Ticaret hedefimiz 10 milyar dolar! Erdoğan: Kanada ile ilişkileri 'stratejik ortaklık' düzeyine yükselttik

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kanada Başbakanı Mark Carney'i ile Beştepe'de ortak basın toplantısı düzenledi. Cumhurbaşkanı Erdoğan Kanada ile eylem planı kabul edildiğini ifade ettiği açıklamasında, "Atacağımız bu adımlarla halen yaklaşık 3 milyar dolar civarında seyreden ticaret hacmimizi ilk olarak 5 milyara, akabinde de 10 milyar dolara çıkarmayı temenni ediyoruz." dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde Kanada Başbakanı Mark Carney ile anlaşmaların imza töreni ve ortak basın toplantısında açıklamalarda bulundu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın açıklamalarından öne çıkan başlar şöyle:

 Kanada Başbakanı Mark Carney ve kıymetli heyetini bu tarihi dönemdeki ziyareti vesilesiyle Türkiye'de ağırlamaktan büyük bir memnuniyet duyuyorum. Bir kez de sizlerin huzurunda kendilerine hoş geldiniz diyor, ülkelerimiz arasındaki üst düzey ziyaretlerin sürekli olmasını temenni ediyorum.
 
 "BİRÇOK ALANDA YENİ PROJELERİ HAYATA GEÇİRMEYİ HEDEFLİYORUZ"
Sayın Başbakan'la bugünkü görüşmemizde ikili ilişkilerimizi etraflıca değerlendirdik. Bölgesel ve küresel meselelere değinme imkanı bulduk. Bu ziyaretin en somut çıktılarından birini hiç şüphesiz Kanada ile ilişkilerimizi stratejik ortaklık düzeyine yükseltme kararımız teşkil etti. Stratejik ortaklık kararımızın katkısıyla önümüzdeki dönemde enerji, ticaret, ulaştırma ve savunma sanayisi gibi birçok alanda yeni projeleri hayata geçirmeyi hedefliyoruz. Bu yönde atacağımız somut adımları içeren bir eylem planını da bugün kabul ettik.

"SERBEST TİCARET ANLAŞMASI MÜZAKERELERİNE YIL SONUNDAN ÖNCE BAŞLANMASINI KARARLAŞTIRDIK"
Öncelikle ticaret ve yatırımların artırılmasını teminen serbest ticaret anlaşması müzakerelerine yıl sonundan önce başlanmasını kararlaştırdık. Bu sürece paralel olarak ekonomi alanındaki ilişkilerimizi tüm boyutlarıyla ele almak üzere Ortak Ekonomik ve Ticari Komite dâhil mevcut mekanizmaları daha etkin şekilde kullanacağız. Bu komitenin müteakip toplantısına 2027 yılında, bu defa özel sektörlerimizin de katılımıyla ev sahipliği yapacağız.

"TİCARET HACMİMİZİ 10 MİLYAR DOLARA ÇIKARMAYI TEMENNİ EDİYORUZ"
Atacağımız bu adımlarla hâlen yaklaşık 3 milyar dolar civarında seyreden ticaret hacmimizi ilk olarak 5 milyar dolara, akabinde de 10 milyar dolara çıkarmayı temenni ediyoruz. Güncellenen hava ulaştırma anlaşmasıyla birlikte ülkelerimiz arasında doğrudan uçuşları yaklaşık iki katına çıkaracağız. Bugün ayrıca üçüncü ülkelerde ortak yatırım fırsatlarını da değerlendirdik. Afrika'dan Latin Amerika'ya, Orta Asya'dan Uzak Doğu'ya kadar geniş bir coğrafyada önemli iş birliği fırsatlarının bulunduğuna inanıyoruz. Türk Eximbank ile Kanada İhracatı Geliştirme Kurumu arasında imzalanacak mutabakat zaptının üçüncü ülkelerde ortak projelere vesile olmasını temenni ediyoruz.

