Perşembe5 Kasım 202610:15İSTPİYASAAÇIK
FinansÖne çıkan

Petrol fiyatları ABD seçimleri sonrası neden düşüyor? 10 dolarlık tarihi kayıp

Petrol fiyatları ABD ara seçimleri sonrası sert düşüşünü ikinci güne taşıdı. Brent petrol yaklaşık 10 dolar kayıpla 94,19 dolara, ham petrol 87,04 dolara indi. Böylece 4 Eylül sonrası bir ilk gerçekleşti. Peki petrol neden düşüyor, benzin motorine indirim geliyor mu?

İstanbul Ticaret Gazetesi

Yayınlanma

Güncellenme

Paylaş
Petrol fiyatları ABD seçimleri sonrası neden düşüyor? 10 dolarlık tarihi kayıp
Petrol fiyatlarıFotoğraf: AA

Brent petrol son iki işlem gününde yaklaşık 10 dolar kaybederek 94 dolar seviyesine kadar gerilerken, ham petrol de 87 dolar sınırına çekildi. Küresel piyasalardaki sert düşüş Türkiye’de Akaryakıt fiyatları için de yeni beklenti oluştururken benzine 4,80 TL indirim gündeme geldi. Peki petrol neden düşüyor, benzin motorine indirim gelir mi?

PETROLDE 10 DOLARLIK TARİHİ KAYIP

Petrol piyasasında çarşamba günü başlayan sert satış dalgası yeni işlem gününde de devam etti. Brent petrol önceki gün 104,23 dolardan yüzde 8,67 kayıpla 94,62 dolara gerilerken bugün yüzde 0,45 daha düşerek 94,19 dolara indi.

Böylece Brent petrol yalnızca iki işlem gününde 10,04 dolar değer kaybetti. Çarşamba günkü sert satış sırasında görülen seviyeler aynı zamanda 4 Eylül’den bu yana en düşük fiyatlara işaret etti.

Ham petrol tarafında da benzer bir görünüm oluştu. WTI önceki gün 96,74 dolardan yüzde 8,14 kayıpla 88,27 dolara geriledikten sonra bugün yüzde 1,21 düşüşle 87,04 dolara indi. İki günlük toplam kayıp 9,70 dolara ulaştı.

Gösterge Düşüş öncesi Güncel seviye Yaklaşık kayıp
Brent petrol 104,23 dolar 94,19 dolar -10,04 dolar
Ham petrol 96,74 dolar 87,04 dolar -9,70 dolar

SEÇİM SONRASI SAVAŞ PRİMİ ÇÖZÜLÜYOR: PETROL NEDEN DÜŞÜYOR?

Petrol fiyatlarında düşüşün merkezinde ABD ara seçimlerinin ardından İran savaşı için değişen beklentiler bulunuyor. Demokratların Kongre’de elde ettiği kazanımların Trump yönetiminin askeri seçeneklerini siyasi açıdan sınırlayabileceği ve İran ile müzakere ihtimalini artırabileceği düşüncesi petrol piyasasındaki jeopolitik risk primini aşağı çekti.

MUFG analisti Lloyd Chan da seçim sonuçlarının ABD’deki siyasi dengelerde önemli bir değişime işaret ettiğini, bunun piyasalarda fiyatlanan siyasi ve jeopolitik risk priminin bir bölümünün çözülmesine neden olduğunu belirtti.

5 Kasım tarihli piyasa analizine göre Brent petrol dördüncü işlem gününde de gerilerken yatırımcılar Cumhuriyetçilerin Kongre seçimlerindeki kayıplarının Trump’ın İran’a yönelik yeni askeri hamlelerini zorlaştırabileceğini fiyatlıyor.

HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA AKIŞLAR TOPARLANIYOR

Petrol fiyatları üzerindeki ikinci baskı fiziki arz tarafında ortaya çıkıyor. İran savaşı sırasında büyük ölçüde aksayan Hürmüz Boğazı üzerinden petrol sevkiyatlarının savaş öncesindeki seviyelere yaklaşması, piyasadaki arz endişesini azaltıyor.

