Avrupa Komisyonu, uluslararası rekabette geri kalmamak için ‘Dijital Ağlar Yasası’ teklifini duyurdu. Yasa teklifinin amacı; AB’nin dijital altyapısını, yapay zeka, bulut bilişim ve kuantum gibi teknolojilere hazır hale getirerek, Avrupa’nın küresel rekabet gücünü artırmak.
Bağlantı altyapısı konusunda ABD ve Çin’in gerisinde kalmak istemeyen AB, sadece bir kamu regülasyonu olarak değil, sanayide ve ticarette dijitalleşmenin parçası olarak bu yasa metnini hazırladı. Metin yasalaşırsa AB’de yeşil dönüşüm ile dijital dönüşüm birlikte ilerleyecek.
Yetkili kurumlardan yapılan değerlendirmelere göre Avrupa Dijital Ağlar Yasası, telekom sektörünü sadece bir iletişim hizmeti değil, Avrupa ekonomisinin ‘merkezi sinir sistemi’ olarak konumlandırıyor. Bu kapsamda, eskiyen kurallar 2030 hedefleri kapsamında yenileniyor.
OPERATÖRLER DİĞER ÜLKELERDE DE ÇALIŞACAK
Yasanın çıkışında ana sebep ve temel hedefler rekabete dayansa da Birlik, tek pazarın güçlendirilmesi için bu adımları atmayı zorunlu görüyor. Yasa teklifine göre AB’de 27 farklı ulusal pazar yerine, operatörlerin sınır ötesi çalışabileceği ‘dijital tek pazar’ kurulacak. Diğer bir hedef ise yatırımları teşvik etmek. Fiber, 5G ve gelecekteki 6G ağlarına yönelik yatırımları kolaylaştırmak için mevzuat yükleri azaltılacak.
Yasa teklifinde altyapıda bakırın terkedilmesi dikkat çekiyor. İşte yasa teklifinde öne çıkan bazı yenilikler:
Bakır kablo dönemi kapanıyor: AB üyesi devletler, 2035 sonuna kadar bakır şebekeleri tamamen kapatıp fiber altyapıya geçecek. Bunun öncesinde 2029’a kadar geçiş planları hazırlanacak. Bu değişiklik, 5G ve 6G ekosistemine hazırlık olacak.
Düzenleyici sadeleşme (Pasaport sistemi): Mevcut Avrupa Elektronik Haberleşme Kanunu’nun yerini alacak olan bu yasa, bürokrasiyi azaltacak. Operatörlerin tüm AB genelinde hizmet verebilmesini kolaylaştıracak bir ‘pasaport’ sistemi getiriliyor.
Spektrum yönetimi: Radyo frekanslarının (spektrum) tahsisinde daha uzun lisans süreleri (en az 20 yıl) ve ‘kullan ya da paylaş’ prensibi gibi yatırımcı dostu yöntemler teşvik ediliyor.
Güvenlik ve dayanıklılık: Doğal afetler veya dış müdahalelere karşı ağların korunması için bir ‘AB Hazırlık Planı’ oluşturulması öngörülüyor.
Tedarikte bağımlılık: Tedarik zincirindeki kritik bağımlılıkların azaltılması hedefleniyor.
5G’de bağımsız ağlar: Açık internet kriterleri kapsamında 5G dilimleme (tek bir fiziki ağ üzerinden farklı hizmetlere imkan tanıyacak bağımsız sanal ağlar) gibi yenilikçi hizmetlerin önü açılacak.
İçerik sağlayıcılara düzenleme: Yasa teklifi, içerik sağlayıcıların (Netflix, Google vb.) ağ maliyetlerine doğrudan katkıda bulunması konusunda zorunlu mali yükümlülük getirmiyor. Bunun yerine, IP bağlantısı ve trafik verimliliği konularında ‘gönüllü ekosistem işbirliği’ mekanizmaları öneriyor.
Ayrıca bu yasayla uydu iletişiminde bağımlılıkların azaltılması ve kriz müdahale kapasitelerinin geliştirilmesi de hedefleniyor.
Bürokratik ağırlık hafifleyecek
Dijital Ağlar Yasası, Almanya'da iş dünyasının çok sık dile getirdiği ‘bürokratik ağırlık’ şikayetini de hafifletecek. Henüz teklif olan metin yasalaşırsa yenilik yapmaya, büyümeye ve ölçeklendirmeye teşvik eden yatırım teşvikleri oluşturulacak. AB içinde sınır ötesi yeni inovasyon ve operasyonların önü açılacak. Bunun için de şeffaf ve hafif mevzuat uygulanacak. Ayrıca daha uzun lisanslama süreleri sağlanacak ve öngörülebilirlik geliştirilecek. Metinde kaydedilen spektrum paylaşımı sayesinde yeni sağlayıcıların pazara daha kolay girmesi sağlanacak. Basitleştirilmiş yetkilendirme prosedürüyle idari ve uyumluluk kaynaklı maliyet azaltılacak. Küçük işletmeler ve yeni girişimciler de bu öngörülebilir düzenlemelerin avantajını kullanacak. Bu düzenlemeler, özellikle imalat, sağlık, tarım ve ulaşım gibi sektörlerde bağlantıya dayalı yenilikçi hizmetlerin geliştirilmesini destekleyecek.
