Yeni Hal Yasası gündemde: Sebze ve meyvede yüzde 20 üreticiden alım şartı masada

Türkiye'de sebze ve meyve ticaretinin kurallarını değiştirmesi beklenen Hal Yasası taslağı, zincir marketleri ve üreticileri yakından ilgilendiriyor. Yeni düzenlemeyle büyük marketlere doğrudan üreticiden alım zorunluluğu getirilmesi, kooperatiflerin desteklenmesi ve kayıt dışı ticaretin önlenmesi hedefleniyor. Türkiye Halciler Federasyonu (TÜRKHAL) Başkanı Yüksel Tavşan, zincir marketlerin satışa sundukları ürünlerin yüzde 20'sini doğrudan üreticilerden temin etmesine yönelik hükmün sektöre katkı sağlayabileceğini belirtti. Taslakta üreticilere yönelik teşvikler ve denetimlerin artırılması da öne çıkıyor.

ZİNCİR MARKETLERE YÜZDE 20 DOĞRUDAN ÜRETİCİDEN ALIM ŞARTI

SABAH'ın haberine göre; Sebze ve meyve ticaretini düzenleyen Hal Yasası'nda yapılması planlanan değişiklikler, zincir marketler için yeni yükümlülükler getirmeyi öngörüyor.

Türkiye Halciler Federasyonu Başkanı Yüksel Tavşan, hazırlanan taslak kapsamında büyük marketlerin sattıkları ürünlerin belirli bir bölümünü doğrudan üreticilerden veya üretici örgütlerinden temin etmesinin planlandığını açıkladı.

Tavşan, düzenlemeye ilişkin şu ifadeleri kullandı:

"Büyük marketlerin sattığı ürünün yüzde 20'sini doğrudan üreticiden alma zorunluluğu gelecek. Kriterleri belirlenirse bunların faydası olabilir"

Uygulamanın kapsamı ve hangi ürün gruplarını içereceği, düzenlemenin nihai haliyle netleşecek.

HAL YASASI DEĞİŞİYOR MU? YENİ DÜZENLEMEDE NELER VAR?

Hal Yasası taslağında, üreticilerin pazara erişiminin kolaylaştırılması ve sebze-meyve ticaretinde daha şeffaf bir yapı oluşturulması hedefleniyor.

Hazırlanan düzenlemede üreticiler, üretici birlikleri ve kooperatiflere yönelik desteklerin artırılması öngörülüyor.

Taslakta öne çıkan başlıklar şöyle:

• Zincir marketlere doğrudan üreticiden ürün temin etme zorunluluğu getirilmesi

• Üretici birlikleri ve kooperatiflerin desteklenmesi

• Kira, depolama, nakliye ve vergi alanlarında kolaylıklar sağlanması

• Hal dışındaki ticari faaliyetlerin daha sıkı takip edilmesi

• Kayıt dışılıkla mücadele için denetimlerin artırılması

• Üreticilerin mağduriyetine yol açan uygulamaların azaltılması

Düzenlemelerin henüz taslak aşamasında olması nedeniyle yeni kuralların yürürlüğe girdiği anlamına gelmiyor.

ÜRETİCİ VE KOOPERATİFLERE YENİ DESTEKLER PLANLANIYOR

TÜRKHAL Başkanı Yüksel Tavşan, Hal Yasası taslağında üreticileri korumaya yönelik hükümlerin bulunmasını olumlu değerlendirdi.

Sebze ve meyve ticaretinin temelinde üreticilerin yer aldığını belirten Tavşan, üretici örgütlerinin desteklenmesinin önemine dikkat çekti.

"Üretici bu işin aslı, atardamarı. Dolayısıyla onların korunması şart" diyen Tavşan, yeni düzenlemenin üreticilerin pazara erişimini güçlendirebileceğini söyledi.

Taslakta yer alan desteklerin yalnızca ürün satışına yönelik olmadığını, üretim ve pazarlama süreçlerindeki çeşitli maliyetleri de kapsadığını ifade etti.

ÜRETİCİ BİRLİKLERİNE ÜCRETSİZ ARAZİ TAHSİSİ GÜNDEMDE

Yeni Hal Yasası taslağında üretici örgütlerine yönelik teşviklerin genişletilmesi de planlanıyor.

TÜRKHAL Başkanı Tavşan, üretici birliklerinin hal benzeri tesisler kurması durumunda arazi tahsisi ve finansal destek imkanlarının gündemde olduğunu belirtti.

Tavşan, şu açıklamayı yaptı:

"Üreticiler için birçok teşvik ve yardım söz konusu. Üretici birliği hal gibi bir yer kuracak olursa Cumhurbaşkanlığına özel, ücretsiz arazi tahsisi ve maddi destek sağlanmasına yönelik düzenlemeler var."