Taşımacılık maliyetleri halen yüksek olsa da daha fazla petrolün yeniden dünya piyasasına ulaşması, savaşın fiyatlara eklediği primi aşağı çekiyor. Özellikle Orta Doğu üretiminin normalleşme ihtimali güçlendikçe Brent petrol üzerindeki yukarı yönlü arz baskısı tersine dönüyor.

JPMORGAN: PİYASA ARZ FAZLASINA GEÇTİ

Sert satışın arkasındaki üçüncü önemli unsur ise küresel arz-talep dengesi. JPMorgan hesaplamalarına göre petrol piyasası eylül ayında günlük yaklaşık 1,1 milyon varil, ekim ayında ise 1,4 milyon varil arz fazlasına geçti.

Bu tablo, İran kaynaklı arz kesintilerinin azalması halinde piyasada petrol miktarının talebin üzerine çıkabileceği anlamına geliyor. Jeopolitik risk primi çözülürken aynı anda arz fazlasının belirginleşmesi fiyatlardaki aşağı yönlü hareketin hızlanmasına neden oluyor.

Piyasa dengesi JPMorgan tahmini
Eylül arz fazlası 1,1 milyon varil/gün
Ekim arz fazlası 1,4 milyon varil/gün
Brent petrol güncel 94,19 dolar
Ham petrol güncel 87,04 dolar

PETROL İÇİN YENİ DENGE NEREDE?

Petrol piyasasında kısa vadeli yön açısından İran savaşı ve Hürmüz Boğazı belirleyici olmaya devam ediyor. Ekim sonunda yapılan bir ankette 2026 yılı ortalama Brent petrol beklentisi 92,88 dolar, WTI beklentisi ise 86,60 dolar seviyesinde bulunuyordu.

Bugünkü fiyatların bu tahminlere oldukça yaklaşması dikkat çekiyor. Ancak söz konusu tahminler savaş risklerinin tamamen ortadan kalktığı bir senaryo anlamına gelmiyor; analistler Orta Doğu’da üretim ve ticaret yollarının tamamen normale dönmesinin zaman alabileceğine dikkat çekiyor.

Gösterge Beklenti
2026 ortalama Brent petrol tahmini 92,88 dolar
2026 ortalama WTI tahmini 86,60 dolar
Brent petrol güncel 94,19 dolar
Ham petrol güncel 87,04 dolar

PETROL DAHA DA DÜŞER Mİ?

Mevcut fiyat hareketinde aşağı yönlü senaryo, Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatların tamamen normalleşmesi ve İran ile diplomatik bir çözüm ihtimalinin güçlenmesine dayanıyor. Buna küresel arz fazlasının büyümesi de eklenirse Brent petrol üzerinde yeni bir aşağı yönlü alan oluşabilir.

Ancak ters senaryoda risk hâlâ oldukça yüksek. Citi, Trump’ın dış politika alanındaki yürütme yetkilerini kullanarak İran’a karşı yeni adımlar atabileceğine dikkat çekerken Eurasia Group yeni ABD saldırıları ihtimalini yüzde 60, anlaşma ihtimalini yüzde 10 ve uzun süreli çıkmaz olasılığını yüzde 30 olarak değerlendiriyor.

Yeni bir askeri tırmanma yaşanması halinde Brent petrol için 110-125 dolar bölgesinin yeniden gündeme gelebileceği belirtiliyor. Bu nedenle son iki gündeki yaklaşık 10 dolarlık kayıp güçlü olsa da İran dosyası tamamen kapanmış değil.

Senaryo Petrol üzerindeki olası etki
İran ile diplomatik çözüm Risk primi daha fazla gerileyebilir
Hürmüz akışlarının normalleşmesi Arz baskısı azalabilir
Küresel arz fazlasının büyümesi Fiyatlarda aşağı yön desteklenebilir
Yeni ABD-İran saldırıları Brent petrol yeniden 110-125 dolar bölgesine çıkabilir

OPEC+ CEPHESİNDE ÜRETİM DEĞİŞMEDİ

Petrol piyasasının bir diğer önemli başlığı OPEC+ üretim politikası. Yedi OPEC+ ülkesi aralık ayı üretim hedeflerini değiştirmedi ve 2027’ye ilişkin daha kapsamlı kararları kasım sonundaki toplantıya bıraktı.

