İTO Başkanı Şekib Avdagiç'ten Masak'a çağrı: 'Limitleri güncelleyip dijital kayıtları yaygınlaştıralım'

Kayıt dışı ekonomi, suç gelirlerinin aklanması ve terörizmin finansmanının önlenmesi konularında 30 yıldır mücadele eden Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı (MASAK), önemli adımlar atıyor. Bankalar ve diğer finansal kurumlar, değerli maden ve döviz alımında, yasal limitin aşılması halinde müşteri kimliklerini doğrulama ve MASAK’a bildirme gibi yükümlülüklerle karşı karşıya. MASAK’a 2023’te 601 bin 555 şüpheli işlem bildirilirken, bu rakam 2024’te 558 bin 595 ve 2025’te de 464 bin 10 olarak gerçekleşti.

Sektörleri, kamu temsilcileriyle bir araya getirmeye devam eden İstanbul Ticaret Odası (İTO), ‘MASAK Bilgilendirmesi Paneli’ düzenledi. Yoğun katılımın olduğu toplantının açılış konuşmalarını; İTO Yönetim Kurulu Başkanı Şekib Avdagiç ve MASAK Başkanı Hasan Kaymak yaptı. Moderatörlüğünü İTO Başkan Yardımcısı Mehmet Develioğlu’nun yaptığı seminerde; suç gelirlerinin aklanması ve terörizmin finansmanıyla mücadele kapsamında yürürlükteki mevzuat, sektörlere getirilen yükümlülükler ve uygulamada dikkat edilmesi gereken hususlar ele alındı.

EKONOMİ GÜVENLİĞİ

İTO Başkanı Şekib Avdagiç, mali suçlarla mücadelenin, yalnızca kamu otoritelerinin değil, iş dünyasının da ortak sorumluluğu olduğunu belirterek, “Güçlü bir ekonomi; alın terine, helal kazanca, yasalara uygun ve adil bir çalışma düzenine dayanırsa kalıcı olabilir. Ticaretin ve üretimin olduğu her yerde para hareketi vardır. Ancak paranın yasa dışı yollardan kazanılması ya da kanunların yasakladığı alanlara yönlendirilmesi, hem ekonomik düzen hem de toplumsal güven açısından ciddi riskler doğurur. MASAK’ın kara para aklanmasının ve terörizmin finansmanının önlenmesi başta olmak üzere yürüttüğü çalışmalar, ülkemizin ekonomik güvenliği açısından büyük önem taşıyor” dedi.

MÜCADELEYİ DESTEKLİYORUZ
İTO olarak bu mücadeleyi desteklediklerini, üyelerin doğru bilgiye ulaşması ve mevzuata uyum sağlaması için sorumluluk üstlendiklerini ifade eden Avdagiç, “Ticaret hayatında yasalar çerçevesinde faaliyet gösteren, iyi niyetli işletmelerimizin bilgi eksikliği, uygulamadaki eksiklikler veya mevzuatın yorumu nedeniyle mağduriyet yaşamaması bizim için son derece önemli. Sektörlerde kimlik tespiti, gerçek faydalanıcının belirlenmesi ve bilgi verme yükümlülüklerinin doğru anlaşılması gerekiyor. Bununla birlikte mevcut limitlerin günün ekonomik şartları dikkate alınarak yeniden değerlendirilmesi, dijital kayıt ve saklama sistemlerinin yaygınlaştırılması gerektiğini düşünüyoruz” şeklinde konuştu.

DİJİTALLEŞMEYLE ARTAN RİSKLER
MASAK Başkanı Hasan Kaymak ise sektörlerle doğrudan temas kurmanın ve sahadaki sorunları dinlemenin önemine dikkat çekti. “Dijitalleşmenin hız kazanmasıyla mali suç tipolojileri de değişti” diyen Kaymak, kripto varlıklar, siber suçlar, dolandırıcılık, yasa dışı bahis, kaçakçılık ve uyuşturucu suçları gibi alanlarda risklerin arttığını söyledi. Kaymak, “Mali suçlarla mücadelenin başarısında, kamu kurumlarının çabası kadar bu sistemin önemli paydaşları olan sektör temsilcilerimizin göstereceği hassasiyet de büyük rol oynuyor” diye konuştu.

