Türkiye Yazma Eserler Kurumu (TÜYEK), bu yıl İslam dünyasındaki yazma eser liderliğini daha da kuvvetlendirmeye hazırlanıyor. 8. yüzyıldan 20. yüzyıla kadar uzanan geniş zaman dilimine ait 250 bin yazma esere ev sahipliği yapan TÜYEK, Türkiye’nin çeşitli illerinde dernekler, vakıflar ve müzelerde yer alan yazma eserleri bu yıl bünyesinde toplayacak. TÜYEK’in bünyesinde hem nadir hem matbu hem de yazma olarak muhafaza edilen eser sayısı ise 760 bini geçiyor.
DÜNYDA İLK SIRADA
Türkiye yazma eser envanteri ve bakımında dünyanın sayılı merkezleri arasında yer alıyor. Yazma eserleri yalnızca akademisyenlerin ilgilendiği bir alan olmaktan çıkarıp, yazma eser kültürünü tabana yayma hedefinde olan TÜYEK, bu hedefi için dijitalleşme çalışmalarına ağırlık veriyor. TÜYEK’ten alınan bilgilere göre, 400 bini aşkın eserin dijital olarak kataloglanmasıyla ‘ulaşılabilir yazma eser’ misyonunu güçlendiren TÜYEK, bu faaliyetiyle dünyanın en büyük yazma eser portalını oluşturdu. Portal vesilesiyle dünyanın her yerinden kullanıcılar yüzyıllarca önce yazılmış eserlere tamamen ücretsiz bir şekilde ulaşabiliyor.
İLLERİN YAZMA ESER HAFIZASI
TÜYEK bünyesinde yalnızca İstanbul merkezli çalışmalar yapılmıyor. Anadolu’nun yazma eser kültürünü de yeniden canlandırmak için illere özel sergiler düzenleniyor. Şehirlerin yetiştirdiği değerli âlim, müfessir, şair, hattat, musikişinas özelliklerine sahip Osmanlı münevverlerini kendi şehirlerinde yâd etme amacıyla yapılan çalışmalar neticesinde Aksaray, Kırşehir, Bursa, Amasya gibi şehirlerde TÜYEK şehir sergileri organize edildi.
70 FARKLI CİLT SERGİLENİYOR
TÜYEK bünyesinde geçtiğimiz yıl 42 yazma eser sergisi düzenlendi. Bunların en önemlilerinden biri aralık ayı başında açılan Mevlana, Mesnevi ve Mesnevi’nin Müzehhep Nüshaları Sergisi olarak kayıtlara geçti. Sergide Mesnevi’nin yüzyıllar boyunca korunan kültürel mirası, nadide yazmalarla ziyaretçilere sunuldu. Konya, İstanbul, Şiraz, Semerkant gibi farklı ilim ve sanat merkezlerinde hazırlanmış nüshalar, Mesnevi’nin farklı coğrafyalar arasından nasıl bir ortak estetik anlayış oluşturduğunu göstermesi bakımından önemli görülüyor. Bu sergide 70 farklı cilt Mesnevi sergileniyor. 70 cilt farklı ve özel Mesnevi’nin bir arada yer aldığı sergi, şimdiye kadar sergilenmemiş olması açısından da fark oluşturuyor. Sergiyi Rami Kütüphanesi’nde hâlâ ziyaret etmek mümkün.
YAZMA MUSHAF MERKEZİ
Barındırdığı 760 bini aşkın yazma ve nadir matbu eserle İslam dünyasının da yazma eser başvuru merkezi olan Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı (TÜYEK), bu yıl Türkiye’deki tüm yazma eserleri bünyesinde toplayacak. TÜYEK, 400 bini aşkın eseri de dijital olarak katalogladı.
TÜYEK’İN 2026 YILI HEDEFLERİ
TÜYEK yeni yılda da yazma eser kültürünü tabana yayma misyonuyla pek çok etkinlik gerçekleştirecek. Bu etkinlikler şöyle:
Sadereddin Konevî’nin vefatının 750. senesi münasebetiyle daha önceden neşr edilen Mifathu’l-Gayb eseri yeniden basılacak.
Meşâriku’l-Envâri’n-Nebeviyye adlı hadis kitabının tıpkıbasımının bu ay tamamlanması planlanıyor.
İsmail Hakkı Bursevi’nin Rûhu’l-Beyân adlı tefsirin tıpkı basımı yapılacak.
2026 yılında Uluslararası Yazma Mushaflar Sempozyumu gerçekleştirilecek.
ULUSLARARASI ÇALIŞMALAR SÜRECEK
TÜYEK Yazma ve Nadir Eserler Dairesi Başkanı Ekrem Aytar: Türkiye yazma eserler konusunda özellikle İslam dünyasında nadide bir yere sahip. TÜYEK olarak Mısır, Suriye, Irak, Rodos gibi saklı kalmış bölgelerin yazma eserlerinin de yeniden hayat bulduğu bir merkez olma görevi üstleniyoruz. TÜYEK özellikle Türk Cumhuriyetleri’nde bir nevi kanaat önderi durumunda. Oradan çok sayıda eser, kitap şifahanemizde tedavi altına alındı. Türkiye bu alanda da bir marka. Ayrıca 2025 yılında ilkini düzenlediğimiz, 2027 yılında da ikincisini gerçekleştirmeyi öngördüğümüz Uluslararası Yazma Eserler Sempozyumu vesilesiyle Danimarka Kraliyet Kütüphanesi, Escorial Kütüphanesi, British Library ve Mısır Milli Kütüphanesi başta olmak üzere dünya çapındaki mühim koleksiyonları muhafaza eden kütüphanelerle diyaloğumuzu sağlam bir zemine oturttuk. Uluslararası çalışmalarımız bu yıl da devam edecek.