Kıymetli basın mensupları, malumunuz olduğu üzere Kanada ile savunma sanayisi ve nükleer enerji alanlarında yakın temas hâlindeyiz. Savunma sanayisi iş birliğinin önemine vakıf iki müttefikiz. Bunu son olarak Ankara'da yaptığımız NATO Zirvesi sırasında da gördük. Biraz önce de savunma sektörü ortaklıkları mutabakat zaptına imzalar atıldı. Müttefiklerin savunma sanayilerine finansman sağlamak amacıyla Kanada öncülüğünde kurulmakta olan Savunma Güvenlik ve Dayanıklılık Bankası'nın savunma sanayisi iş birliğimizi desteklemesini bekliyoruz. Enerji alanında madencilikten elektriğe, kritik minerallerden nükleer enerjiye kadar geniş bir iş birliği alanı mevcut. Enerji bakanlıklarımız arasında kabul edilen enerji alanında iş birliğine dair ortak bildiri, nükleer enerji dâhil bu alandaki ciddi potansiyele işaret ediyor.

Bugün ayrıca Gazze, Ukrayna ve Körfez dâhil birçok bölgesel gelişmeye ilişkin son gelişmeleri de değerlendirdik. Gerek Ukrayna'da gerek Körfez'de olsun, diplomatik yöntemlerin kalıcı barışa giden yolu açmasını temenni ediyoruz. Bu noktada ortak görüşte olduğumuzu teyit ettik. Gazze'de ise Kanada'nın diğer bazı müttefiklerle birlikte İsrailli yerleşimcilere yönelik yaptırım adımlarını, İsrail Hükümeti'nin ihlallerinin caydırılması noktasında isabetli bir adım olarak görüyoruz. Bölgemizde barış ve istikrarın tesisi noktasında bu yöndeki tutumlarını sürdürmelerini temenni ediyoruz.

"TARİHİ BİR ADIM ATTIK"
Kıymetli basın mensupları, bugün değerli dostum Başbakan Carney ile ilişkilerimizin geleceğine yönelik tarihi bir adım attık. Çok geniş yelpazeye yayılan iş birliği potansiyelimizi gerçek anlamda hayata geçirmek için önemli bir süreci başlattık. İlişkilerimizi stratejik ortaklık düzeyine çıkarmamız, kâğıt üzerinde kalacak sembolik bir adım olmayacaktır. Bu konuda Sayın Carney'nin ekonomi alanındaki engin tecrübesi ve siyaset sahnesinde sergilediği sağduyulu ve dirayetli duruşuyla önemli rol oynayacağına inanıyorum. Başbakan Carney ve kıymetli heyetine ziyaretleri için bir kez daha teşekkür ediyorum.

"TÜRKİYE İSTİSNAİ BİR ORTAK"
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ardından konuşan Kanada Başbakanı Mark Carney ise şu ifadeleri kullandı;

"Teşekkür ederim Türk halkına. Aynı şekilde heyetime ve şahsıma göstermiş oldukları sıcak karşılama için teşekkür ederim. Bugün başlattığımız ortaklık için de teşekkür ederim. Detaylarına girmeden önce biraz bağlamdan bahsetmek isterim. Bugün Anıtkabir'de, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ün onurlandırıldığı yerde yaptığımız ziyaretle başladık. İkinci Dünya Savaşı'nı takip eden yıllarda dünyanın farklı ülkeleri, Kanada da dâhil olmak üzere, Anıtkabir'in etrafındaki parkta yetişmeleri için ağaçlar gönderdiler. Bu park, farklı ülkelerin bugün aynı barış düşüncesini paylaştığını hatırlatan bir sembol. Bu çabalar zamanla gelişiyor. Karşılıklı saygı ve ortak bir amaç güdüsüyle şekillenebiliyor. Bugün bu amaç her zamankinden daha da önemli. Biz bugün bir kopuşun tam ortasındayız. Eski dünya düzeni geri gelmeyecek. Güvenliğimizi ve refahımızı on yıllarca sağlamış olan kurumlar tehdit altında. Bu yeni gerçeklik karşısında Kanada, kendi geleceğimizi kontrol edebilmek ve kendi geleceğimizin efendisi olabilmek için kendisine yatırım yapmaya devam ediyor. Kendi yaşam tarzımızı, güvenliğimizi ve egemenliğimizi sürdürebilmek istiyoruz. Hiçbir ülke, elinde ne tür kaynaklar olursa olsun, tek başına çok güçlü bir hâle gelemez. En dirençli ülkeler, birbirini tamamlayan güçlü yanlarını doğru ortaklarla harmanlayanlardır. Biz ortak güçlülüğün ve ortak dayanıklılığın peşindeyiz. O yüzden bugün Kanada, güvenilir ortaklarla derin ortaklıklar kurmanın ve karşılıklı olarak yeni fırsatlar yaratmanın peşinde.

