Son dakika: Petrol fiyatları 2 haberle yüzde 3'ü aşan düşüş gösterdi: 98 dolar da kırıldı

Son dakika haberi: Dün 9 Eylül’den bu yana ilk kez 100 doların altını gören petrol fiyatları yeni günde daha da hareketlendi. İran’ın Hürmüz geçişleri için koşullu bir yeniden açılma planı gündeme getirmesi ve Yanbu’dan ihracatın yeniden başlayabileceği beklentisi piyasadaki risk primini hızla aşağı çekti.

BRENT PETROL 8 EYLÜL’DEN BU YANA EN DÜŞÜK SEVİYEDE

Brent petrolün varil fiyatı yüzde 2,59 düşüşle 97,74 dolar seviyesine kadar geriledi.

Bu seviye 8 Eylül’den bu yana görülen en düşük fiyat olarak kayıtlara geçti. Brent petrol 8 Eylül’de günü 97,92 dolardan tamamlamıştı.

Petrol piyasasında gün içinde oldukça sert bir yön değişimi yaşandı. Dün 9 Eylül’den bu yana ilk kez 100 doların altına inerek 98,98 doları gören Brent, bugün sabah saatlerinde yeniden 102 dolar seviyesine kadar yükselmişti.

Ancak diplomasi ve arz cephesinden gelen yeni haberlerle birlikte sabahki kazanımlar tamamen silindi ve satışlar hızlandı.

HAM PETROL 90 DOLARIN ALTINA İNDİ

ABD tipi ham petrol fiyatındaki kayıp ise yüzde 3’ü aştı.

Ham petrolün varil fiyatı 89,50 dolara kadar gerileyerek psikolojik 90 dolar eşiğinin altını test etti.

Petrol fiyatlarındaki bu hareket, günün ilk bölümünde Orta Doğu’daki güvenlik risklerinin öne çıktığı fiyatlamanın birkaç saat içerisinde arz rahatlaması beklentisine dönüştüğünü gösterdi.

PETROL FİYATLARI NEDEN DÜŞÜYOR?

Petrol piyasasındaki sert geri çekilmede iki gelişme öne çıkıyor.

Birincisi, İran ile ABD arasındaki diplomatik temasların yeniden başlayabileceğine ve Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin belirli koşullar altında normale dönebileceğine yönelik beklentilerin güçlenmesi.

İkincisi ise Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz güzergahındaki en önemli ihracat noktalarından Yanbu Limanı’nı yeniden kullanmaya hazırlanması.

Bu iki gelişme birlikte değerlendirildiğinde, piyasada son haftalarda fiyatlanan uzun süreli petrol arzı kesintisi riskinin bir bölümü yeniden fiyatlardan çıkıyor.

1- İRAN’DAN HÜRMÜZ İÇİN 7 GÜNLÜK TEKLİF

Petrol fiyatlarını aşağı çeken en güçlü gelişme Hürmüz Boğazı cephesinden geldi.

İran ile Umman arasında yapılan temaslarda, ABD’nin askeri baskıyı ve deniz ablukasını hafifletmesi halinde Hürmüz Boğazı’nda geçici bir geçiş koridorunun yeniden açılmasına yönelik plan ele alındı.

Gündeme gelen teklife göre gerekli koşulların sağlanması halinde boğazdaki geçişlerin yaklaşık yedi gün içerisinde yeniden başlatılabileceği belirtiliyor. İran ve Umman tarafı geçici rota ile mayın temizleme planını da görüşüyor.

HÜRMÜZ PETROL İÇİN NEDEN ÖNEMLİ?

Hürmüz Boğazı küresel enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olmaya devam ediyor.

Dünya petrol ve LNG ticaretinin yaklaşık beşte biri normal koşullarda bu güzergâh üzerinden gerçekleştiriliyor.

Bu nedenle boğazın daha düzenli biçimde yeniden kullanılabileceğine ilişkin her gelişme, piyasalarda doğrudan arz rahatlaması olarak fiyatlanıyor.

Dün boğazdaki görünür emtia gemisi trafiğinin bir günde 10’dan 2’ye kadar gerilemesi güvenlik risklerinin hâlâ yüksek olduğunu göstermişti.

Dolayısıyla bugün fiyatlanan gelişme Hürmüz’de normalleşmenin gerçekleştiği değil, bunun için diplomatik bir yol haritasının yeniden gündeme gelmiş olması.

2- SUUDİ ARABİSTAN YANBU’YA DÖNÜYOR

Petrol fiyatlarını aşağı çeken ikinci önemli gelişme Suudi Arabistan’dan geldi.

Saudi Aramco’nun, Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı’ndan ham petrol ihracatına yeniden başlamaya hazırlandığı belirtiliyor.

Asya’daki bazı rafinerilere, yakın zamanda Yanbu’dan yeniden petrol yükleyebileceklerinin bildirildiği aktarıldı.

Bu gelişme, son haftalarda küresel petrol piyasasında fiyatları yukarı taşıyan önemli arz risklerinden birinin hafifleyebileceğine işaret ediyor.

