Çalışanların en çok merak ettiği konulardan biri, sağlık sorunları nedeniyle işten ayrıldıklarında kıdem tazminatına hak kazanıp kazanamayacaklarıdır. Milyonlarca çalışanı ilgilendiren bu kritik meselede, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi emsal niteliğinde bir karara imza attı.
Yüksek Mahkeme, bel fıtığı gibi rahatsızlıklarda tek uzman hekim raporunu veya yetersiz sağlık kurulu evrakını eksik inceleme saydı. Yargıtay, işçinin sağlığının yaptığı iş yüzünden tehlikeye girip girmediğinin ‘üçlü uzman heyet’ raporu ile şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlanması gerektiğini hükme bağladı.
YEREL MAHKEME: İŞ AĞIRDI, FESİH HAKLIYDI
İş Mahkemesi’nde görülen davada (Esas No: 2022/312, Karar No: 2023/304), 2008-2022 yılları arasında mağaza sorumlusu olarak çalışan işçi, bel fıtığı rahatsızlığı nedeniyle ağır işlerde çalışamadığını, sağlığının bozulduğunu belirterek, iş akdini haklı nedenle feshettiğini beyan edip kıdem tazminatını talep etti.
Davalı işveren ise işçinin kendi rızasıyla istifa ettiğini, mağazada ağır yük taşınmadığını, ürünlerin forklift ile taşındığını savunarak, davanın reddini istedi.
Yerel mahkeme; dosyaya sunulan sağlık raporları ve tanık beyanlarını yeterli görerek işçinin ağır işte çalıştırıldığı ve feshin haklı olduğu kanaatine vardı. Mahkeme, davanın kabulü ile işçiye kıdem tazminatı ödenmesine karar verdi.
İSTİNAF: YEREL MAHKEME KARARI İSABETLİDİR
Davalı işveren vekilinin itirazı üzerine dosya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi’ne taşındı (Esas No: 2024/615, Karar No: 2025/2463). İstinaf Mahkemesi, yaptığı incelemede davalı tanıklarının dahi işin ağır yük kaldırmayı gerektirdiğini beyan ettiğini, üniversite hastanesinden alınan sağlık kurulu raporunda ‘ayakta ve ağır kaldırması gereken işlerde çalışması uygun değildir’ ifadesinin yer aldığını vurguladı.
İstinaf Dairesi; 4857 sayılı İş Kanunu’nun 24/I-(a) maddesi gereğince yapılan işin işçinin sağlığı için tehlike oluşturduğunun sabit olduğuna, İlk Derece Mahkemesi'nin delil toplama ve değerlendirmesinde bir isabetsizlik bulunmadığına karar vererek, işverenin istinaf başvurusunu esastan reddetti.
YARGITAY: RAPOR HÜKÜM KURMAYA ELVERİŞLİ DEĞİL
Davalı işverenin temyiz başvurusu üzerine dosya Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin önüne geldi (Esas No: 2026/1668, Karar No: 2026/4110). Yargıtay, yaptığı hukuki denetimde mezkur alt mahkemelerin kararlarını hatalı buldu ve şu temel gerekçelerle hükmü bozdu:
* Tek hekim raporu yetersiz: Dosyadaki 6 Temmuz 2023 tarihli iş ve meslek hastalıkları uzmanı raporunun tek hekim tarafından düzenlendiği ve mahkemenin sorduğu hususları tam olarak açıklayamadığı belirtildi.
* Genel ifadeli sağlık kurulu raporu hüküm kurmaya elverişli değil: Dosyadaki üniversite hastanesi raporunda yer alan ‘ayakta ve ağır işlerde çalışamaz’ ibaresinin, feshin doğrudan 4857 sayılı Kanun'un 24/I-(a) maddesine uygunluğunu tek başına ispata yetmeyeceği vurgulandı.
* Üçlü bilirkişi heyeti şart: Mahkemenin tam teşekküllü devlet veya üniversite hastanelerinden; fizik tedavi, nöroloji ve beyin cerrahi uzmanlarından oluşacak üçlü bilirkişi heyeti ataması gerektiği ifade edildi.
* Somut araştırma yapılmalı: İşyerinin fiziki özellikleri, çalışma şartları ve işçinin bizzat yaptığı iş bir bütün olarak incelenmeli; mevcut işin yapılmasının işin niteliği gereği işçinin sağlığı ve yaşayışı için gerçek bir tehlike arz edip etmediği netleştirilmeli.
Yargıtay, eksik araştırmaya dayalı kararı bozarak dosyayı İlk Derece Mahkemesi’ne geri gönderdi.
Hasılıkelam; hak ararken usul, esastan önce gelir. Sağlık nedeniyle iş akdini feshetmeyi düşünen çalışanlar, kulaktan dolma bilgilerle veya yetersiz uzman raporlarıyla işten ayrılmamalı. İş Kanunu'nun aradığı nitelikte tam teşekküllü sağlık kurulu raporunu temin ettikten sonra adım atmaları lehlerine olacaktır.
KARARIN ÇALIŞANLAR VE İŞVERENLER AÇISINDAN ÖNEMİ
Yargıtay’ın kararı, çalışma hukukunda “Meyve veren ağaç taşlanır ama usulüne göre toplanır” kaidesini bir kez daha hatırlatıyor. Sağlık sebebiyle kıdem tazminatına hak kazanmak sanıldığı kadar basit değildir.
İşçinin yalnızca rahatsızlanması değil, hastalığının doğrudan yaptığı işin niteliğinden kaynaklandığını veya o işi yapmasının sağlığını tehlikeye düşürdüğünü eksiksiz bir heyet raporu ile tevsik etmesi mecburidir.
“Yarım tabip candan eder” misali, eksik ve tek hekim raporlarıyla hareket etmek işçiyi haklıyken haksız duruma düşürebilir. Daha da ötesi tazminat başta olmak üzere haklarından mahrum bırakabilir.
Yasal Uyarı: Yayınlanan köşe yazısı/haberin tüm hakları İstanbul Ticaret Gazetesi'ne aittir. Kaynak gösterilse veya habere aktif link verilse dahi köşe yazısı/haberin tamamı ya da bir bölümü kesinlikle kullanılamaz. Ayrıntılar için lütfen tıklayın.