Bankalardan son çeyrek için yeni beklenti: Finansman koşulları değişebilir

İşletmelerin finansman talebi ile bankaların kredi kullandırma eğiliminde yeni bir görünüm ortaya çıktı. TCMB'nin 2026 üçüncü çeyrek sonuçları, özellikle küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin krediye erişim koşullarında başlayan değişimin gelecek dönemde de sürebileceğine işaret etti.

Anketin gerçekleşme sonuçlarına göre bankaların işletme kredilerine uyguladığı genel standartlardaki sıkılaşma, temmuz-eylül döneminde zayıflayarak devam etti. Ancak kredi türleri incelendiğinde özellikle işletme ölçeği, vade ve para cinsi bakımından farklılaşan bir görünüm ortaya çıktı.

KOBİ KREDİLERİNDE GEVŞEME BAŞLADI

Üçüncü çeyrekte KOBİ'lere kullandırılan kredilere uygulanan standartlardaki sıkılaşma yerini sınırlı gevşemeye bıraktı.

Büyük işletmelere verilen kredilerde ise sıkılaşma eğilimi devam etmekle birlikte önceki döneme kıyasla zayıfladı.

Vade bakımından hem kısa hem de uzun vadeli kredilere uygulanan standartlarda gevşeme görüldü. Para cinsi bazında ise TL kredilerde benzer bir eğilim kaydedilirken, yabancı para kredilerinde sıkılaşma daha düşük hızla sürdü.

SON ÇEYREKTE FİNANSMAN KOŞULLARI DEĞİŞEBİLİR

Bankaların ekim-aralık dönemine ilişkin genel beklentileri, işletme kredilerine uygulanan standartların daha esnek hale geleceği yönünde şekillendi.

KOBİ'lere yönelik gevşemenin güçlenmesi, büyük ölçekli işletmelerde ise kredi standartlarının sıkılaşmadan gevşemeye dönmesi öngörülüyor.

Ayrıca kısa ve uzun vadeli kredilerde gevşeme eğiliminin sürmesi, TL kredilerde bu hareketin güçlenmesi bekleniyor.

Yabancı para kredilerinde ise mevcut sıkılaşmanın yerini sınırlı gevşemeye bırakacağı tahmin ediliyor.

İŞLETMELER NEDEN DAHA FAZLA KREDİ İSTİYOR?

Anket sonuçları, üçüncü çeyrekte kredi talebini artıran başlıca unsurların borcun yeniden yapılandırılması, stok artırımı ve işletme sermayesi ihtiyacı olduğunu ortaya koydu.

Ölçek bazında hem KOBİ'lerin hem de büyük işletmelerin talebinde artış görüldü. Benzer şekilde kısa ve uzun vadeli krediler ile TL ve yabancı para cinsinden kredilere yönelik talep de güçlendi.

TL KREDİ TALEBİNDE ARTIŞ BEKLENTİSİ

Yılın son üç aylık döneminde özellikle TL kredi talebindeki yükselişin ivme kazanacağı öngörülüyor.

Vade bakımından kısa vadeli kredi talebindeki artışın güçlenmesi, uzun vadeli kredi talebindeki yükselişin ise zayıflayarak devam etmesi bekleniyor.

Yabancı para kredilerinde de talebin artmaya devam edeceği ancak artış eğiliminin yavaşlayacağı tahmin ediliyor.

KONUT VE TAŞIT KREDİLERİNDE FARKLI TABLO

Bireysel kredi tarafında ise işletme kredilerinden ayrışan bir görünüm bulunuyor.

Üçüncü çeyrekte konut kredilerine uygulanan standartlardaki sıkılaşma güçlenirken, diğer bireysel kredilerde sıkılaşma zayıflayarak devam etti. Taşıt kredilerinin standartlarında ise belirgin bir değişim yaşanmadı.

Aynı dönemde konut ve taşıt kredilerine yönelik talep azalırken, diğer bireysel kredilerdeki sınırlı talep düşüşü yerini sınırlı artışa bıraktı.

Bankalar, dördüncü çeyrekte konut ve diğer bireysel kredi talebinde önemli bir değişim beklemiyor. Taşıt kredisi talebindeki azalışın ise güçlenerek süreceği öngörülüyor.

KREDİ MALİYETLERİNDE HANGİ KOŞULLAR DEĞİŞTİ?

İşletmelere kullandırılan kredilerde ortalama kâr marjı azalırken, daha riskli kredilerin kâr marjında sınırlı yükseliş kaydedildi.

Kredi ve kredi limitinin büyüklüğü ile teminat ihtiyacına ilişkin koşullarda sıkılaşma devam ederken, faiz dışında alınan ücret ve komisyonlarda gevşeme görüldü.

Konut kredilerinde ise hem ortalama hem de daha riskli krediler üzerindeki kâr marjında belirgin artış gerçekleşti.

BANKALARIN YURT İÇİ FONLAMA KOŞULLARI GEVŞEDİ

Ankette bankaların kaynak sağlama imkânlarına yönelik değerlendirmeler de yer aldı.

Üçüncü çeyrekte yurt içi fonlama koşullarındaki sıkılaşma yerini gevşemeye bırakırken, yurt dışı fonlama koşullarında sıkılaşma eğilimi zayıflayarak devam etti.

Yurt dışı fonlama maliyeti ile diğer koşul ve kurallar, bankaların dış kaynaklara erişimini zorlaştıran unsurlar arasında yer aldı.

Dördüncü çeyrekte de yurt içi fonlama koşullarında gevşeme, yurt dışında ise sıkılaşmanın devam etmesi bekleniyor.