Türkiye’nin petrol üretiminde stratejik hamle: Gabar’dan sonra yeni halka Kerkük oldu

Türkiye’nin küresel enerji merkezi olma hedefi doğrultusunda yürüttüğü petrol stratejisine yeni bir halka eklendi. TPAO, Irak’ın Kerkük sahalarını geliştirecek konsorsiyuma yüzde 15 ortak oldu.

Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığının bp ve ConocoPhillips ile birlikte Kerkük’teki petrol sahalarını geliştirmek üzere kurulan konsorsiyuma yüzde 15 ortak olması, Türkiye’nin petrol stratejisinde yeni bir aşamaya işaret ediyor.

Söz konusu ortaklıkla Türkiye’nin yalnızca petrol taşımacılığında değil, üretim tarafında da daha etkin rol üstlenmesi hedefleniyor.

PETROL DEĞER ZİNCİRİ GENİŞLİYOR

Türkiye, uzun yıllardır Bakü-Tiflis-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı ve Türkiye-Irak Ham Petrol Boru Hattı ile bölgesel petrol akışının önemli merkezlerinden biri konumunda bulunuyor.

Kerkük sahalarındaki ortaklığın, Türkiye’nin petrol değer zincirindeki konumunu üretim, transit ve ticaret alanlarını kapsayacak şekilde güçlendirmesi bekleniyor.

YERLİ ÜRETİMİN MERKEZİ GABAR

Türkiye’nin enerji merkezi olma stratejisinin önemli ayaklarından birini son yıllarda artan yerli petrol üretimi oluşturuyor.

Ham petrol üretimi ağırlıklı olarak Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde yoğunlaşırken, Şırnak’taki Gabar Sahası’nda sağlanan üretim artışı Türkiye’nin petrol üretim haritasını değiştirdi.

Gabar’ın üretime alınmasıyla Şırnak en fazla petrol üreten il konumuna yükseldi. Batman, Diyarbakır, Mardin ve Siirt de üretimin önemli bölümünü karşılamayı sürdürüyor.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı verilerine göre, Gabar’da günlük yaklaşık 81 bin varil ham petrol üretiliyor.

Batman Bölge Müdürlüğünün sorumluluk alanındaki dört ilde ise günlük toplam üretim 35 bin 85 varil seviyesinde bulunuyor.

TEDARİKTE ÇEŞİTLİLİK ARTIYOR

Türkiye, yerli üretimin yanı sıra petrol arz güvenliğini çeşitlendirilmiş ithalat yapısıyla destekliyor.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun mayıs ayı verilerine göre, Türkiye yaklaşık 2 milyon 665 bin 665 ton ham petrol ithal etti.

Ham petrol tedarikinde Kazakistan ilk sırada yer alırken, Rusya, ABD, Irak ve Guyana başlıca tedarikçiler arasında bulundu.

İthal edilen petrolün önemli bölümü deniz yoluyla Türkiye’ye ulaştırılırken, Ceyhan Terminali bölgesel petrol ticaretinin önemli merkezlerinden biri olmayı sürdürüyor.

BTC HATTI STRATEJİK ROLÜNÜ KORUYOR

Bakü-Tiflis-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı üzerinden Azerbaycan petrolünün yanı sıra üretime bağlı olarak Kazak ve Türkmen petrolleri de taşınıyor.

BOTAŞ verilerine göre, yıllık 50 milyon ton taşıma kapasitesine sahip hat üzerinden yılın ilk yarısında yaklaşık 96,9 milyon varil petrol sevk edildi.

Hat, Hazar kaynaklarını Rusya ve İran dışındaki güzergâh üzerinden küresel piyasalara ulaştıran stratejik enerji koridorlarından biri olmayı sürdürüyor.

KERKÜK-CEYHAN HATTI YENİDEN DEVREDE

Irak petrolünü Ceyhan üzerinden dünya piyasalarına taşıyan Türkiye-Irak Ham Petrol Boru Hattı da bölgesel petrol akışında önemli rol oynuyor.

Kerkük’ten Ceyhan’a uzanan ve mart ayında yeniden devreye alınan hattın günlük taşıma kapasitesi yaklaşık 1,5 milyon varil seviyesinde bulunuyor.

İlk aşamada günlük yaklaşık 170 bin varille başlayan sevkiyatın 180 bin ile 200 bin varil seviyesine ulaştığı belirtiliyor.

Irak tarafının taşınan petrol miktarını ilerleyen dönemde artırmayı hedeflediği ifade ediliyor.

750 BİN VARİLLİK KAPASİTE GÜNDEMDE

Ankara ile Bağdat, Türkiye-Irak Ham Petrol Boru Hattı için daha kapsamlı bir enerji işbirliği modeli üzerinde görüşmelerini sürdürüyor.

Irak’ın yeniden günlük yaklaşık 750 bin varil petrol ihracatı gerçekleştirebilmesi için Türkiye’nin bu kapasiteyi tahsis etmeye hazır olduğu belirtiliyor.

Yeni çerçevenin, uzun vadede daha yüksek sevkiyat hacimleriyle iki ülke arasındaki enerji işbirliğini derinleştirmesi bekleniyor.

TPAO ÜRETİMDE DOĞRUDAN YER ALACAK

TPAO’nun bp ve ConocoPhillips ile birlikte Kerkük sahalarının geliştirilmesine ortak olması, Türkiye’nin üretim tarafında doğrudan rol üstlenmesini sağlayacak.

Ortaklığın, Türkiye’nin enerji diplomasisindeki hareket alanını genişletmesi ve Irak ile yürütülen enerji işbirliğini güçlendirmesi bekleniyor.

GÜNLÜK 1 MİLYON VARİL MESAJI

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi’nin Türkiye’ye günlük 1 milyon varile kadar petrol sağlayabileceklerini söylediğini aktarmıştı.

Bu açıklama, iki ülke arasındaki enerji ticaretini büyütme yönündeki siyasi iradeyi ortaya koydu.

Irak petrolünün daha yüksek hacimlerle Ceyhan üzerinden taşınmasının, terminalin bölgesel petrol ticaretindeki stratejik rolünü güçlendirmeye katkı sağlaması bekleniyor.