'Rent a car' şirketlerine yeni şartlar: Yetki belgesi ve araç yaşı düzenlemesi

Araç kiralama sektöründe yeni dönem başlıyor. Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik Resmi Gazete’de yayımlandı. Düzenlemeyle araç kiralama şirketlerine yetki belgesi zorunluluğu getirilirken, 6 yaşından büyük araçların kiralanması, depozito uygulamaları, sigorta şartları ve kiralık araçların teknik standartları yeniden düzenlendi.

ARAÇ KİRALAMA ŞİRKETLERİNE YETKİ BELGESİ ZORUNLULUĞU

Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan "Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik", Resmi Gazete’de yayımlandı.

Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, otomotiv sektöründe adil, rekabetçi ve istikrarlı piyasa yapısının tesis edilmesi ve tüketici memnuniyetinin artırılması amacıyla çalışmaların kararlılıkla sürdürüldüğü belirtildi.

Yönetmelikle motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetlerinin kurumsal yapıya kavuşturulduğu, işletmeler ile kiralamaya konu taşıtlara ilişkin önemli standart ve kuralların getirildiği bildirildi.

HANGİ ARAÇ KİRALAMALARI YÖNETMELİK KAPSAMINDA?

Yönetmeliğin tüketiciler tarafından gerçekleştirilen kiralamaları düzenlediği kaydedildi.

Tüketici dışındaki kiracılara yönelik kısa ve uzun süreli kiralamalar ile kamp taşıtı kiralamalarının ise yönetmeliğin kapsamı dışında tutulduğu ifade edildi.

YETKİ BELGESİ ALMAK ZORUNLU OLACAK

Yeni düzenlemeyle ticari faaliyet kapsamında motorlu kara taşıtı kiralayan işletmelerin yetki belgesi alması zorunlu hale getirildi.

Yetki belgesi alabilmek için işletmelerin meslek odasına kayıtlı olmaları, vergi mükellefiyetlerinin bulunması ve iş yerinin ikamet amacıyla veya yönetmelikte belirtilenler dışındaki mesleki ya da ticari faaliyetler için kullanılmaması gerekecek.

İŞLETME SORUMLULARINA EĞİTİM VE MESLEKİ YETERLİLİK ŞARTI

İşletme sorumlularına ilişkin şartlar da yönetmelikle belirlendi.

Bakanlık açıklamasında şu ifadelere yer verildi:

"İşletme sorumlularının en az ilköğretim mezunu olması, belirli suçlardan hüküm giymemiş bulunması ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı 'Seviye 4' mesleki yeterlilik belgesine sahip olması şartı getiriliyor."

ARAÇ KİRALAMA BİLGİ SİSTEMİ KURULACAK

Motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetleri ile kiralamaya konu araçların takip ve kontrolünün sağlanması amacıyla Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi kurulacak.

Sistemin 1 Ocak 2027’ye kadar faaliyete geçirilmesi öngörülüyor.

Yetki belgesi başvuruları ile belgeye ilişkin diğer işlemler de bu sistem üzerinden gerçekleştirilecek.

6 YAŞINDAN BÜYÜK ARAÇLAR KİRAYA VERİLEMEYECEK

Yönetmelikle tüketici güvenliğinin ve hizmet kalitesinin artırılması amacıyla kiralamaya konu araçların nitelikleri de belirlendi.

Buna göre klasik taşıtlar hariç olmak üzere 6 yaşından büyük araçların kiraya verilmesine izin verilmeyecek.

180 BİN KİLOMETRE SINIRI GETİRİLDİ

Kiraya verilebilecek araçlar için kilometre sınırı da uygulanacak.

180 bin kilometrenin üzerinde olan taşıtlar kiraya verilemeyecek.

Elektrikli araçlarda ise kilometre sınırı 300 bin kilometre olacak.

AĞIR HASARLI VE BAKIMSIZ ARAÇLAR KİRALANAMAYACAK

Periyodik bakımı zamanında yaptırılmayan araçların kiraya verilmesi yasaklanacak.

