İstanbul Ticaret Odası Tahkim ve arabuluculuk merkezi’nin (İTOTam) düzenlediği ‘Basım Yayın Sektöründe Tahkim: Uyuşmazlık Çözümünde Güncel Yaklaşımlar Semineri’nde, sektörün ticari uyuşmazlıklarda başvurabileceği yollar değerlendirildi.
MEVZUAT GÜNCELLENMELİ
İTO meclis Başkanı Dr. Erhan Erken, mevcut matbaacılık mevzuatının dijital dönüşüm karşısında güncellenmesi ve bu güncellemenin birlik içinde yapılması gerektiğini söyledi. Erken, 1950 yılında yürürlüğe giren 5681 sayılı matbaa Kanunu’nun beyan esasına dayalı liberal yapısının korunmasının önemli olduğunu belirtti. mevzuatın tarihsel gelişimine değinen Erken, “5681 sayılı matbaa Kanunu matbaa açılmasında izin sistemini kaldırarak beyan esasını getirdi. Bu yaklaşımın korunması gerekiyor. ancak kanunun 1950’lerin teknolojik şartlarına göre hazırlanmış yapısı, dijital baskı teknolojileri, veri tabanlı baskı hizmetleri, e-ticaret uygulamaları ve çevresel yükümlülükler karşısında yetersiz kalıyor” dedi.
Dijital baskı, 3D, değişken veri baskısı ve web tabanlı baskı hizmetlerinin mevzuatta yeterince karşılık bulmadığını vurgulayan Erken, “Elektronik dosyaların baskı sayılıp sayılmayacağı, dijital nüsha teslim yükümlülükleri, bulut tabanlı baskı süreçleri ve çevresel risklerin sınıflandırılması gibi birçok konuda hukuki belirsizlikler bulunuyor” diye konuştu.
BİRLİKTE ÇÖZÜM ÜRETELİM
İTO Basım-Yayın meslek Komitesi Başkanı Halil Çelik ise toplantının açılışında yaptığı konuşmada, sektörün mevcut durumunun açık şekilde değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Komitelerin sektörün sahadaki gözü ve sesi olduğunu vurgulayan Çelik, yapay zekanın artık hayatın içinde olduğunu belirterek, şunları söyledi: “Sektörümüz kolay bir dönemden geçmiyor. Değişen okuma alışkanlıkları ve maliyetler karşısında birlikte hareket ederek çözüm üretmek istiyoruz. Bizler yapay zekayla sektörümüzü geleceğe hazırlamak istiyoruz. mevzuatımızı güncele uygun şekilde düzenlememiz gerekiyor.”
İTOTam müdürü av. Senem Bahçekapılı Vicenzi de tahkim ve arabuluculuk hakkında bir sunum gerçekleştirdi.
YAYINCILARA 10 ALTIN KURAL
Türkiye Basım Yayın Meslek Birliği (TBYM) Genel Sekreteri Av. Arb. Melahat Boran, sektör- de telif sözleşmelerinin önemi, uygulamada karşılaşılan hususlar ve güncel gelişmeler hakkında bilgi verdi. Av. Arb. Boran, yayıncılar için 10 altın kuralı şöyle açıkladı:
1. Mali haklar tek tek sayıldı mı? (m. 52)
2. Baskı sayısı / adet rejimi yazıldı mı? (BK m. 491)
3. Süre, coğrafya ve dil sınırları net mi?
4. e-kitap hakkı müstakil düzenlendi mi?
5. Sesli kitap, z-kitap ve multimedya hakları var mı?
6. Alt lisans yetkisi alındı mı? (m. 49)
7. Çevirmende editoryal / revizyon yetkisi? (m. 16)
8. Çizerde yan haklar (merchandising) var mı?
9. Yapay zeka kullanımı ve TDM yasağı eklendi mi?
10. Uyuşmazlık çözüm yöntemi seçildi mi? (Tahkim)
