Çocuk Koruma Kanunu değişti: Cezalar ve yeni tedbirler belli oldu

Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilerek yasalaştı. Düzenlemeyle çocuklara yönelik yeni güvenlik ve yönlendirme tedbirleri getirildi, bazı suçlarda uygulanacak cezalar yeniden belirlendi ve 18 yaşından küçüklere bıçak ile kesici, delici veya bereleyici aletlerin satışı yasaklandı. İşte kanunun merak edilenleri.

“SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUK” YERİNE HANGİ İBARE KULLANILACAK?

Çocuk Koruma Kanunu, Sosyal Hizmetler Kanunu ve Ceza Muhakemesi Kanunu'nun çeşitli hükümlerinde yer alan “suça sürüklenen” ibaresi değiştirilecek.

Yeni düzenlemeyle bu ifade yerine “adli süreçteki” ibaresi kullanılacak.

Böylece ilgili kanun hükümlerinde çocuklar için “suça sürüklenen çocuk” yerine “adli süreçteki çocuk” tanımlaması yer alacak.

ÇOCUK HAKKINDA KAMU DAVASI AÇILIRSA NE OLACAK?

Çocuk hakkında kamu davası açılması halinde ilgili kurumlara bildirim yapılacak.

Durum, gerekli idari tedbirlerin alınması amacıyla Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığının il veya ilçe müdürlüklerine bildirilecek.

15-18 YAŞ ARASINDAKİLER İÇİN HAPİS CEZALARI NASIL OLACAK?

Fiili işlediği sırada 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını doldurmamış kişiler hakkında uygulanacak bazı cezalar da düzenlendi.

Suçun ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektirmesi halinde 19 yıldan 27 yıla kadar hapis cezasına hükmolunacak.

Suçun müebbet hapis cezasını gerektirmesi halinde ise 15 yıldan 18 yıla kadar hapis cezası uygulanacak.

SİLAHIN ÇOCUĞUN ELİNE GEÇMESİNE NEDEN OLANA HAPİS CEZASI

Ateşli silahların muhafazasına ilişkin de yeni bir hüküm getirildi.

Ateşli silahın dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı şekilde muhafaza edilmesi nedeniyle çocuk tarafından ele geçirilmesine neden olan kişi cezalandırılacak.

Fiilin daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmaması halinde söz konusu kişiye 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilecek.

CEZA SORUMLULUĞU OLMAYAN ÇOCUKLARA YENİ TEDBİRLER

Ceza sorumluluğu bulunmayan adli süreçteki çocuklar için çocuklara özgü güvenlik tedbiri niteliğinde “yönlendirme tedbirleri” belirlendi.

Bu tedbirler şu başlıklardan oluşacak:

Sosyal ve toplumsal hizmetler tedbiri.

Dijital risklerden korunma tedbiri.

Kitap ve kütüphane tedbiri.

Çevreye saygı ve çevre temizliği tedbiri.

Tütün, nikotin, alkol, kumar, uyuşturucu ve uyarıcı madde ile davranışsal bağımlılık tedbiri.

KOLLUKTAN YARDIM İSTENEBİLECEK

Yönlendirme tedbirlerinin uygulanması sırasında ortaya çıkabilecek direnç veya zorluklara karşı kolluktan yardım talep edilebilecek.

Tedbirlerin yerine getirilmesinde kurumlar arasındaki koordinasyon merkezde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından sağlanacak.

İl ve ilçelerde kurumların koordinasyonu ile takip ise vali ve kaymakam tarafından yürütülecek.

KORUYUCU VE DESTEKLEYİCİ TEDBİRLERDE KOORDİNASYON NASIL SAĞLANACAK?

Koruyucu ve destekleyici tedbirlerin yerine getirilmesinde de kurumlar arasındaki koordinasyon düzenlendi.

Merkezde koordinasyon Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca gerçekleştirilecek.

İl ve ilçelerde kurumların koordinasyonu ve takibi vali ve kaymakam tarafından sağlanacak.

Bu amaçla il ve ilçelerde sekretarya hizmetleri aile ve sosyal hizmetler il müdürlüklerince yürütülecek.