Aynı şekilde ağır hasar kaydı bulunan taşıtlar da kiralama faaliyetlerinde kullanılamayacak.

ARAÇ KİRALAMA ŞİRKETLERİNE ASGARİ FİLO ŞARTI

Yönetmelikte işletmelerin sahip olması gereken asgari araç sayıları da belirlendi.

Büyükşehir belediyesi olan illerin nüfusu 30 bini geçen ilçelerinde faaliyet gösteren işletmelerin, en az 5’i işletme adına tescilli olmak üzere en az 10 taşıta sahip olması gerekecek.

NÜFUSU 30 BİNİ GEÇMEYEN İLÇELERDE EN AZ 5 ARAÇ GEREKECEK

Nüfusu 30 bini geçmeyen ilçeler ile büyükşehir belediyesi olmayan illerde faaliyet gösteren işletmelerin ise en az 2’si işletme adına tescilli olmak üzere en az 5 araca sahip olması gerekecek.

Bu ilçelerde faaliyet gösteren işletmeler için elektrikli ve hibrit araç şartı da getirildi.

EN AZ 2 HİBRİT VEYA ELEKTRİKLİ ARAÇ ZORUNLULUĞU

Belirtilen işletmelerin filolarında en az 2 hibrit veya yalnızca elektrik motorlu taşıt bulunması zorunlu olacak.

Bu araçlardan en az birinin Türkiye’de üretilmesi şartı aranacak.

Düzenlemeyle çevre dostu ulaşımın teşvik edilmesi ve yerli üretimin desteklenmesi hedefleniyor.

ARAÇ KİRALAMADA DEPOZİTOYA SINIR GETİRİLDİ

Yönetmelikle araç kiralama süreçlerinde tüketicilerden alınabilecek depozito tutarına da sınır getirildi.

Buna göre 1 ila 6 günlük kiralamalarda alınabilecek depozito en fazla 3 günlük kira bedeli olacak.

7 ila 29 günlük veya haftalık kiralamalarda ise depozito en fazla 7 günlük kira bedeliyle sınırlandırılacak.

DEPOZİTO 7 GÜN İÇİNDE İADE EDİLECEK

Tüketiciden alınan depozitonun iadesi için de süre belirlendi.

Taşıtın tüketici tarafından iade edilmesini takip eden 7 gün içerisinde depozitonun iade edilmesi zorunlu olacak.

ÖN ÖDEMELİ REZERVASYONLARA İPTAL VE DEĞİŞİKLİK HAKKI

Ön ödemeli rezervasyonlarda tüketicilere yeni haklar tanındı.

Taşıtın teslimine 24 saatten az süre kalması kaydıyla tüketici, rezervasyon tarihinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve kesinti yapılmaksızın rezervasyonda değişiklik yapabilecek veya rezervasyonu iptal edebilecek.

OLAĞAN AŞINMA İÇİN ÜCRET ALINAMAYACAK

Olağan kullanımdan kaynaklanan aşınma ve yıpranmalar nedeniyle tüketiciden herhangi bir bedel talep edilemeyecek.

Bu gerekçelerle tüketicinin depozitosundan kesinti yapılmasına da izin verilmeyecek.

KIŞ LASTİĞİ SAĞLAMA ZORUNLULUĞU

İşletmeler, mevsim şartları ile trafik ve kiracı güvenliğinin gerekli kıldığı durumlarda kış lastiği sağlamak zorunda olacak.

Böylece kiralama sırasında aracın mevsim ve yol şartlarına uygun hale getirilmesi işletmenin sorumlulukları arasında yer alacak.

SİGORTA KİRALAMA BEDELİNE DAHİL EDİLECEK

Yönetmelikle sigorta uygulamalarında da yeni kurallar getirildi.

Sigorta güvenceleri kiralama bedeline dahil edilecek.

