Geçtiğimiz gümlerde Dünya Ticaret Örgütü, Çin’in Türkiye ile ilgili şikayetini ele alan Anlaşmazlık Paneli kararını, Çin lehinde açıkladı.
Konu, Türkiye’nin Çin’den otomobil ithalatı ile ilgili yaptığı düzenlemelerdi. 2023 yılında elektrikli otomobillere yüzde 40 ek vergi getirilmiş, 2024 yılında hibrit ve fosil yakıtlı otomobiller de ek vergi kapsamına alınmıştı. Buna ek olarak ithalatçı firmalara bölge bayilikleri, akü temini, müşteri desteği gibi konularda ek yükümlülükler getirilmişti.
Çin’in Dünya Ticaret Örgütü’ne şikayeti ve talebi üzerine geçen yıl nisan ayında oluşturulan anlaşmazlık paneli, bazı ayrıntılar dışında Çin’i haklı buldu, Türkiye’nin örgüte katılım taahhütlerine uymadığı gerekçesiyle uygulamaların kaldırılmaları yönünde tavsiye kararı aldı.
NE OLACAK
Normal işleyişe göre kaybeden taraf temyize başvurabiliyor, örgütün Temyiz Organı inceleme raporunu verdikten sonra kesin karar oluşturuluyor. Kaybeden taraf karara uymazsa kazanan tarafın, genellikle ek gümrük vergileri şeklinde, karşılık verme hakkı doğuyor.
Ancak işleyiş normal değil. ABD, zaman zaman ülke aleyhine çıkan örgüt kararları ile ilgili hoşnutsuzluk nedeniyle süresi dolan üyelerin yerine atama yapılmasını engellediğinden Temyiz Organı 2019 sonlarından bu yana işlevini yerine getiremiyor, şikayet süreçleri de sonuca ulaşamıyor. Yani mevcut durumda Çin’in şikayeti sembolik nitelikte.
YALNIZ TÜRKİYE DEĞİL
Son yıllarda AB, ABD, Kanada, Hindistan da Çin’in şikâyetlerine konu oldular.
AB ile olan anlaşmazlığın konusu 2024 yılında Çin’den ithal edilen elektrikli otomobillere firma bazında yüzde 17 ile 35 arasında değişen oranda ek vergi getirilmesiydi. Çin’in buna karşılık başlattığı şikayet süreci devam ediyor.
ABD 2024 ortalarında Çin’den ithal edilecek elektrikli araçlara yüzde 100 ek vergi getirdi. Birkaç ay sonra Kanada da aynısını yaptı. Çin bunun için Dünya Ticaret Örgütü’nde Kanada’ya karşı bir şikayet süreci başlattı ama ABD’ye karşı bunu yapmadı.
Çin, zaten ABD’de yürürlükte olan elektrikli araçlar ve yeşil enerji ürünlerine sağlanan sübvansiyonlarda yerli üretim koşulu getiren uygulama ile ilgili bir şikayet süreci başlatmıştı. Anlaşmazlık paneli bu yılın başında Çin lehinde karar açıkladı; ABD temyize gitti ve açıkladığımız nedenle süreç orada tıkanıp kaldı.
Çin, bu yılın başlarında da bazı yüksek teknoloji ürünlerine uygulanan ek gümrük vergileri ve yurtiçinde bu tür ürünlere sağlanan sübvansiyonlarda yerli üretim koşulu getiren uygulamalarla ilgili olarak Hindistan’a karşı bir şikayet süreci başlattı.
Çin, Dünya Ticaret Örgütü anlaşmazlık süreçlerinde genellikle şikayet edilen taraf olurdu; birkaç yıldır şikayet eden tarafa kaymış görünüyor.
Yasal Uyarı: Yayınlanan köşe yazısı/haberin tüm hakları İstanbul Ticaret Gazetesi'ne aittir. Kaynak gösterilse veya habere aktif link verilse dahi köşe yazısı/haberin tamamı ya da bir bölümü kesinlikle kullanılamaz. Ayrıntılar için lütfen tıklayın.