayıcısına ve alış-satış fiyatlarının niteliğine göre farklılık gösterebilir. TCMB tarafından açıklanan gösterge kurları ile serbest piyasada oluşan işlem fiyatları aynı olmak zorunda değildir.
Altın ve emtia: Fiyatlar, uluslararası piyasalardaki ons değerleri, döviz kurları, ürünün türü ve alış-satış koşullarına göre değişebilir. Fiziki altın ürünlerinin satış fiyatları teorik gram değerlerinden farklı olabilir.
Yatırım fonları: Fonların fiyatları ve performansları, ilgili fonun değerleme esaslarına ve ilan takvimine bağlı olarak güncellenir. Fon performansları değerlendirilirken fonun yatırım stratejisi, risk seviyesi ve geçmiş getirileri birlikte dikkate alınmalıdır.
Kripto varlıklar: Kripto varlık fiyatları, farklı işlem platformlarındaki likidite ve fiyat oluşumları nedeniyle değişiklik gösterebilir. Kripto piyasalarında yüksek fiyat oynaklığı ve önemli değer kaybı riski bulunabilir.
9. FİNANSAL HABERLERİN DOĞRULANMASI VE EDİTORYAL DEĞERLENDİRME
Finans EKSTRA'da yayımlanan ekonomi ve finans haberleri, İstanbul Ticaret Gazetesi'nin yayın ilkeleri ve doğrulama politikası çerçevesinde hazırlanır.
Haberlerde resmî kurum açıklamaları, şirket bildirimleri, ekonomik raporlar, uzman görüşleri ve güvenilir bilgi kaynakları değerlendirilir.
Özellikle faiz kararları, enflasyon verileri, şirket bilançoları, finansal düzenlemeler ve piyasa gelişmeleri gibi konularda birincil kaynakların kullanılmasına öncelik verilir.
Haberlerde yer alan kesinleşmiş bilgiler, tahminler, analist beklentileri ve yorumlar birbirinden ayrıştırılır.
Piyasa beklentileri veya geleceğe yönelik değerlendirmeler, gerçekleşmesi kesin sonuçlar olarak sunulmaz.
10. İÇERİKLERİN VE VERİLERİN GÜNCELLENMESİ
Finans EKSTRA'da finansal verilerin ve haberlerin güncelliği önem taşır.
Piyasa verileri, ilgili veri sağlayıcısının yayın ve güncelleme esaslarına bağlı olarak değişir.
Makroekonomik veriler, ilgili kurumların açıklama takvimleri doğrultusunda yayımlanır. Resmî kurumların geçmiş dönem verilerini revize etmesi halinde daha önce açıklanan rakamlar değişebilir.
Haber ve editoryal analizler, yeni gelişmeler, açıklamalar veya doğrulanmış bilgiler doğrultusunda güncellenebilir.
Önemli içerik değişikliklerinde güncellemenin kapsamının ve tarihinin okuyucular tarafından anlaşılabilir biçimde belirtilmesi esas alınır.
11. VERİ FARKLILIKLARI, TEKNİK SINIRLAMALAR VE HATA DÜZELTME
Finansal verilerde farklı platformlar arasında fiyat, oran veya zaman bilgisi açısından farklılıklar görülebilir.
Bu farklılıklar; veri sağlayıcısı, işlem piyasası, veri iletim gecikmesi, fiyat türü, kapanış saati, hesaplama yöntemi ve yuvarlama kurallarından kaynaklanabilir.
Teknik bağlantı sorunları, veri sağlayıcısındaki kesintiler veya eksik tarihsel kayıtlar, gösterilen sonuçların güncelliğini ve kapsamını etkileyebilir.
Finans EKSTRA, kullanıcılarına sunulan bilgilerin doğruluğu ve güvenilirliği için gerekli özeni göstermeyi esas alır.
Finansal haber, analiz veya hesaplama sonuçlarına ilişkin hata bildirimleri incelenir. Gerekli durumlarda veriler yeniden kontrol edilir ve uygun düzeltme işlemleri gerçekleştirilir.
Haber içeriklerindeki maddi hataların düzeltilmesine ilişkin genel esaslar Doğrulama Politikası kapsamında belirlenmiştir.
