Ticaret Bakanlığı'ndan gümrük işlemlerine sıkı denetim: 8.3 milyar TL ceza kesildi

Türkiye'nin dış ticaret dengesini korumak, yasalara uygun hareket eden ihracatçı ve ithalatçıların haklarını savunmak amacıyla gümrük işlemlerindeki denetim ağı genişletiliyor. Ticaret Bakanlığı, dış ticaret operasyonlarının mevzuata uygunluğunu denetleyen "sonradan kontrol" ve "ikincil kontrol" mekanizmalarının 2026 yılı ilk altı aylık bilançosunu kamuoyuyla paylaştı. Yapılan yazılı açıklamada, usulsüz işlemlerle vergi kaybına yol açan firmalara göz açtırılmadığı belirtildi.

Ticaret Bakanlığı, bu yılın ilk yarısında dış ticaret işlemleri kapsamında yapılan sonradan ve ikincil kontrol denetimleri sonucunda, toplam 8,3 milyar liralık ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlendiğini bildirdi.

Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, geçmiş dönemlerdeki gümrük ve dış ticaret işlemlerinin mevzuata uygunluğuna yönelik kontrolün hız kesmeden devam ettiği belirtildi.

Söz konusu kontrollerin, işlemlerini kurallara uygun yürüten dış ticaret erbabının hakkını korumak adına icra edildiği kaydedilen açıklamada, sonradan kontrol firma denetimleri ve ikincil kontrol beyanname incelemeleri kapsamında son 2,5 yılda 28,7 milyar lira ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlenerek, usulsüz gümrük ve dış ticaret işlemlerine geçit verilmediği vurgulandı.

Verilen kararlara işaret edilen açıklamada, "Söz konusu kontroller sonucunda, 2024 yılında 5,5 milyar lira ikincil kontrol ve 1,3 milyar lira sonradan kontrol olmak üzere, 2023'e göre yüzde 98 artışla toplam 6,8 milyar lira, 2025'te 11,8 milyar lira ikincil kontrol ve 1,8 milyar lira sonradan kontrol olmak üzere bir önceki yıla kıyasla yüzde 100 yükselişle 13,6 milyar lira, bu yılın ilk 6 ayında ise 6,5 milyar lira ikincil kontrol ve 1,8 milyar lira sonradan kontrol olmak üzere geçen yıla göre yüzde 43 artışla toplam 8,3 milyar lira ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlendi." ifadesi yer aldı.

"RİSKLİ BEYANNAMELERİN TESPİTİ İÇİN İLERİ VERİ ANALİTİĞİ TEKNİKLERİ KULLANILDI"

Çalışmaların, Ticaret Araştırmaları ve Risk Değerlendirme Genel Müdürlüğü koordinesinde yürütüldüğüne değinilen açıklamada, yüz binlerce firma ve milyonlarca gümrük beyannamesi içinden riskli olanların tespit edilmesi amacıyla yetişmiş insan kaynağı yanında, Sonradan Kontrol Puanlama Sistemi (SKPS), İkincil Kontrol Alarm Sistemi (İKAS), Dahilde İşleme Kontrol Programı (DİKOP) ve Kıymet Alarm Sistemi (KIYAS) gibi birçok ileri veri analitiği tekniğinin kullanıldığı da bildirildi.

Tespit edilen riskli firmaların, Bakanlık müfettişlerince sonradan kontrol denetimine alındığına ve şüpheli gümrük beyannamelerinin 18 bölge müdürlüğünün kontrol şubeleri tarafından ikincil kontrol incelemesine tabi tutulduğuna dikkat çekilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Gümrük ve dış ticaret işlemlerinin kurallara uygun gerçekleştirilmesi ve vergi gelirleri üzerindeki kayıp kaçağın en aza indirilmesi amacıyla yürütülen söz konusu kontroller, önümüzdeki dönemlerde de en etkin şekilde uygulanmaya devam edecektir."