CEZA DEĞİL FARKINDALIK
MASAK’ın denetimlerdeki temel amacının ceza kesmek değil, yükümlülerde farkındalık oluşturmak olduğunu belirten Kaymak, sektörlerden gelen görüş ve önerileri dikkate aldıklarını söyledi. Kaymak, “Başkanlığımızın mali suçlarla mücadeledeki temel önceliği, finansal sistemin güvenliğini sağlamak ve riskleri azaltmak. Asıl hedefimiz, sektörlerimizin yükümlülüklerini yerine getirmesini sağlamak, riskli alanları tespit etmek ve mali suçlarla mücadele kapasitesini güçlendirmek” dedi.

TALEPLER DEĞERLENDİRİLİYOR
Sektörlerden gelen limit, apostil, bankaların bloke uygulamaları, bölünmüş işlem ve sürekli iş ilişkisi gibi konulardaki taleplere de değinen Kaymak, düzenlemelerin günün şartlarına göre yeniden ele alınabileceğini ifade etti. Kaymak, şunları söyledi: “Kimlik tespiti yapılacak toplam işlem tutarı olan 185 bin TL’lik sınırın bugünün koşullarında yeterli olmadığının farkındayız. Bu tutarın artırılmasına yönelik çalışmalar daha önce de yapıldı; önümüzde yine benzer bir değerlendirme süreci var. Bankaların şüpheli gördüğü herkesi finansal sistemin dışına itmesini doğru bulmuyoruz. Telkinimiz; hesabın açılması, işlemin yapılması, ancak şüpheli görülen husus varsa bunun MASAK’a bildirilmesi yönündedir. Şüpheli işlem bildirimi bir suç ihbarı değildir.”
Toplantıda sektör temsilcileri, mevzuat düzenlemelerinden önce sektörden de görüş alınması taleplerini dile getirdi.

MÜŞTERİNİZİ TANIYIN ŞÜPHELİ İŞLEMİ BİLDİRİN
Yükümlü sektörler açısından müşteri tanıma, kimlik tespiti ve şüpheli işlem bildiriminin büyük önem taşıdığını belirten MASAK Yükümlülük Daire Başkanı Hasan Avcı, şunları söyledi: “Beklentimiz, müşterinizi işlem yapılmadan önce tanımanız ve şüpheli bir işlem görüyorsanız bunu MASAK’a bildirmeniz. Şüpheli işlem bildirimi bir suç ihbarı değil, bildirim yapan kişiler yasal olarak korunuyor. Kimlik tespitinde belge fotokopisi alınması zorunlu değil, ancak gerekli bilgilerin kaydedilmesi, müşteri imzasının alınması ve belgelerin sekiz yıl süreyle saklanması gerekiyor. Denetimlerde temel amacımız ceza kesmek değil, rehberlik etmek, farkındalık oluşturmak ve yükümlülüklerin doğru anlaşılmasını sağlamak.”

GÜVENLİ MÜŞTERİ TEYİDİ
İTO Meclis Katip Üyesi Ercan Özboyacı, kuyum sektörünün MASAK yükümlülüklerine uyum konusunda işbirliğine açık olduğunu belirterek, “Sahadaki bazı uygulamalar, döviz büroları ve kuyumcular açısından mağduriyete yol açabiliyor. Bölünmüş işlem değerlendir-mesinde, aynı kişinin kısa aralıklarla yaptığı alım satımların fiziken takip edilmesi mümkün olmayabilir. Apostil belgeleri konusundaki zorluklar da ihracatçılarımız için zaman ve iş kaybına neden oluyor. Merkezi elektronik doğrulama sistemlerine erişim imkânı sağlanma-sıyla hem müşteri bilgileri daha güvenli teyit edilebilecek hem de saklama ve ibraz yükümlülükleri daha sağlıklı yürütülebilecek” dedi.