12. EDİTORYAL BAĞIMSIZLIK VE ÇIKAR ÇATIŞMALARININ ÖNLENMESİ
Finans EKSTRA'da haber, analiz ve finansal içeriklerin oluşturulmasında kamu yararı, tarafsızlık ve doğruluk ilkeleri gözetilir.
Reklam, sponsorluk, tanıtım veya ticari iş birlikleri, editoryal kararların doğruluğunu ve bağımsızlığını etkilememelidir.
Sponsorlu veya reklam niteliğindeki içerikler, okuyucular tarafından anlaşılabilecek biçimde işaretlenir.
Finansal varlıklara ilişkin haber, değerlendirme ve analizlerde piyasa yönlendirmesine neden olabilecek yanıltıcı ifadelerden kaçınılması esastır.
13. VERİ KULLANIM HAKLARI VE TELİF
Finans EKSTRA'da yayımlanan finansal veriler, haberler, tablolar, grafikler ve diğer içerikler ilgili mevzuat ve hak sahiplerinin kullanım koşullarına tabidir.
BIST isim ve logosu ile Borsa İstanbul AŞ adına açıklanan bilgi ve verilerin telif hakları Borsa İstanbul AŞ'ye aittir.
Üçüncü taraf veri sağlayıcılarından temin edilen bilgilerin kullanımı, ilgili sağlayıcılarla geçerli sözleşmeler ve lisans koşulları çerçevesinde değerlendirilir.
14. YASAL UYARI VE YATIRIM DANIŞMANLIĞI SORUMLULUK REDDİ
Finans EKSTRA'da yer alan piyasa verileri, finansal göstergeler, hesaplama araçları, haberler, grafikler, analizler ve yorumlar genel bilgilendirme amacıyla sunulmaktadır.
Burada yer alan bilgi, yorum ve değerlendirmeler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.
Yatırım danışmanlığı hizmeti, ilgili mevzuata uygun olarak yetkili kuruluşlar tarafından, yatırımcının mali durumu ve risk-getiri tercihleri dikkate alınarak sunulur.
Platformda yer alan analizler ve geçmiş performans hesaplamaları gelecekteki piyasa hareketlerine ilişkin garanti oluşturmaz.
Finansal piyasalarda yapılan işlemler sermaye kaybına neden olabilir. Kullanıcıların yatırım kararlarını kendi araştırmaları, risk değerlendirmeleri ve gerektiğinde yetkili kuruluşlardan alacakları profesyonel danışmanlık doğrultusunda vermeleri önemlidir.
Finans EKSTRA, bilgilerin doğruluğu ve güncelliği için azami özen gösterir. Bununla birlikte piyasa verilerinin niteliği gereği gecikme, eksiklik, teknik kesinti ve hesaplama farklılıkları oluşabilir.
Hukuki sorumluluğa ilişkin esaslar yürürlükteki mevzuat çerçevesinde değerlendirilir.
15. İLETİŞİM VE DOĞRULAMA TALEPLERİ
Veri kaynaklarımız, hesaplama araçlarımız, finansal haberlerimiz ve metodolojimiz hakkında görüş, soru ve hata bildirimlerinizi İstanbul Ticaret Gazetesi'nin iletişim kanalları üzerinden iletebilirsiniz.
Yayıncı: İstanbul Ticaret Odası (İTO)
E-posta: iletisim@istanbulticaretgazetesi.com
Telefon: 0212 455 61 38
Adres: Reşadiye Caddesi, 34112 Eminönü / İstanbul
İlgili kurumsal sayfalar:
İstanbul Ticaret Gazetesi Yayın İlkeleri
İstanbul Ticaret Gazetesi Doğrulama Politikası
İstanbul Ticaret Gazetesi Künye
Finans EKSTRA, finansal bilgiye erişimde güvenilirlik, şeffaflık ve anlaşılabilirliği esas alır.
Sıkça Sorulan Sorular
Finans EKSTRA'daki Borsa İstanbul verileri kaç dakika gecikmeli?
Borsa İstanbul hisse senedi ve endeks verileri ForInvest tarafından 15 dakika gecikmeli sağlanır; seans içinde yaklaşık dakikada bir yenilenir.
Gram altın fiyatı nasıl hesaplanıyor?
Gram altın, ons altın fiyatının (ABD doları) USD/TRY kuruyla çarpılıp 31,1035'e bölünmesiyle hesaplanır.