Haziran ayında ele almıştık. Bir zamanlar kimya, makina-teçhizat, otomotiv sektörlerinde AB ülkeleri için kârlı bir pazar olan Çin, artık tüm bu alanlarda kendi iç pazarında da üçüncü ülke pazarlarında da AB iç pazarında da zorlu bir rakip haline geldi.
Bunun sonucu olarak AB’nin Çin’e karşı dış ticaret açığı 2025 yılında 360 milyar Euro, günde 1 milyar Euro düzeyine ulaşmıştı; bu yıl da 400 milyar Euro’nun üzerinde olacak görünüyor
AB, ekonomisinin ana direklerini oluşturan sektörlerde Çin’in pazar hakimiyetine doğru gidişini durdurmak üzere bu yılın ortalarında hareketlenmiş, kendi sanayisi için sorun oluşturan ülkelere pazarını kapatma, ithalat kotaları ve ek gümrük vergileri getirme, AB üreticilerine girdilerinde bir ülkeye bağımlılık oranlarına sınırlama zorunluluğu getirme gibi tedbirler üzerinde çalışmalar başlatmıştı.
Bu ortamda haziran ayında iki ülke arasında bakanlar düzeyinde, Çin Ticaret Bakanı ve AB Ticaret ve Ekonomik Güvenlik Komiseri başkanlığında AB’nin bu sorununu ele alacak bir istişare mekanizması ilk parti görüşmelerle oluşturuldu. İkinci parti görüşmeler de geçtiğimiz günlerde gerçekleşti.
BÜYÜK TAVİZ
Görüşmelerin en önemli sonucu Çin’in hibrit elektrikli otomobillerde AB’ye ihracatını dört yıllığına kısıtlamayı kabul etmesiydi. İlk yıl ihracat 350 bin adet ile sınırlandırılacak, bu sınır yıllık olarak yüzde 6 artacaktı. Çin’in AB’ye 2025 yılı hibrit araç ihracatı 300 bin adet dolayındaydı; 2026’nın ilk 9 ayında is 670 bin düzeyine ulaşmıştı. Gerçi, 2026 ihracat artışı kısmen firmaların ihracatlarını hızlandırmalarından kaynaklanıyor ama bu Çin’in ihracatında bir düşüş ve akabinde de normalden çok yavaş bir artışı kabullenmesi demek oluyor.
AB, Çin’in tam elektrikli otomobillerine 2024 yılında ek vergiler getirmişti. Hibrit otomobiller bu vergilerin kapsamı dışında olduğundan ihracat çok hızlı bir şekilde artmıştı. Bu anlaşma o açık kapıyı da kapatıyor.
Bunun dışında Çin, AB’nin ana ihracatçısı olduğu ve geçen yıl Çin’e 4 milyar Euro tutarında ihracat yaptığı bir grup mal için tüm DTÖ üyesi ülkeler için geçerli olacak gümrük vergisi indirimi yapmayı kabul ediyor.
Çin’in kayda değer tek kazancı, nadir toprak elementi ürünlerinde AB’ye ihracat izinlerini kolaylaştırma karşılığında, AB’nin çip üretim cihazları, gelişmiş kimyasal reaktörler ve takım tezgahları gibi ürünlerdeki ihracat izinlerini kolaylaştırma çabası vaadi.
NEDEN
Çin, sadece nadir toprak elementi kozuyla AB ekonomisini felce uğratabilir, AB bunu karşılayacak bir koza sahip değil. Ancak ABD ile bir ekonomik teknolojik savaş içinde iken bir de AB ile savaş dünyayı bir ekonomik, politik kargaşaya sokar. Öte yandan hibrit otomobiller Çin’in AB’ye ihracatının içinde yüzde 2 gibi önemsiz bir yer tutuyor. AB bu sonuçtan cesaretlenip hedef yükseltmezse Çin alttan alacak gibi görünüyor.
Yasal Uyarı: Yayınlanan köşe yazısı/haberin tüm hakları İstanbul Ticaret Gazetesi'ne aittir. Kaynak gösterilse veya habere aktif link verilse dahi köşe yazısı/haberin tamamı ya da bir bölümü kesinlikle kullanılamaz. Ayrıntılar için lütfen tıklayın.