Petrol fiyatları arz korkusuyla yeniden tırmandı: Brent 98 dolara yaklaştı

Petrol piyasasında jeopolitik risk yeniden ana fiyatlama unsuru haline geldi. ABD ve İran’ın gemilere yönelik karşılıklı saldırıları, Hürmüz Boğazı’ndaki düşük trafik ve yeni kısıtlama ihtimali, Orta Doğu’dan enerji arzının ne zaman normale döneceğine ilişkin belirsizliği artırıyor.

BRENT 97.85 DOLARA YÜKSELDİ

Petrol fiyatları, ABD ile İran arasında karşılıklı saldırıların sürmesi ve Hürmüz Boğazı’ndaki akışın zayıf kalmasıyla haftanın ilk işlem gününde yükselişini hızlandırdı.

Brent ham petrol yüzde 1.64 artışla 97.85 dolara, ABD tipi ham petrol ise yüzde 1.55 yükselişle 92.90 dolara çıktı.

Böylece Brent yeniden 98 dolar sınırına yaklaşırken, Orta Doğu kaynaklı arz endişeleri fiyatlamaların merkezinde kalmaya devam etti.

GEÇEN HAFTA DA SERT YÜKSELMİŞTİ

Brent geçen haftayı yüzde 7.8, ABD tipi ham petrol ise yaklaşık yüzde 10 yükselişle tamamlamıştı.

Bu artışta, ABD ve İran’ın saldırılarını yeniden başlatması ve Hürmüz Boğazı’ndaki petrol akışının azalması etkili oldu.

Yeni haftada da aynı risklerin fiyatlar üzerindeki etkisini koruduğu görülüyor.

TANKERLER DOĞRUDAN HEDEF HALİNE GELDİ

ABD Merkez Komutanlığı, cumartesi günü ABD güçlerinin üç İran petrol tankerini vurduğunu açıkladı.

Tankerlerden birinin İran’ın önemli petrol ihracat merkezlerinden Hark Adası açıklarında hedef alındığı belirtildi.

İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri ise aynı gün Hürmüz Boğazı’nda izinsiz güzergahlardan seyreden üç petrol tankerinin yanı sıra diğer bölgelerde üç ABD gemisini hedef aldığını bildirdi.

DENİZCİLİK ÇATIŞMASINDA YENİ AŞAMA

Denizcilik istihbarat şirketi Marisks, son saldırıların denizcilik çatışmasında belirgin bir tırmanışa işaret ettiğini değerlendirdi.

Şirket, ticari tankerlerin artık karşılıklı ekonomik baskının araçları olarak kasıtlı biçimde kullanıldığını ve askeri çatışma ile ticari deniz taşımacılığı arasındaki ayrımın zayıfladığını belirtti.

Bu gelişme, yalnızca petrol arzı açısından değil sigorta, navlun ve güvenlik maliyetleri bakımından da yeni riskler yaratıyor.

HÜRMÜZ’DEN GÜNDE SADECE 10 GEMİ GEÇİYOR

Kpler verilerine göre son 10 günde Hürmüz Boğazı’ndan günlük ortalama 10 emtia gemisi geçti.

Bu rakam, mayıs ayından bu yana kaydedilen en düşük seviyeye işaret ediyor.

Hürmüz Boğazı savaş öncesinde küresel petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği kritik geçiş noktalarından biri konumundaydı.

Trafikteki mevcut zayıflama, petrol piyasasının bölgeden gelen her yeni gelişmeye neden sert tepki verdiğini de ortaya koyuyor.

YENİ KISITLI BÖLGE GÜNDEMDE

İran devlet medyasına göre İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai, Hürmüz Boğazı dışında önümüzdeki günlerde yeni bir kısıtlı bölge ilan edileceğini söyledi.

Yeni bir kısıtlama kararı, mevcut düşük trafik ortamında tanker geçişlerini daha da zorlaştırabilecek bir gelişme olarak izleniyor.

OPEC+ ÜRETİM POLİTİKASINI DEĞİŞTİRMEDİ

Petrol fiyatları yükselirken OPEC+ cephesinden ise mevcut politikayı değiştiren yeni bir karar gelmedi.

Üretici grup pazar günü yaptığı toplantıda ekim ayına ilişkin petrol üretim politikasını değiştirmedi.

OPEC+, bundan sonraki üretim adımlarına karar verilmeden önce yeni kotalar üzerinde anlaşılması gerektiğini belirtti.

ANZ: ARZIN TAM TOPARLANMASI GECİKEBİLİR

ANZ analistleri, ABD ile İran arasında kontrollü askeri müdahalelerle kesintiye uğrayan uzun süreli bir açmazın en olası senaryo olduğunu değerlendirdi.

Analistlere göre bu durum, Orta Doğu’daki petrol arzının tamamen toparlanmasını geciktirebilir.

ANZ, ihracatın 2026’nın geri kalanında kısıtlı kalmasını, dördüncü çeyreğin sonlarına doğru ise kademeli bir yeniden açılma süreci başlamasını bekliyor.

SAVAŞ ÖNCESİ AKIŞ 2027’YE KALABİLİR

ANZ’nin daha uzun vadeli tahmini ise petrol piyasası açısından dikkat çekici.

Analistler, savaş öncesindeki petrol akış seviyelerine tam dönüşün 2027’nin ilk çeyreğinin sonu veya ikinci çeyreğinin başından önce gerçekleşmesini beklemiyor.

Bu senaryonun gerçekleşmesi halinde Hürmüz kaynaklı arz riski yalnızca kısa süreli bir jeopolitik prim değil, aylar boyunca fiyatları etkileyebilecek kalıcı bir unsur haline gelebilir.

PETROLDE RİSK UZUN VADEYE YAYILIYOR

Petrol piyasasında son hareket yalnızca günlük saldırı haberlerine verilen tepkiyle sınırlı değil.

Tanker trafiğinin düşmesi, ticari gemilerin doğrudan hedef haline gelmesi ve arzın normalleşmesinin 2027’ye kadar uzayabileceği beklentisi, piyasanın daha uzun süreli bir kesinti senaryosunu fiyatlamasına neden oluyor.

Bu nedenle Brent petrol açısından Hürmüz Boğazı’ndaki trafik, yeni askeri saldırılar ve ihracatın ne zaman normal seviyelere döneceği önümüzdeki dönemin en kritik başlıkları olmaya devam edecek.