Petrol fiyatları artarken ECB'den şahin beklentiler güçlendi: Aralık'ta bekleniyor

Avrupa Merkez Bankası’nın eylül ayındaki faiz artışının sıkılaşma döngüsünün son adımı olacağı yönündeki beklenti zayıflıyor. Enerji fiyatlarının enflasyon üzerindeki baskısının artmasıyla birlikte ECB’nin aralık toplantısında mevduat faizini yüzde 2,75’e çıkarması ihtimali öne çıktı.

Petrol ve doğal gaz fiyatlarında Orta Doğu’daki çatışmaların ardından yaşanan yükseliş, Avrupa Merkez Bankası’nın faiz patikasına ilişkin beklentileri yeniden değiştirdi. Eylül toplantısında mevduat faizini yüzde 2,50’ye çıkaran ECB’den ekimde yeni bir adım beklenmezken, aralık toplantısında 25 baz puanlık yeni faiz artışı ihtimali güçlendi.

Bloomberg’in 11-16 Eylül tarihleri arasında 58 ekonomistin katılımıyla gerçekleştirdiği ankete göre ECB Yönetim Konseyi’nin ekim toplantısını pas geçmesi ve yılın son toplantısında mevduat faizini yüzde 2,75’e yükseltmesi bekleniyor.

Bu beklenti, eylül toplantısı öncesindeki görünümden belirgin biçimde ayrışıyor. Daha önce ekonomistlerin önemli bölümü 25 baz puanlık eylül artışının mevcut sıkılaşma döngüsünün son adımı olacağını öngörüyordu.

PETROL FİYATLARI FAİZ BEKLENTİLERİNİ DEĞİŞTİRDİ

ECB’nin faiz patikasındaki değişimin temel nedenlerinden biri Orta Doğu’daki çatışmaların petrol ve doğal gaz fiyatlarını yukarı taşıması oldu.

Enerji fiyatlarındaki yükseliş, Euro Bölgesi’nde enflasyonun daha uzun süre yüzde 2 hedefinin üzerinde kalabileceğine yönelik endişeleri artırdı.

ECB’nin eylül ayı projeksiyonlarına göre manşet enflasyonun 2026 genelinde yüzde 3,0, 2027’de yüzde 2,5 ve 2028’de yüzde 2,1 olması bekleniyor. Banka, enerji fiyatlarındaki sıçramanın etkisiyle enflasyonun 2026’nın son çeyreğinde yüzde 3,6’ya kadar çıkabileceğini öngörüyor.

ECB EYLÜLDE FAİZİ YÜZDE 2,50’YE ÇIKARDI

Avrupa Merkez Bankası 10 Eylül toplantısında üç temel faiz oranını 25 baz puan artırdı.

Kararla birlikte mevduat faizi yüzde 2,50’ye, ana refinansman faizi yüzde 2,65’e ve marjinal borç verme faizi yüzde 2,90’a yükseldi.

ECB, karar metninde Orta Doğu’daki çatışmaların enflasyon baskısı oluşturmayı sürdürdüğünü ve fiyat artışlarının bir süre daha hedefin üzerinde kalacağını vurguladı.

ARALIKTA YÜZDE 2,75 BEKLENTİSİ

Ekonomistlerin baz senaryosuna göre ECB ekim toplantısında mevcut faiz seviyesini koruyacak.

Yeni artışın ise aralık ayında gelmesi ve mevduat faizinin 25 baz puan yükseltilerek yüzde 2,75’e çıkarılması bekleniyor.

Bu senaryo yalnızca ekonomist tahminlerinde değil, büyük finans kuruluşlarının değerlendirmelerinde de öne çıkıyor. Morgan Stanley de son tahmininde ECB’nin aralık ayında 25 baz puanlık yeni faiz artışına gideceğini ve mevduat faizini yüzde 2,75’e çıkaracağını öngördü.

PİYASA DAHA ŞAHİN FİYATLIYOR

Finansal piyasaların ECB’ye ilişkin fiyatlaması ise ekonomistlerin tahmininden daha şahin.

Son piyasa fiyatlamalarında mevduat faizinin yıl sonunda yüzde 2,8 civarına yaklaşabileceği, 2027’de ise yüzde 3’ün üzerine çıkabileceği senaryolar öne çıkıyor.

Euro Bölgesi tahvil piyasasında da bu beklentinin etkileri görülüyor. Almanya’nın 10 yıllık tahvil faizi son dönemde 17 yılın zirvesine yaklaşırken, petrol fiyatlarındaki günlük gerilemeler dahi ECB faiz artışı beklentilerinde hızlı değişimlere yol açıyor.

ECB YETKİLİLERİ ARASINDA GÖRÜŞ AYRILIĞI VAR

ECB Yönetim Konseyi içinde ise yeni faiz artışlarının zamanlamasına ilişkin ortak bir görüş henüz oluşmuş değil.

Letonya Merkez Bankası Başkanı Martins Kazaks, enflasyon risklerinin artması nedeniyle daha fazla sıkılaşma için gerekçelerin güçlendiğini belirtirken, yüzde 2,50 seviyesinin faizler için bir tavan olarak görülmemesi gerektiğini söyledi.

Buna karşılık ECB Başkan Yardımcısı Boris Vujcic, yalnızca enerji fiyatlarındaki yükselişe bakılarak yeni faiz artışlarının varsayılmaması gerektiğini belirtti. Vujcic, yüksek enerji fiyatlarının enflasyonu artırabileceği gibi hane halkının gelirini ve tüketimi baskılayarak büyümeyi de zayıflatabileceğine dikkat çekti.

ENERJİ ŞOKU İKİ YÖNLÜ RİSK YARATIYOR

ECB açısından temel sorun, yüksek petrol ve doğal gaz fiyatlarının aynı anda hem enflasyonu artırması hem de ekonomik büyümeyi aşağı çekme riski taşıması.

Enerji maliyetlerindeki artışın ücretlere, hizmet fiyatlarına ve enflasyon beklentilerine kalıcı biçimde yansıması halinde ECB’nin daha fazla faiz artışına yönelmesi gerekebilir.

Ancak enerji şokunun hane halkı harcamalarını ve ekonomik aktiviteyi sert biçimde baskılaması halinde sıkılaştırma ihtiyacı sınırlanabilir.

ECB üyesi Olli Rehn de Euro Bölgesi’nde şu aşamada belirgin ikinci tur enflasyon etkileri görülmediğini ve iş gücü piyasasının 2022 dönemindeki kadar sıkı olmadığını belirtti.

FAİZ İNDİRİMİ 2027 SONUNDA GÜNDEME GELEBİLİR

Ankete katılan ekonomistlerin baz senaryosunda ECB’nin aralık ayında mevduat faizini yüzde 2,75’e çıkarmasının ardından uzun süre beklemesi öngörülüyor.

Faizin 2027’nin büyük bölümünde yüzde 2,75 seviyesinde tutulması, ilk indirimin ise 2027’nin sonlarına doğru gündeme gelmesi bekleniyor.

Böylece Orta Doğu kaynaklı enerji şoku öncesinde sona erdiği düşünülen ECB sıkılaşma döngüsünün, petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki yükselişin kalıcı hale gelmesi durumunda yeniden uzayabileceği değerlendiriliyor.