Kiracının sigortadan yararlanma hakkının ek bir ücret veya ek bir şarta bağlanması yasaklanacak.

DEĞER KAYBI İÇİN DOĞRUDAN ÜCRET TALEP EDİLEMEYECEK

İşletme ve kiracının anlaşmaya vardığı durumlar hariç olmak üzere, sigorta tahkim kararı veya ilam niteliğinde başka bir karar bulunmaksızın değer kaybı nedeniyle kiracıdan herhangi bir bedel talep edilemeyecek.

HASAR VE ARIZADA SÜREKLİ İLETİŞİM HATTI ZORUNLU OLACAK

Araç kiralama işletmelerine, hasar ve arıza durumlarında kiracıların her an ulaşabilmesini sağlayacak sürekli ve erişilebilir bir iletişim altyapısı oluşturma yükümlülüğü getirildi.

Böylece kiracıların araçla ilgili sorun yaşaması halinde işletmeye kesintisiz şekilde ulaşabilmesi amaçlanıyor.

İNTERNETTEN ARAÇ KİRALAMA İLANLARINA YENİ KURAL

Aracı ve ilan platformları da yeni düzenlemenin kapsamına alındı.

Söz konusu platformların haksız ticari uygulamalarda bulunmaları yasaklanacak.

Platformlar, araç kiralama ilanı veren işletmelerin yetki belgesine sahip olup olmadığını kontrol etmekle yükümlü olacak.

YETKİ BELGESİ OLMAYAN İŞLETMELER İLAN VEREMEYECEK

Yetki belgesi bulunmayan işletmelerin internet platformlarına üye olması ve kiralık araç ilanı vermesi engellenecek.

Bakanlık açıklamasında, bu uygulamayla tüketicilerin internet ortamında gerçekleştirdiği araç kiralama işlemlerinde de korunmasının amaçlandığı belirtildi.

YENİ ARAÇ KİRALAMA YÖNETMELİĞİ NE ZAMAN YÜRÜRLÜĞE GİRECEK?

Sektörün yeni düzenlemeye uyum sağlaması ve gerekli sistem altyapısının oluşturulabilmesi amacıyla yönetmelik 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek.

Mevcut araç kiralama işletmelerine yetki belgesi alabilmeleri için 1 Temmuz 2027’ye kadar süre tanındı.

ARAÇ VE FİLO ŞARTLARI İÇİN SÜRE 1 OCAK 2028

Mevcut işletmelerin asgari taşıt sayısı ve kiralanacak araçların niteliklerine ilişkin yeni şartları sağlamaları için ise 1 Ocak 2028’e kadar süre verildi.

Aracı ve ilan platformları için de ayrıca uyum süreci öngörüldü.

Daha önce imzalanmış sözleşmelerin 1 Temmuz 2027’ye kadar yeni düzenlemeye uygun hale getirilmesi gerekecek.

TÜKETİCİ HAKLARININ GÜÇLENDİRİLMESİ HEDEFLENİYOR

Ticaret Bakanlığı, yönetmelikle araç kiralama süreçlerinde şeffaflık ve hesap verebilirliğin artırılmasının amaçlandığını bildirdi.

Bakanlık açıklamasında şu ifadelere yer verildi:

"Sözleşme koşullarının netleştirilmesi, tüketici haklarının güçlendirilmesi ve kiralanan taşıtların teknik yeterlilik standartlarının yükseltilmesi hedefleniyor. Düzenleme, aynı zamanda kayıt dışı faaliyetlerin ve haksız rekabetin önüne geçerek sektörde adil ve sürdürülebilir bir rekabet ortamının tesis edilmesine katkı sağlayacak. Bakanlık olarak sektörün sürdürülebilir büyümesine katkı sağlarken vatandaşlarımızın haklarını en üst seviyede korumaya ve piyasanın sağlıklı işleyişini temin etmeye yönelik çalışmalarımızı kararlılıkla sürdüreceğiz."