BORU HATTI SALDIRISI YANBU’YU DEVRE DIŞI BIRAKMIŞTI

Suudi Arabistan’ın doğusundaki üretim bölgelerini Kızıldeniz kıyısına bağlayan Doğu-Batı Petrol Boru Hattı, 13 Eylül’de düzenlenen İHA saldırılarının ardından devre dışı kalmıştı.

Bu durum Yanbu üzerinden yapılan bazı petrol sevkiyatlarının durmasına ve Suudi Arabistan’ın ihracatının daha büyük bölümünü Basra Körfezi terminallerine yönlendirmesine yol açmıştı.

Hattın uzun süre kapalı kalması halinde küresel arzın yaklaşık yüzde 4’üne kadar bölümünün risk altında kalabileceği değerlendirilmişti.

YANBU’NUN AÇILMASI HÜRMÜZ BAĞIMLILIĞINI AZALTABİLİR

Yanbu üzerinden ihracatın yeniden başlaması Suudi Arabistan açısından yalnızca toplam petrol arzını artırmakla kalmayabilir.

Kızıldeniz güzergâhının yeniden kullanılabilmesi, ülkenin petrol ihracatında Hürmüz Boğazı’na son haftalarda artan bağımlılığını da azaltabilir.

Suudi Arabistan, Doğu-Batı hattının devre dışı kalmasının ardından Ras Tanura ve Juaymah terminallerinden yapılan yüklemeleri hızlandırmış ve petrolün önemli bölümünü yeniden Hürmüz üzerinden dünya piyasalarına göndermeye başlamıştı.

Dolayısıyla aynı gün hem Hürmüz’ün yeniden açılabileceğine ilişkin diplomatik sinyal gelmesi hem de Yanbu kapasitesinin geri dönebileceği beklentisi, petrol piyasasında arz priminin daha hızlı çözülmesine neden oldu.

DÜN 100 DOLARIN ALTINA İNMİŞTİ

Brent petroldeki son satış yalnızca bugünkü hareketle sınırlı değil.

Petrol fiyatları son günlerde art arda gerilerken Brent dün 98,98 dolara kadar düşerek 9 Eylül’den bu yana ilk kez 100 dolar bandının altına inmişti.

Ardından bugün sabah saatlerinde Hürmüz’deki tanker saldırıları ve devam eden güvenlik riskleriyle fiyat yeniden 102 dolar çevresine yükseldi.

Ancak günün ilerleyen bölümünde diplomasi ve Suudi ihracatındaki toparlanma beklentisinin öne çıkmasıyla bu yükseliş tamamen geri verildi.

PETROLDE RİSK PRİMİ HIZLA ÇÖZÜLÜYOR

Son haftalarda Brent petrol fiyatını 100 doların üzerinde tutan ana unsurlardan biri Orta Doğu’dan küresel piyasalara ulaşan petrol miktarının daha da azalabileceği korkusuydu.

Hürmüz’de çok düşük gemi trafiği, tanker saldırıları, Suudi Doğu-Batı hattındaki aksaklık ve Yemen’de artan çatışmalar bu risk primini büyütmüştü.

Ancak son gelişmeler, en kötü arz senaryosunun gerçekleşmeyebileceğine yönelik beklentiyi güçlendirdi.

Hürmüz için yeni bir diplomatik planın konuşulması ve Suudi Arabistan’ın Yanbu’yu yeniden devreye almaya hazırlanması bu nedenle piyasada güçlü satış getirdi.

DÜŞÜŞE RAĞMEN RİSKLER BİTMEDİ

Bununla birlikte Orta Doğu’daki enerji sevkiyatlarının tamamen normale döndüğünü söylemek için henüz erken.

Hürmüz’de tanker saldırıları sürerken İran ile ABD arasında kesinleşmiş bir anlaşma bulunmuyor.

Yemen’de Husiler ile Suudi destekli güçler arasındaki çatışmalar da Kızıldeniz’deki enerji altyapısı ve deniz taşımacılığı açısından risk oluşturmaya devam ediyor.

Bu nedenle petrol fiyatlarındaki sert düşüş şu aşamada arz sorunlarının tamamen ortadan kalkmasından çok, piyasanın olası diplomatik çözüm ve ihracat kapasitesindeki toparlanmayı daha güçlü biçimde fiyatlamasını yansıtıyor.

GÖZLER HÜRMÜZ VE YANBU’DA

Petrol fiyatlarının bundan sonraki yönünde iki başlık yakından izlenecek.

İran’ın Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına ilişkin teklifinin somut bir anlaşmaya dönüşüp dönüşmeyeceği ve Suudi Arabistan’ın Yanbu’dan ham petrol yüklemelerini hangi hızda yeniden başlatacağı piyasa açısından kritik olacak.

Bu iki cephede ilerleme sağlanması halinde son haftalarda petrol fiyatlarında oluşan jeopolitik risk priminin daha fazla çözülmesi mümkün olabilir.

Buna karşılık diplomatik sürecin bozulması veya enerji altyapısına yönelik yeni saldırıların yaşanması halinde fiyatlarda yeniden sert dalgalanmalar görülebilir.