Bir yılda ikiye katlandı: TÜİK Türkiye'nin yapay zeka karnesini açıkladı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), bireylerin ve girişimlerin yapay zeka teknolojilerini kullanımına ilişkin 2026 yılı verilerini yayımladı. Üretken yapay zeka kullanan bireylerin oranı bir yılda yüzde 19,2’den yüzde 37,6’ya yükselirken, yapay zeka teknolojilerinden herhangi birini kullanan girişimlerin oranı yüzde 7,5’ten yüzde 14’e çıktı.

TÜİK’in Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması ile Girişimlerde Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması sonuçlarına dayanan çalışma, bireylerde 16-74 yaş grubunu, girişimlerde ise 10 ve daha fazla çalışanı bulunan işletmeleri kapsadı.

YAPAY ZEKA KULLANIMINDA GENÇLER ÖNDE
Yaş gruplarına göre üretken yapay zeka kullanımında en yüksek oran yüzde 64,9 ile 16-24 yaş grubunda kaydedildi. Bu grubu yüzde 55,7 ile 25-34 yaş, yüzde 38,1 ile 35-44 yaş grubu izledi. Cinsiyete göre kullanım oranı erkeklerde yüzde 37,2, kadınlarda ise yüzde 38,1 oldu.

Eğitim düzeyi yükseldikçe yapay zeka kullanım oranının da arttığı görüldü. Kullanım oranı yükseköğretim mezunlarında yüzde 62,7 olurken, lise veya mesleki lise mezunlarında yüzde 45,4, ilköğretim veya ortaokul mezunlarında yüzde 35,5, ilkokul mezunlarında yüzde 8,5 olarak belirlendi.

EN FAZLA ÖZEL AMAÇLAR İÇİN KULLANILDI
Yapay zeka kullanan bireylerin yüzde 86,4’ü teknolojiyi özel amaçlarla kullandığını bildirdi. Mesleki amaçlarla kullanım yüzde 37,3, örgün eğitim amacıyla kullanım ise yüzde 32,6 oldu.

Erkeklerde mesleki amaçlı kullanım yüzde 43,2, örgün eğitim amacıyla kullanım yüzde 29,1 olarak kaydedildi. Kadınlarda ise bu oranlar sırasıyla yüzde 31,2 ve yüzde 36,1 oldu.

BÜYÜK GİRİŞİMLERDE KULLANIM YÜZDE 37,1
Yapay zeka teknolojilerinden herhangi birini kullanan girişimlerin oranı 2021’de yüzde 2,7 iken 2026’da yüzde 14’e yükseldi.

Çalışan sayısına göre bakıldığında yapay zeka kullanım oranı 10-49 çalışanı bulunan girişimlerde yüzde 12,8, 50-249 çalışanı bulunanlarda yüzde 17, 250 ve üzeri çalışanı bulunan girişimlerde ise yüzde 37,1 olarak gerçekleşti.

BİLİŞİM VE YAYIMCILIKTA KULLANIM YÜKSEK
Ekonomik faaliyet grupları arasında yapay zeka kullanımının en yüksek olduğu alan yüzde 63,7 ile telekomünikasyon, programlama ve bilişim oldu. Yayımcılık, radyo-TV ve içerik faaliyetlerinde oran yüzde 57,1, bilgisayarların ve iletişim araç ve gereçlerinin onarımında yüzde 32,4 olarak kaydedildi.

Girişimlerin yapay zekayı hangi amaçlarla kullandığına bakıldığında ilk sırada yüzde 51 ile pazarlama veya satış yer aldı. Bunu yüzde 46,3 ile Ar-Ge veya yenilik faaliyetleri, yüzde 43,4 ile üretim veya hizmet süreçleri takip etti.

GİRİŞİMLERİN YÜZDE 16,6’SI KİŞİSEL VERİ İŞLEDİ
Yapay zeka kullanan girişimlerin yüzde 67,8’i açık kaynaklı, yüzde 49,1’i kapalı kaynaklı yazılımları ücretsiz veya ücretli kullandı. Yapay zeka sistemlerini harici sağlayıcılara geliştiren girişimlerin oranı yüzde 46,5, kendi çalışanlarıyla geliştirenlerin oranı yüzde 32,1 oldu.

Yapay zeka kullanan girişimlerin yüzde 16,6’sı bu teknolojiler aracılığıyla cinsiyet, yaş, meslek, eğitim durumu, adres bilgisi, satın alma kayıtları veya yüz görüntüleri gibi bireylere ilişkin verileri işlediğini beyan etti.

YAPAY ZEKA KULLANIMINDA EN BÜYÜK ENGEL UZMANLIK EKSİKLİĞİ
Henüz yapay zeka kullanmayan girişimlerin yüzde 8,3’ü gelecekte kullanmayı düşündüğünü bildirdi. Bu oran 250 ve üzeri çalışanı bulunan girişimlerde yüzde 14,9’a çıktı.

Yapay zeka kullanmayı düşündüğü halde henüz kullanmayan girişimlerin yüzde 72,3’ü en önemli neden olarak ilgili uzmanlık eksikliğini gösterdi. Hukuki sonuçların net olmaması yüzde 66,4, veri koruma ve gizliliğin ihlaline ilişkin endişeler ise yüzde 65,4 ile diğer öne çıkan nedenler arasında yer aldı.