Türkiye bu açıdan istisnai bir ortak. Çok dinamik bir piyasa ekonomisi ve 85 milyonu aşkın bir nüfusu var. Avrupa, Asya ve Orta Doğu'nun tam ortasında bulunuyor ve 24 serbest ticaret anlaşmasına ulaşan bir ağı var. NATO'nun ikinci en büyük silahlı kuvvetlerine sahip ve en yenilikçi, hızla gelişen savunma sanayilerinden birine sahip. Geçtiğimiz yıllarda iki ülke arasındaki ticaret yüzde 50 arttı. Ancak Sayın Cumhurbaşkanı'nın bana ifade etmiş olduğu üzere, ki ben de yürekten katılıyorum, bu artış potansiyelimizin çok küçük bir yüzdesini temsil ediyor.

"ÜÇ YILLIK BİR EYLEM PLANI DA ORTAYA KOYDUK"
Temmuz ayında NATO Zirvesi bağlamında bir araya geldiğimizde serbest ticaret anlaşmasına yönelik müzakereleri başlatma kararlılığını ifade ettik ve yeni bir savunma iş birliği anlaşması imzaladık. Bugün bir adım daha atıyoruz ve stratejik ortaklığımızı başlatıyoruz. Üç yıllık bir eylem planı da ortaya koyduk. Bunun üç ayağı var. Öncelikle savunma ve yatırım, enerji ve halklar arası ilişkiler.

Dolayısıyla ticaretten başlayalım. Önümüzdeki ay müzakere ekiplerimiz, serbest ticaret anlaşmasının ilk müzakere turu için Ankara'da bir araya gelecekler. Hedefimiz açık. Şirketlerin daha fazla refah yaratması, halklarımızın kalkınması, masrafların, engellerin ve belirsizliklerin azaltılması, şirketlerin ve yatırımcıların önünde her iki ülkede yeni kapıların açılması. Şirketlerimizi de birbirine yakınlaştırmaya devam ediyoruz ki ticaret ve yatırım alanında yeni imkânlar ortaya çıksın. Kanada İhracatı Geliştirme Kurumu ve Türk Eximbank yeni bir anlaşma imzalayarak Kanadalı ve Türk firmaların üçüncü ülkelerde ortak projelerde iş birliği yapmasına imkân tanıyacak. Enerji, altyapı, maden ve kritik mineraller alanlarında çalışmalar birlikte yapılacak. Yarın İstanbul'da çeşitli şirket yöneticileriyle ve yatırımcılarla bir araya geleceğim. Önümüzdeki dönemde Bakan Sidhu, beraberinde bir ticaret ve yatırım heyetiyle Kanada'ya gelecek ki Kanadalı şirketler Türkiye'deki fırsatlardan istifade edebilsin. Daha tehlikeli ve daha bölünmüş bir dünyada müttefikler birbirlerine güvenebilmeli. Ekipman, imkân ve birbirini savunma alanında güçlü yanlarımızın birbirini tamamladığını da unutmamalıyız. Bugünkü yeni savunma sanayisi iş birliği anlaşması, Kanada ve Türk şirketlerini bir araya getirecek, iş birliğine yönlendirecek, istihdam ve ihracat fırsatları yaratacak, vatandaşlarımızın güvenliğini artıracak ve daha güçlü bir NATO ittifakına yol açacaktır. Güvenlik iş birliğimiz çok derin. Zira Türkiye'nin nüfusu çok geniş bir alana yayılıyor. G20'nin büyük bir ekonomisi ve NATO içerisinde önemli bir müttefikimiz olan Türkiye, dünyanın farklı bölgelerindeki en çetrefilli çatışmaların çözümü anlamında çok önemli roller oynuyor. Gazze'den Ukrayna'ya, İran'dan Orta Doğu'ya ve daha başka nice bölgeye kadar. Tabii güvenlik esas olarak enerjiye de dayanıyor. Kanada şu anda attığı adımlarla bir enerji süper gücü olma yolunda ilerliyor. Türkiye'nin ekonomisi hızla gelişen, büyüyen bir ekonomi ve Türkiye'nin enerji tedarikine ihtiyacı var. Bunun güvenilir bir kaynaktan gelmesi gerekiyor. Birlikte yapabileceğimiz çok şey var. LNG'den nükleer teknolojiye, sivil teknolojilere, temiz enerjiye ve kritik minerallere kadar üzerinde çalışabileceğimiz birçok konu var. Kritik mineraller, yarının ve geleceğin ekonomisinin merkezinde yer alıyor. Bugün enerji bakanlarımız bir araya gelerek mutabık kaldılar ve tüm bu alanlarda çalışacaklarını beyan ettiler.