Bu tür desteklerle üretici birliklerinin altyapı oluşturma imkanlarının geliştirilmesi ve pazarlama faaliyetlerinin güçlendirilmesi amaçlanıyor.

SEBZE VE MEYVE TİCARETİNDE KAYIT DIŞILIĞA DENETİM

Hal Yasası taslağının önemli başlıklarından biri de sebze ve meyve ticaretinde kayıt dışılığın azaltılması olacak.

TÜRKHAL Başkanı Yüksel Tavşan, sektörde kayıt dışı işlemlerin yaygın olduğunu belirterek denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Tavşan, "Kayıt dışılık bizim meslekte çok fazla. Bunun azalması için yeni maddeler getiriliyor. Daha şeffaf bir piyasa oluşturulmaya çalışılıyor." ifadelerini kullandı.

Taslakta hal dışında gerçekleştirilen ticari faaliyetlerin kayıt ve teminat sistemi kapsamında daha sıkı takip edilmesi öngörülüyor.

Bu düzenlemelerin üreticilerin mağduriyet yaşamasına neden olan uygulamaların azaltılmasına katkı sağlaması hedefleniyor.

MARKETLERDE SEBZE VE MEYVE FİYATLARI DÜŞECEK Mİ?

Yeni Hal Yasası taslağının tüketici açısından en çok merak edilen yönlerinden biri, marketlerdeki sebze ve meyve fiyatlarına olası etkisi oldu.

TÜRKHAL Başkanı Tavşan, fiyatların yalnızca üretici ile tüketici arasındaki aracı sayısına bağlı olmadığını vurguladı.

Doğrudan üreticiden alım yapılmasının tedarik zincirindeki bazı aşamaları değiştirebileceği belirtilirken bunun market fiyatlarında kesin bir düşüş sağlayacağına ilişkin bir değerlendirme yapılmadı.

Sebze ve meyve fiyatlarının oluşumunda üretim giderleri, nakliye, depolama ve diğer maliyetlerin de etkili olması nedeniyle yeni düzenlemenin tüketici fiyatlarına yansıması uygulama sonrasında netleşebilecek.

HAL DIŞINDA YAPILAN SATIŞLAR DAHA SIKI TAKİP EDİLECEK

Hazırlanan düzenlemeyle yalnızca hal içerisindeki işlemlerin değil, hal dışında gerçekleştirilen ticari faaliyetlerin de daha etkin biçimde denetlenmesi planlanıyor.

Kayıt ve teminat mekanizmalarının güçlendirilmesiyle sebze ve meyve ticaretindeki işlemlerin izlenebilirliğinin artırılması amaçlanıyor.

TÜRKHAL Başkanı Tavşan, bu adımların üreticiler açısından daha güvenli ve şeffaf bir ticaret ortamı oluşturabileceğini ifade etti.

YÜZDE 20 ÜRETİCİDEN ALIM ŞARTI NE ZAMAN BAŞLAYACAK?

Zincir marketlere getirilmesi planlanan yüzde 20 doğrudan üreticiden alım zorunluluğu, henüz hazırlık aşamasındaki Hal Yasası taslağında yer alıyor.

Düzenlemenin hangi tarihte yürürlüğe gireceğine ilişkin kesinleşmiş bir takvim açıklanmadı.

Uygulamanın kapsamı, hangi marketleri ve ürün gruplarını kapsayacağı ile alım zorunluluğunun nasıl denetleneceği, düzenlemenin nihai hükümleriyle belirlenecek.

Türkiye Halciler Federasyonu Başkanı Yüksel Tavşan, şartların ve kriterlerin doğru belirlenmesi halinde yeni düzenlemenin üreticilere ve sektöre fayda sağlayabileceğini belirtti.

ZİNCİR MARKETLER VE ÜRETİCİLER İÇİN YENİ DÖNEM HAZIRLIĞI

Hal Yasası taslağı, Türkiye'de sebze ve meyvenin üreticiden tüketiciye ulaşmasına kadar geçen ticari süreçlerin yeniden düzenlenmesini hedefliyor.

Zincir marketlerin ürünlerinin belirli bir bölümünü doğrudan üreticilerden temin etmesi, üretici birliklerine yeni destekler verilmesi ve kayıt dışılıkla mücadelede denetimlerin artırılması planlanıyor.

TÜRKHAL Başkanı Yüksel Tavşan, üreticinin korunmasını esas alan hükümleri olumlu değerlendirse de uygulama kriterlerinin önem taşıdığını vurguluyor.

Yeni kuralların yürürlüğe girip girmeyeceği ve tüketicilere nasıl yansıyacağı, taslağın yasalaşma süreci ve nihai içeriğiyle netlik kazanacak.