ABD Savunma Bakanlığının teknoloji şirketleriyle yürüttüğü yapay zeka müzakereleri, İran’a yönelik saldırıdan saatler önce kritik bir döneme girdi. Pentagon’un Anthropic ile sonuçsuz kalan görüşmelerinin ardından OpenAI ile anlaşmaya varıldığı duyuruldu. Bu gelişmeden kısa süre sonra ABD ve İsrail’in İran’a saldırısı başladı.
PENTAGON’UN “SINIRSIZ KULLANIM” TALEBİ
ABD ordusunun istihbarat çalışmaları, silah geliştirme faaliyetleri ve askeri operasyon sistemlerinde Anthropic’in geliştirdiği yapay zeka sohbet robotu Claude modelini kullandığı belirtiliyor. Ancak Pentagon’un yapay zeka aracını askeri operasyonlarda “sınırsız” kullanabilme talebi kabul görmedi.
Pentagon, Anthropic’ten Claude üzerindeki tüm güvenlik kısıtlamalarının kaldırılmasını ve teknolojinin “tüm yasal amaçlar için sınırsız kullanıma” açılmasını talep etti.
Anthropic ise “Claude’un ABD vatandaşlarının kitlesel gözetlenmesini ve tam otonom silahlarda kullanılmasını engelleme konusunda neredeyse hiçbir ilerleme kaydedilmediğini” açıkladı. Pentagon cephesi bu iddiaları reddetti.
TRUMP’TAN TALİMAT
ABD Başkanı Donald Trump, tüm federal kurumlara Anthropic teknolojisinin kullanımının derhal durdurulması talimatını verdi.
Trump, ABD’nin “radikal solcu ve uyanık” bir şirketin orduya savaşları nasıl kazanacağını dikte etmesine izin vermeyeceğini belirterek Anthropic’in Pentagon’u zorla kontrol etmeye ve anayasa yerine kendi hizmet şartlarına uymaya zorlamakla “felaket bir hata yaptığını” ifade etti.
OPENAI İLE ANLAŞMA DUYURULDU
Bu gelişmeden kısa süre sonra OpenAI Üst Yöneticisi Sam Altman, Pentagon ile yapay zeka modellerinin bakanlığın ağına entegre edilmesine yönelik anlaşmaya vardıklarını açıkladı. Altman, anlaşma kapsamında OpenAI’ın güvenlik ve etik ilkelerinin korunacağını, Pentagon’un güvenlik konularında hassasiyet gösterdiğini savundu.
YAPAY ZEKA GÜCÜ VE OPERASYONLAR
Yapay zeka çözümleri geliştiren şirketlerle yürütülen görüşmelerden saatler sonra ABD ve İsrail’in İran’a saldırısı başladı. İran saldırısı sürerken yapay zeka şirketleriyle yürütülen müzakereler ve şirketlerin tutumları küresel gündemin önemli başlıklarından biri haline geldi.
Pentagon’un operasyonlarda üstünlük sağlamak için şirketlerle müzakereleri hızla sonuçlandırarak, halihazırda yararlandığı yapay zeka gücünü daha geniş kapsamda kullanmak istediği değerlendiriliyor.
Yapay zekanın hedef belirleme, çok unsurlu saldırı planlama, dron sürülerini yönetme ve siber saldırıları analiz etme, önleme ve engelleme gibi yeteneklerinin daha geniş ve hızlı şekilde kullanılmasının amaçlandığı ifade ediliyor.
TAM OTONOM KULLANIM TARTIŞMASI
Anthropic’in karşı çıktığı “tam otonom kullanım” konseptinin özellikle çok unsurlu ya da sürü sistemlerle yapılacak saldırı ve savunmalar için ihtiyaç duyulduğu değerlendiriliyor. Böyle bir muharebe ortamında insan kaynaklı yönetim sorunlarının, sistemin kendi kendine karar vermesiyle aşılmasının hedeflendiği belirtiliyor.
Anthropic’in teknolojisinin otonom silah sistemlerinde kullanılmasına izin vermemesi bazı çevrelerce “savaş alanında askerin elini kolunu bağlamak” şeklinde yorumlandı.
Tam otonom kullanım konseptinde yapay zekanın savaş alanında insan denetimi olmadan karar vermesinin uluslararası hukukta henüz net bir karşılığının bulunmaması, teknik riskler ve etik tartışmalar da gündeme geliyor.
UZMANLAR NE DİYOR?
Bilkent Üniversitesi Öğretim Üyesi ve DataBoss Genel Müdürü Prof. Dr. Süleyman Serdar Kozat, İran ve ABD ekseninde yaşanan gelişmelerin verinin muharebe sahasının en kritik unsuru haline geldiğini gösterdiğini söyledi.
Kozat, ABD ve İsrail tarafından kullanılan yapay zeka teknolojilerinin sahadan elde edilen sensör kayıtları, uydu görüntüleri, radar verileri, açık kaynak istihbarat bilgileri ve elektronik harp sinyallerini eş zamanlı analiz ederek hızlı karar desteği sunduğunu ifade etti.
Yapay zekanın hedef tespiti, tehdit analizi, lojistik planlama ve savunma koordinasyonu gibi alanlarda kullanımının arttığını belirten Kozat, veri işleme hızının ve anlık analiz kapasitesinin kritik önem taşıdığını dile getirdi.
Kozat ayrıca yapay zekanın güvenlik boyutunun, özellikle otonom silahlar kapsamında dikkatle ele alınması gerektiğini vurguladı. Otonom insansız hava, kara ve deniz aracı sürüleriyle muharebe sahasındaki asimetrik koşulların aşılabileceğini belirten Kozat, Türkiye’nin güvenliği açısından bu teknolojilerin yerli ve milli olarak geliştirilmesinin önemine dikkat çekti.