TEDBİR KARARINA UYMAYANA TAZYİK HAPSİ

Çocuk hakkında verilen koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarının gereklerine aykırı hareket edenlere yönelik yaptırım da getirildi.

Ana, baba, vasi veya çocuğun bakım ve gözetiminden sorumlu kişi, fiil suç teşkil etse dahi ihlal edilen tedbirin niteliğine ve aykırılığın ağırlığına göre cezalandırılabilecek.

Çocuk hakiminin kararıyla bu kişilere 3 günden 10 güne kadar tazyik hapsi uygulanabilecek.

15 YAŞINDAN KÜÇÜKLERE SOSYAL İNCELEME ZORUNLU

Çocuk Koruma Kanunu'nda yapılan değişiklikle sosyal incelemeye ilişkin yeni bir sistem oluşturuldu.

15 yaşını doldurmamış çocuk hakkında sosyal inceleme yaptırılması zorunlu olacak.

15 yaşını doldurmuş çocuk hakkında Cumhuriyet savcısı, mahkeme veya çocuk hakimi tarafından sosyal inceleme yaptırılmaması halinde bunun gerekçesi iddianamede veya kararda gösterilecek.

HÜKMÜN AÇIKLANMASININ GERİ BIRAKILMASINDA YENİ UYGULAMA

Adli süreçteki çocukların yargılanması sonunda hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesi halinde yönlendirme tedbirleri de devreye girebilecek.

Bu durumda uygun görülen yönlendirme tedbirlerinden biri veya birkaçı denetimli serbestlik tedbiri olarak uygulanacak.

Bu kapsamda hükmedilecek yükümlülükler düzenlemede sayılan kurumlar tarafından yerine getirilecek.

ZARARIN GİDERİLMESİ ŞARTI BAZI DURUMLARDA ARANMAYABİLECEK

Suçun işlenmesi nedeniyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın az olması halinde adli süreçteki çocuk hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilmesi için zararın giderilmesi şartı aranmayabilecek.

BIÇAK VE KESİCİ ALETLERİN SATIŞINA YENİ KURAL

Kanunla bıçak ve diğer kesici, delici veya bereleyici aletlerin satışına ilişkin de yeni düzenlemeye gidildi.

Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun kapsamı dışında kalan her tür bıçak ile diğer kesici, delici veya bereleyici aletlerin belirli ruhsatlı yerlerin dışında satışı ve sergilenmesi yasaklanacak.

Bu ürünler, Avda ve Sporda Kullanılan Tüfekler, Nişan Tabancaları ve Av Bıçaklarının Yapımı, Alımı, Satımı ve Bulundurulmasına Dair Kanun'a göre ruhsatlandırılan yerler ile ilgili yönetmeliğe göre ruhsatlandırılan iş yerleri dışında satılamayacak ve sergilenemeyecek.

Düzenlemenin bu hükmü 1 Aralık 2026'da yürürlüğe girecek.

18 YAŞINDAN KÜÇÜKLERE SATIŞ YASAKLANACAK

Bıçak ile diğer kesici, delici veya bereleyici aletlerin 18 yaşından küçük çocuklara satılması yasak olacak.

Bu aletlerin çocuklar tarafından satın alınması veya taşınmasına da izin verilmeyecek.

YASAĞA UYMAYANA 5 BİN LİRA CEZA

Söz konusu yasaklara uymayanlara 5 bin lira idari para cezası uygulanacak.

Kabahate konu bıçak veya aletlerin sayı ya da nitelik bakımından vahim olması halinde ceza 10 bin liraya çıkacak.

İŞLETİCİ BİLDİRİM YAPMAZSA CEZA UYGULANACAK

Kabahatin işlendiğini öğrenen işletici veya sorumlunun yetkili makamlara bildirim yapmaması halinde de 5 bin lira idari para cezası verilecek.

Kabahatin konusunu oluşturan veya kabahatin işlenmesiyle elde edilen eşyanın mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilecek.

İdari para cezası ve el koymaya kolluk görevlileri, mülkiyetin kamuya geçirilmesine ise mülki amir karar verecek.