Merkez Bankası'ndan kira analizi: Fiyatlardaki belirgin değişime dikkat çekildi

Deprem bölgesinde kamu öncülüğünde yürütülen konut projelerinin etkileri kiralık konut piyasasında daha görünür hale geldi. TCMB, artan arzın kira artış hızını aşağı çektiğini, bu etkinin zamanla depremden dolaylı etkilenen illere de yayıldığını belirtti.

KONUT ARZINDA DEPREM BÖLGESİNİN PAYI YÜZDE 20’Yİ AŞTI

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), “Deprem Bölgesi Konut Arzı ve Bölgesel Kira Enflasyonu Gelişmeleri” başlıklı çalışmasını yayımladı.

Çalışmada, deprem sonrasında konut arzında yaşanan değişimlerin bölgesel kira enflasyonuna nasıl yansıdığı incelendi.

Kamu öncülüğünde yürütülen yeniden imar faaliyetleriyle deprem bölgesindeki konut arzı hızla arttı. Bölgenin Türkiye genelindeki yapı kullanım izinlerinden aldığı pay, deprem öncesinde ortalama yüzde 12 seviyesindeyken 2025 yılında yüzde 20’nin üzerine çıktı.

KİRA ENFLASYONUNDA YÖN DEĞİŞTİ

Konut teslimlerinin artmasıyla birlikte deprem bölgesindeki kira fiyatlarının seyri de değişmeye başladı.

Deprem illerinde kira enflasyonu 2023 ve 2024 yıllarında diğer il gruplarının belirgin biçimde üzerinde seyretti. Konut teslimlerinin hızlandığı 2025 yılında ise kira artış hızında yavaşlama görüldü.

TCMB’nin çalışması, konut arzındaki toparlanma ile kira enflasyonundaki yavaşlamanın aynı dönemde belirginleştiğine dikkat çekti.

ETKİ DEPREM BÖLGESİYLE SINIRLI KALMADI

Rapordaki dikkat çekici sonuçlardan biri, kira enflasyonundaki ayrışmanın yalnızca depremden doğrudan etkilenen illerde görülmemesi oldu.

Depremden dolaylı etkilenen illerde kira enflasyonu 2024 ve 2025 yıllarında diğer illere yakın seyrederken, 2026 yılında belirgin şekilde daha düşük gerçekleşti.

Bu gelişmede deprem sonrası göç hareketlerinin yeniden yön değiştirmesinin etkili olduğu değerlendirildi.

GERİ GÖÇ KİRALIK KONUT TALEBİNİ ETKİLEDİ

Deprem bölgesindeki konut stokunun iyileşmesiyle birlikte daha önce bölgeden ayrılan nüfusun bir bölümünün geri dönmeye başlaması, göç alan illerde kiralık konut talebini de etkiledi.

Çalışmada, geri göç kanalıyla bu illerde kiralık konut talebinin kademeli olarak azalmasının kira enflasyonundaki ayrışmada rol oynadığına işaret edildi.

İNŞAAT KAPASİTESİ DİĞER İLLERE YÖNELİYOR

Deprem konutlarının büyük bölümünün tamamlanmaya başlamasıyla inşaat sektörünün bölgesel dağılımında da değişim görüldü.

Deprem bölgesindeki inşaat sektörü istihdamı kademeli olarak gerilerken, deprem bölgesi dışındaki illerde inşaat istihdamının arttığı tespit edildi.

TCMB, inşaat kapasitesinin bölge dışına yönelmesinin önümüzdeki dönemde konut arzındaki artışın daha geniş bir coğrafyaya yayılmasını destekleyebileceğini belirtti.

KİRA ARTIŞLARINDA BASKININ SÜRMESİ BEKLENİYOR

Merkez Bankası’nın çalışmasına göre deprem bölgesindeki konut arzındaki artışın, doğrudan bölgedeki kira fiyatlarının yanı sıra göç kanalı üzerinden çevre illerdeki kira artışlarını da baskılamayı sürdürmesi bekleniyor.

Çalışmada, konut arzındaki toparlanma ve bölgesel talepteki değişimin genel enflasyon görünümüne de katkı sağlayabileceği değerlendirildi.