Grup, yıl içinde üretim hedeflerini artırmasına rağmen savaş kaynaklı kesintiler nedeniyle birçok üretici hedef seviyelerin altında kalmaya devam ediyor. İran savaşı sonrasında Körfez üretiminin yeniden piyasaya dönmesi halinde 2027’de arz fazlası ihtimalinin güçlenmesi OPEC+ açısından yeni bir denge arayışını beraberinde getirebilir.

AKARYAKIT FİYATLARI İÇİN GÖZLER POMPADA

Brent petrol tarafında iki günde yaşanan yaklaşık 10 dolarlık sert gerileme Türkiye’de Akaryakıt fiyatları için de yeni bir fiyatlama alanı oluşturdu. Petrol tarafındaki düşüşün uluslararası ürün fiyatlarına yansımasıyla birlikte benzinde indirim beklentisi güçlendi.

Yakıt türü 5 Kasım itibarıyla beklenti
Benzin 6 Kasım’dan itibaren 4,80 TL indirim bekleniyor
Motorin Doğrulanmış yeni indirim bulunmuyor
LPG Yeni indirim beklentisi açıklanmadı

BENZİNE İNDİRİM BEKLENİYOR

Benzine indirim gelir mi sorusunda piyasanın mevcut beklentisi daha net hale geldi. Benzin litre fiyatında 4,80 TL düşüşün 5 Kasım’ı 6 Kasım’a bağlayan gece pompaya yansıması bekleniyor.

İndirim gerçekleşirse İstanbul Avrupa Yakası’nda 80,50 TL seviyesindeki benzinin litre fiyatının yaklaşık 75,70 TL’ye, Anadolu Yakası’nda 80,30 TL olan fiyatın ise yaklaşık 75,50 TL’ye gerilemesi beklenebilir. Nihai pompa fiyatları dağıtım şirketi ve istasyona göre farklılık gösterebilir.

Bölge Mevcut benzin fiyatı 4,80 TL indirim sonrası yaklaşık fiyat
İstanbul Avrupa 80,50 TL 75,70 TL
İstanbul Anadolu 80,30 TL 75,50 TL
Ankara 81,50 TL 76,70 TL
İzmir 81,70 TL 76,90 TL

MOTORİNE İNDİRİM GELİR Mİ?

Motorine indirim tarafında ise tablo henüz netleşmiş değil. 5 Kasım itibarıyla 6 Kasım’da uygulanacağı doğrulanmış bir motorine indirim bulunmuyor ve herhangi bir tutar ya da tarih açıklanmış değil.

Bu nedenle benzindeki 4,80 TL’lik beklentiyi motorine doğrudan taşımamak gerekiyor. Motorin fiyatlarının yönünde Akdeniz ürün piyasası, rafineri marjları, döviz kuru ve uluslararası motorin fiyatları belirleyici olmaya devam edecek.

PETROLDEKİ DÜŞÜŞ AKARYAKIT FİYATLARI İÇİN NE ANLAMA GELİYOR?

Brent petrolün yaklaşık 104 dolardan 94 dolar civarına gerilemesi, ham petrol maliyetinde belirgin bir gevşemeye işaret ediyor. Ancak pompa fiyatları yalnızca Brent petrol üzerinden oluşmadığı için bu düşüşün tamamının aynı oranda ve aynı anda benzin ve motorine yansıması beklenmiyor.

Buna rağmen benzinde beklenen 4,80 TL’lik indirim, küresel petrol fiyatlarındaki sert düşüşün Türkiye’deki pompa fiyatlarına ilk somut yansımalarından biri olabilir. Brent petrol ve ham petrol tarafındaki gerilemenin sürmesi halinde motorin için de yeni bir indirim alanı oluşup oluşmayacağı önümüzdeki günlerde daha yakından izlenecek.

ONUR TOPKAN

ONUR TOPKAN

İstanbul Ticaret Gazetesi – Ekonomi Editörü