ECB Başkanı Lagarde'dan Avrupa'ya yatırım çağrısı: COP31 Antalya tarihi fırsat

COP31 Antalya zirvesine günler kala ECB Başkanı Christine Lagarde’dan Avrupa ekonomisine iklim uyarısı geldi. Aşırı sıcaklar, kuraklık ve düşük nehir seviyelerinin enerji üretiminden lojistiğe kadar birçok alanı etkilediğini belirten Lagarde, kıtanın yatırım hamlesini hızlandırması gerektiğini söyledi.

30 BİNDEN FAZLA EK ÖLÜM KAYDEDİLDİ

Lagarde, Avrupa’da yaz boyunca etkili olan sıcak hava dalgaları, kuraklık ve orman yangınlarının iklim değişikliğinin giderek ağırlaşan sonuçlarını ortaya koyduğunu belirtti. Yaz aylarında 30 binden fazla ek ölüm kaydedilirken İspanya ve Fransa’da yaklaşık 400 bin hektarlık alan yangınlardan etkilendi.

Aşırı hava koşullarının etkisi üretim ve taşımacılıkta da hissedildi. Ren ve Tuna nehirlerinde su seviyelerinin gerilemesi, yük taşımacılığının yanı sıra nehir suyunu soğutma süreçlerinde kullanan nükleer enerji tesislerini de olumsuz etkiledi.

İKLİM ŞOKUNUN ETKİSİ YILLARCA SÜRÜYOR

Lagarde, kısa vadeli ekonomik verilerin iklim kaynaklı risklerin gerçek boyutunu tam olarak yansıtmadığına dikkat çekti. Avro Bölgesi’ndeki işletmelerin yaklaşık dörtte üçünün doğanın sağladığı hizmetlere doğrudan bağımlı olduğunu belirten Lagarde, iklim şoklarının ekonomik faaliyet üzerindeki etkisinin uzun süre devam edebildiğini kaydetti.

Verilere göre ekonomik faaliyet, sıcak hava dalgalarının ardından iki yıl içinde yüzde 1,5 daha düşük seyredebiliyor. Kuraklığın etkisi ise daha uzun sürerken, dört yıl sonrasında ekonomik faaliyette yüzde 3’e varan kayıp görülebiliyor.

EKONOMİK ÜRETİMİN YÜZDE 12’Sİ RİSK ALTINDA

İklim değişikliğinin yol açabileceği doğal afetlere karşı finansal korumanın yetersiz kalması da Lagarde’ın dikkat çektiği başlıklar arasında yer aldı. Yetersiz sel korumasının Avro Bölgesi ekonomik üretiminin yüzde 12’sini risk altında bıraktığını belirten Lagarde, afetlerden kaynaklanan kayıpların yalnızca dörtte birinin sigorta kapsamında olduğunu ifade etti.

Bu tablo, iklim kaynaklı zararların önemli bölümünün şirketler, hane halkları ve kamu bütçeleri üzerinde kalabileceğine işaret ediyor. Lagarde’a göre gelecekte daha sık yaşanabilecek aşırı hava olaylarına karşı ekonomik dayanıklılığın artırılması gerekiyor.

ENERJİ ŞOKUNA YENİLENEBİLİR KALKANI

Orta Doğu’daki savaşın yol açtığı enerji şokunun Avrupa’daki sıcak hava dalgalarıyla aynı döneme denk geldiğini belirten Lagarde, yenilenebilir enerji yatırımlarının elektrik piyasasında önemli bir tampon görevi gördüğünü söyledi.

Toptan elektrik fiyatlarının geçmiş enerji krizlerine kıyasla daha sınırlı tepki verdiğini belirten ECB Başkanı, buna karşın kuraklığın hidroelektrik üretimi ve nükleer kapasite üzerinde baskı oluşturduğunu kaydetti. Güneş enerjisi ise söz konusu dönemde normalin üzerinde performans gösteren kaynak olarak öne çıktı.

AVRUPA İÇİN ÜÇ MADDELİK YOL HARİTASI

Lagarde, iklim krizine karşı ihtiyaç duyulan yatırımların büyük bölümünün özel sektör tarafından gerçekleştirilmesi gerektiğine işaret ederek Avrupa’nın önünde üç temel öncelik bulunduğunu söyledi.

İlk başlıkta iklim risklerine karşı finansal korumanın güçlendirilmesi yer alıyor. Bu kapsamda Avrupa Birliği düzeyinde kamu ve özel sektörün birlikte yer aldığı daha geniş bir iklim sigortası sisteminin oluşturulması öneriliyor.

İkinci başlık ise altyapı yatırımlarının hızlandırılması. Elektrik şebekelerinin modernize edilmesi ve enerji depolama kapasitesinin artırılması gerektiğini belirten Lagarde, şebekeye yatırılan her 1 avronun sistem maliyetlerinde 2 avrodan fazla tasarruf sağlayabildiğine dikkat çekti.

ŞİRKETLERİN ÜRETTİĞİ ENERJİ İÇİN ORTAK KURAL ÇAĞRISI

Üçüncü öncelik, şirketlerin ürettikleri elektriği enerji sistemine daha kolay aktarabilmesini sağlayacak bağlantı altyapısının geliştirilmesi oldu. Lagarde, bu süreçte Avrupa Birliği genelinde uygulanacak ortak kuralların hızla hayata geçirilmesi gerektiğini belirtti.

Bu düzenlemelerin firmaların kendi enerji üretimlerini şebekeye dahil etmelerini kolaylaştırması ve yenilenebilir enerji yatırımlarının önündeki bağlantı engellerini azaltması hedefleniyor.

GÖZLER COP31 ANTALYA ZİRVESİNDE

Türkiye’nin ev sahipliği yapacağı COP31, 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya’da gerçekleştirilecek. Dünya liderlerini bir araya getirecek Antalya Liderler Zirvesi ise 11-12 Kasım’da yapılacak. Zirvede temiz enerji dönüşümü, küresel yeşil sanayileşme, iklim finansmanı ve uyum başlıkları üst düzey oturumlarda ele alınacak.

Lagarde, Antalya’daki COP31 zirvesinin küresel iklim hedeflerini somut eylemlere dönüştürmek için “tarihi bir fırsat” olduğunu vurguladı. Avrupa’nın gelecek nesiller adına sahip olduğu imkanları bugünden kullanması gerektiğini belirten Lagarde, yatırımların ve iklim politikalarının uygulamaya geçirilmesi çağrısında bulundu.