"COP31 ÇOK İDDİALI BİR YAKLAŞIM BENİMSEMİŞ DURUMDA"
Sayın Cumhurbaşkanı, liderliğinizi tekrar saygıyla selamlıyorum. Özellikle COP31 bağlamında. COP31 çok iddialı ama bir o kadar da pragmatik bir yaklaşım benimsemiş durumda. Temiz enerjilerin geliştirilmesi ve atıkların azaltılması önemli konu başlıkları. Kanada'ya bu konularda bir ortak olarak güvenebilirsiniz. Dünya çapında iklim söz konusu olduğunda Kanada güvenilebilir bir ortaktır. En nihayetinde her ortaklığın temelinde insanlar vardır. Bugün hava ulaştırma anlaşması sayesinde yolcu uçuşlarını haftada 12 uçuştan 21'e çıkaracağız. Kargo uçuşlarının önünde zaten herhangi bir sınır yok. Sayın Cumhurbaşkanı ile bunun daha da üzerine çıkabileceğimizi değerlendirdiğimizi sanıyorum. Ailelerin seyahatleri kolaylaşacak, turistlerin hareketleri kolaylaşacak. Turistlerin ve iş insanlarının yeni pazarlar arayışında önü açılacak. Tabii ki güven ve sık etkileşim, bakanlarımızın daha sık bir araya gelmesi ve özellikle dışişleri bakanlarımızın düzenli olarak görüşmesi de stratejik bir yolun olmazsa olmazıdır. Ticaretle yeni pazarlar açabiliriz, savunmayla vatandaşlarımızı koruyabiliriz, enerjiyle ekonomimizi güçlendirebiliriz. İnsanlarımız ve halklarımız da her şeyi bir araya getiren bağdır.

"YENİ FIRSATLAR YARATACAĞIZ"
Sözlerime son verirken biraz tekrar bağlama dönmek isterim. En nihayetinde Mustafa Kemal Atatürk'ün öngördüğü bir düzen vardı. Kendine güvenen, egemen bir ulus kurdu. “Yurtta sulh, cihanda sulh” düsturuyla yola çıktı. Bu kopuş döneminde Kanada bu prensibi gerçekten değerli buluyor. Ortaklıklar ve güçlü yanlarımızın bir araya getirilmesiyle. Sayın Cumhurbaşkanı, 70 yılı aşkın süre önce Kanada, akçaağaç fidanlarını Türkiye'ye gönderdi. Anıtkabir etrafındaki parklara dikilmesi amacıyla gönderilen bu ağaçlar, bugün 25 kadar ülkeden gelen 48 bin diğer ağacın arasında büyümüş durumda. Biz bugün yeni bir stratejik ortaklığın tohumlarını ektik. Yeni fırsatlar yaratacağız. Halklarımız, firmalarımız ve şirketlerimiz için ülkelerimize daha fazla refah ve daha fazla güvenlik sağlayacağız. Hem kendi halklarımıza hem de bu bölgede ve daha geniş bir coğrafyada yaşayan diğer halklara katkıda bulunacağız. Bu ortaklığın gelecek nesiller boyunca güçlenerek devam etmesini ümit ediyoruz."