Avrupa’da kuraklık şekerin tadını kaçırdı
Avrupa’da sıcak hava ve kuraklık, şeker piyasasında arz alarmı veriyor. Şeker pancarında rekolte kaybı endişesi Brezilya’dan azalan ihracatla birleşince ham şeker fiyatları 10 ayın zirvesine çıktı. Avrupa üretimde düşüş öngörürken Türkiye, güçlü yağışlar ve artan pancar üretimi beklentisiyle pozitif ayrıştı.
Küresel şeker piyasasında fiyatların yönünü yeniden arz endişeleri belirlemeye başladı. Avrupa’nın önemli şeker pancarı üretim bölgelerinde etkisini artıran sıcak ve kurak hava, verim kaybı riskini büyütürken, dünyanın en büyük şeker ihracatçısı Brezilya’dan yapılan sevkiyatların geçen yılın altında kalması piyasadaki sıkılığı artırdı. İki gelişmenin aynı döneme denk gelmesiyle ham şeker fiyatları 10 ayın en yüksek seviyesine ulaştı.
TOPRAĞIN NEMİ DÜŞTÜ
Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi’nin tarımsal izleme raporları, ilkbahardan itibaren süren yağış eksikliğinin Avrupa’nın batı, orta ve doğu kesimlerinde toprak nemini düşürdüğünü ortaya koydu. Özellikle Almanya’nın güneybatısı ile Fransa’nın doğusunda düşük toprak nemine yüksek sıcaklıkların eklenmesi, şeker pancarında verim kaybı riskini artırdı.
Temmuz sonunda Avrupa’yı etkileyen sıcak hava dalgaları tarımsal üretim üzerindeki baskıyı daha da artırdı. Sıcaklık ve su stresinin bazı ürünlerde verim tahminlerini aşağı çekmesi, zayıflayan pancar üretimini daha hassas hale getirdi.
ÜRETİMDE SERT DÜŞÜŞ
Avrupa’da risk yalnızca hava koşullarından kaynaklanmıyor. Şeker fiyatlarının önceki dönemde zayıf seyretmesi nedeniyle bazı üreticilerin pancar ekim alanlarını azaltması da üretim tahminlerini aşağı çekti.
ABD Tarım Bakanlığı’nın Avrupa Birliği Şeker Yıllık Raporu’na göre AB’nin 2026-27 sezonunda pancardan şeker üretiminin 14.2 milyon tona gerilemesi bekleniyor. Bu rakam bir önceki sezona göre yaklaşık yüzde 8, 2024-25 sezonundaki 16.1 milyon tonluk üretime göre yaklaşık yüzde 12 düşüş anlamına geliyor. Böylece Avrupa şeker piyasasında daha düşük ekim alanı ve ekili alanlarda kuraklık kaynaklı verim kaybı ihtimaliyle iki büyük risk baş gösterdi.
BREZİLYA DA ARZI KISTI
Fiyatların 10 ayın zirvesine çıkmasında Brezilya cephesi de etkili oldu. Dünyanın en büyük şeker üreticisi ve ihracatçılarından Brezilya’dan yapılan sevkiyatların geçen yılın altında kalması uluslararası piyasaya ulaşan ürün miktarını sınırladı.
Brezilya’nın küresel şeker arzındaki ağırlığı düşünüldüğünde ihracattaki her düşüş fiyatlar açısından kritik önem taşıyor. Avrupa’daki üretim endişelerinin Brezilya kaynaklı daha düşük arzla birleşmesi, küresel şeker piyasasında yukarı yönlü baskıyı güçlendirdi.
YAĞIŞLARLA TÜRKİYE POZİTİF AYRIŞTI
Avrupa kuraklıkla mücadele ederken Türkiye’de 2026 tarım sezonu daha olumlu başladı. Meteoroloji Genel Müdürlüğü verilerine göre ilkbahar yağışları 263.2 milimetreye ulaştı. Bu miktar mevsim normalinin yüzde 54, geçen yılın ise yüzde 76 üzerinde gerçekleşirken Türkiye son 66 yılın en yağışlı ilkbaharını yaşadı.
Güçlü yağışlar şeker pancarı üretim beklentilerine de yansıdı. TÜİK’in 2026 yılı ilk bitkisel üretim tahminine göre şeker pancarı üretiminin geçen yıla kıyasla yüzde 5.8 artarak yaklaşık 22 milyon tona çıkması bekleniyor.
Türkiye’de 2026-27 pazarlama yılı için toplam A kotası da 2 milyon 910 bin ton olarak belirlendi. Avrupa’da ekim alanlarındaki daralma ve kuraklık nedeniyle üretim kaybı konuşulurken Türkiye’de pancar üretiminde artış beklenmesi, iç arz açısından önemli bir tampon oluşturuyor.
Şeker fiyatlarının bundan sonraki seyrinde Avrupa’daki yağışların seyri, pancar verimindeki nihai kayıp ve Brezilya’nın ihracat performansı belirleyici olacak. Mevcut tablo ise Avrupa’daki kuraklık ile küresel arzın daralmasının şeker piyasasında fiyat baskısını yeniden güçlendirdiğini gösteriyor.