SPK fon düzenlemesinin hazırlık aşamasını anlattı: Suni fiyatlamaya karşı şeffaflık adımı

SPK açıklamasında, düzenleme ihtiyacının 2025 yılının son çeyreğinde piyasada gözlemlenen anomaliler üzerine doğduğu belirtildi. Belirli portföy yönetim şirketlerine (PYŞ) ait serbest ve para piyasası fonlarının, fiili dolaşımı düşük hisselerde ekonomik gerçeklikle uyuşmayan fiyat hareketlerine neden olduğunun tespiti, yeni rehberin temel çıkış noktası oldu.

3 ARALIK 2025'TE ÇALIŞMALAR BAŞLADI
Söz konusu hususların, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek başkanlığında 2 Aralık 2025'te toplanan Finansal İstikrar Komitesi'nin (FİK) gündemine alındığı bildirilen açıklamada, SPK tarafından alınabilecek makroihtiyati tedbirler konusunda tavsiye kararı verildiği aktarıldı.

FİK kararı sonrasında 3 Aralık 2025'te SPK bünyesinde Çalışma Grubu oluşturularak çalışmalara başlandığı kaydedildi.

SPK'nın açıklamasına göre, söz konusu tedbirler kapsamında ilk olarak 18 Aralık 2025'te nitelikli yatırımcı şartlarında aranan 1 milyon lira tutarındaki finansal varlıklar toplamı 10 milyon liraya yükseltildi.

28 AĞUSTOS'TA KAMUOYUYLA PAYLAŞILDI
Rehber Taslağı ile ilgili olarak 15 Aralık 2025 tarihli yazılarla Borsa İstanbul AŞ ve İstanbul Takas ve Saklama Bankası AŞ'nin (Takasbank) görüş ve değerlendirmelerinin talep edildiği belirtilen açıklamada, her iki kurumla toplantılar da yapıldığı ve alınan görüşlerin detaylı şekilde değerlendirildiği ifade edildi.

Revize edilen Rehber Taslağı'nın 28 Ocak 2026'da Hazine ve Maliye Bakanlığına sunulduğu, Bakanlık tarafından 11 Şubat 2026'da Taslağa ilişkin sektör görüşlerinin alınmasının ardından Taslağın yürürlüğe alınmasının bildirildiği aktarıldı.

Bu hazırlıkların ardından Rehber Taslağı'nın 13 Şubat 2026 tarihli yazıyla Türkiye Sermaye Piyasaları Birliğine (TSPB) gönderilerek tüm sektörün görüşüne açıldığı bildirildi.

Ayrıca Rehber ile ilgili 18 Şubat 2026'da Merkezi Kayıt Kuruluşu AŞ'den (MKK) görüş talep edildiği kaydedildi.

TEFAS'IN TAKAS YAPISINA İLİŞKİN ÇALIŞMA YAPILDI
Süreç içerisinde TSPB ve Takasbank tarafından Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu'nun (TEFAS) işleyişine ilişkin çeşitli konularda değişiklik yapılmasının talep edildiği belirtilen açıklamada, özellikle TEFAS Uygulama Esasları'nın mevcut netleştirme, takas ve alacak dağıtım esaslarının Rehber yayımlanmadan önce kapsamlı şekilde değiştirilmesinin istendiği ifade edildi.

Bu kapsamda, TEFAS'ın takas yapısına ilişkin TSPB ile Takasbank tarafından ortak bir çalışma yapılmasına ve çalışmanın SPK'ya sunulmasına karar verildiği aktarıldı.

Açıklamada, Mayıs 2026'da SPK Başkanlığında yaşanan değişimin ardından da çalışmaları devam eden Rehber Taslağı'nın hazırlıklarının aralıksız sürdürüldüğü bildirildi.

TEFAS Uygulama Esasları'nın 17 Haziran 2026'da SPK tarafından onaylandığı, 20 Temmuz 2026'da ise Takasbank tarafından uygulamaya alındığı belirtildi.

GYF VE GSYF PAYLARINDA DEĞİŞİKLİK
SPK'nın açıklamasında, yatırım fonu portföylerine dahil edilen Borsa'da işlem gören GYF ve/veya GSYF katılma paylarının fon portföyünde Borsa fiyatı yerine net aktif değer ile değerlenmesi uygulamasına da 23 Temmuz 2026 tarihli SPK kararıyla, 31 Temmuz 2026'dan sonra geçildiği bildirildi.

Bu düzenlemeyle bazı fonların net aktif değeri üzerinde değerleme yapmasının engellendiği ve söz konusu fonların değerinin fiktif olarak hesaplanmasına izin verilmediği kaydedildi.

Söz konusu düzenlemenin de Rehber'i tamamlayan bir düzenleme olarak hayata geçirildiği belirtildi.

Temmuz ayında yürürlüğe giren bu iki önemli düzenlemenin ardından ağustos ayında Borsa İstanbul, Takasbank ve MKK ile yoğun toplantılar yapılarak Rehber'in son şeklinin değerlendirildiği aktarıldı.

Açıklamada, Borsa İstanbul, Takasbank, MKK, TSPB, ilgili kamu kurum ve kuruluşları, özel sektör temsilcileri ile yerli ve yabancı yatırımcıların görüş ve değerlendirmeleri dikkate alınarak sürdürülen çalışmaların sonuçlandırıldığı ve Rehber'in 28 Ağustos 2026'da kamuoyuna duyurulduğu bildirildi.

Nihai olarak Rehber'in, yatırım fonu sektöründe özellikle para piyasası fonları ile hisse senedi serbest fonların, ilişkili taraflar arasında teminatsız borçlanma ve Borsa'da olağandışı fiyat hareketleri yoluyla oluşturdukları sistemik riskin finansal istikrara etkisini önlemek amacıyla hayata geçirildiği belirtildi.

Anılan düzenlemenin yatırımcı tasarrufunu korumaya ve güveni sağlamaya, fonlar üzerinden manipülasyon imkanının sınırlandırılmasına ve şeffaflığın artırılmasına yönelik düzenlemeler içerdiği ifade edildi.

SPK, Rehber'e uyum için uygun geçiş süreleri verildiğini belirterek, Rehber sonrası yaşanan gelişmelerin her bir PYŞ bazında ve sektör genelinde Kurul tarafından titizlikle takip edilmeye devam edileceğini bildirdi.