Yargıtay’dan emsal bahşiş kararı: Havuz kesintisi ücret kesintisi sayılmadı

Yıllarca çalıştığı restorandaki havuz bahşiş uygulamasından şikayetçi olan bir garsonun açtığı dava Yargıtay’a taşındı. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, müşterilerden alınan bahşişlerin belirli bölümünün havuzda toplanarak bahşiş almayan personele dağıtılması uygulamasında, garsonun hak ettiği bahşişin kesintiden sonra kalan tutar olduğuna karar verdi.

YARGITAY’DAN EMSAL NİTELİĞİNDE BAHŞİŞ KARARI

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, restoran ve hizmet sektöründe uygulanan bahşiş sistemlerine ilişkin dikkat çekici bir karara imza attı.

Yüksek Mahkeme, bahşiş almayan diğer personele dağıtılmak amacıyla toplam bahşiş tutarından yapılan kesintinin doğrudan çalışanın ücretinden yapılan bir kesinti olarak değerlendirilemeyeceğine hükmetti.

GARSON ÜCRET ALACAKLARININ ÖDENMEDİĞİNİ İLERİ SÜRDÜ

Yıllarca bir restoranda çalışan tecrübeli garson, işyerindeki “havuz bahşiş” uygulamasından şikayetçi oldu.

Garson, ücret alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek iş sözleşmesini sona erdirdi.

TAZMİNAT VE ALACAKLARI İÇİN DAVA AÇTI

Talep ettiği tazminat ve diğer alacakları alamayan çalışan, İş Mahkemesine başvurdu.

Davacı, ücretlerinin ödenmemesi ve gerçek ücret üzerinden sigorta primlerinin yatırılmaması nedeniyle iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini ileri sürdü.

Garson, kıdem tazminatı, fazla çalışma ücreti, check ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ile yıllık ücretli izin alacaklarının işverenden tahsil edilmesini istedi.

İŞVEREN: ÜCRETTEN KESİNTİ YAPILMADI

Davalı restoran işletmecisi ise davacının asgari ücretle çalıştığını ve hak ettiği ücretlerin bordrolara yansıtılarak ödendiğini savundu.

İşveren ayrıca davacının aylık ücretinden “check ücreti” adı altında herhangi bir kesinti yapılmadığını belirterek davanın reddini talep etti.

İŞ MAHKEMESİ FESHİ HAKLI BULDU

İş Mahkemesi, iş sözleşmesinin davacı tarafından gönderilen ihtarnameyle sona erdiğine dikkat çekti.

Mahkeme, davacının ödenmeyen alacaklarının bulunduğu gerekçesiyle iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğine karar verdi.

FAZLA ÇALIŞMA VE TATİL GÜNÜ ÇALIŞMASI KABUL EDİLDİ

Mahkeme, tanık beyanları doğrultusunda davacının fazla çalışma yaptığını ve ulusal bayram ile genel tatil günlerinde çalıştığını da kabul etti.

İşyerinde bakılan masa sayısına göre her masa için 20 liralık kesinti yapıldığı değerlendirilerek check ücreti hesaplandı.

Ödenen primler hesaplanan tutardan mahsup edildi ve dava kısmen kabul edildi.

İSTİNAF BAŞVURUSU REDDEDİLDİ

Davalı işverenin avukatı karara karşı istinaf başvurusunda bulundu.

Bölge Adliye Mahkemesi, istinaf başvurusunu esastan reddetti.

Kararın temyiz edilmesi üzerine dosya Yargıtay 9. Hukuk Dairesine taşındı.

HAVUZ BAHŞİŞ SİSTEMİ YARGITAY’IN GÜNDEMİNE GELDİ

Yargıtay kararında, işyerinde uygulanan bahşiş sisteminin ayrıntılarına yer verildi.

Buna göre garsonların müşterilere sunduğu hizmet karşılığında aldığı bahşişlerin bir bölümü, her masa için 20 lira esas alınarak oluşturulan ortak havuza aktarılıyordu.

Bu havuzdaki para daha sonra doğrudan bahşiş almayan diğer personele dağıtılıyordu.

YARGITAY: HAK EDİLEN BAHŞİŞ KALAN TUTARDIR

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, taraflar arasında bahşişten yararlanma yönteminin bu şekilde belirlendiğine dikkat çekti.

Kararda, “Somut olayda, bahşişten yararlanma yöntemi bu şekilde kararlaştırılmış olduğundan bu uygulama ile davacının hak etmiş olduğu bahşişten bir kesinti yapıldığından bahsetmek mümkün değildir.” ifadelerine yer verildi.

Yüksek Mahkeme, dosya kapsamına göre davacının hak ettiği bahşişin, havuz için ayrılan bölümden sonra kalan tutar olarak kabul edilmesi gerektiğine hükmetti.

ÜCRETTEN SABİT KESİNTİ İDDİASI İSPATLANAMADI

Davacı çalışan ayrıca bahşiş almadığı zamanlarda da işverenin ücretinden sabit miktarda kesinti yaparak bu parayı havuza aktardığını ileri sürdü.

Yargıtay ise bu iddianın yeterli şekilde ispatlanamadığına karar verdi.

GARSONUN HANGİ MASALARDA BAHŞİŞ ALMADIĞI BELİRLENEMEDİ

Kararda, ispat yükü kendisinde bulunan davacının hangi masa veya masalarda bahşiş almadığını ve bunların sayısını ortaya koyamadığı belirtildi.

Bahşiş almamasına rağmen ücretinden ne kadar kesinti yapıldığına ilişkin de hesaplamaya elverişli yeterli delil sunulamadığı ifade edildi.

“CHECK ÜCRETİ TALEBİ REDDEDİLMELİYDİ”

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, bu gerekçelerle check ücreti adı altında talep edilen alacağın kabul edilmesini hatalı buldu.

Kararda, “Buna göre check ücreti adı altında talep edilen alacak kaleminin reddi gerekirken kabulüne karar verilmesi hatalı olmuştur.” denildi.

KARAR RESTORAN VE HİZMET SEKTÖRÜNÜ YAKINDAN İLGİLENDİRİYOR

Yargıtay’ın kararı, özellikle restoranlarda müşterilerden alınan bahşişlerin çalışanlar arasında ortak havuz sistemiyle dağıtıldığı uygulamalar açısından önem taşıyor.

Karara göre taraflarca kabul edilen havuz sisteminde, bahşiş almayan personele dağıtım için ayrılan tutarın çalışanın ücretinden yapılmış bir kesinti olarak değerlendirilmesi mümkün olmayacak.