Lagarde’dan Avrupa’ya yapay zekâ uyarısı: Aynı hata tekrarlanmamalı

Avrupa Merkez Bankası Başkanı Christine Lagarde, Avrupa’nın yapay zekâ yarışında ilk dijital devrimde yaptığı hatayı tekrarlamaması gerektiğini söyledi. Lagarde, şirketlerin yapay zekâ yatırımlarını artırdığını ancak Tek Pazar’daki parçalanma ve sermaye piyasalarındaki bölünmüş yapının ölçeklenmenin önünde engel oluşturduğunu belirtti.

“İLK DİJİTAL DEVRİMDEKİ HATA TEKRARLANMAMALI”

Avrupa Merkez Bankası Başkanı Christine Lagarde, Avrupa’nın ilk dijital devrimin ekonomik kazanımlarının önemli bölümünü kaçırdığını belirterek aynı hatanın yapay zekâ konusunda tekrarlanmaması gerektiğini söyledi.

Lagarde’ın verdiği bilgilere göre Euro Bölgesi şirketleri bu yıl toplam yatırımlarının ortalama yaklaşık yüzde 9’unu yapay zekâya ayırmayı planlıyor.

ECB Başkanı, asıl sorunun yatırımların yapılmasından çok bunların ölçeklendirilmesi ve ekonomi geneline yayılması olduğunu ifade etti.

İKİ TEMEL ENGEL

Lagarde, Avrupa’da yapay zekâ yatırımlarının büyümesinin önündeki iki temel sorunu Tek Pazar’daki parçalanma ve sermaye piyasalarının bölünmüş yapısı olarak sıraladı.

Bu yapıların yenilikçi şirketlerin Avrupa genelinde hızlı büyümesini ve ihtiyaç duydukları finansmana erişmesini zorlaştırdığını söyledi.

10 YILDA FİNANSMAN FARKI YÜZDE 50’YE ÇIKIYOR

Avrupa Yatırım Bankası verilerine göre AB ile San Francisco merkezli ölçeklenme aşamasındaki şirketler ilk 5 yıllarında benzer miktarda finansman sağlıyor.

Ancak 10’uncu yılda AB şirketlerinin topladığı sermaye yaklaşık yüzde 50 daha düşük kalıyor.

Lagarde ayrıca AB’deki ölçeklenme şirketlerinin yaklaşık yüzde 12’sinin faaliyetlerini birlik dışına, ağırlıklı olarak ABD’ye taşıdığını belirtti.

AVRUPA’NIN BÜYÜME MODELİ ZAYIFLIYOR

Lagarde, Avrupa’nın savaş sonrası dönemde dayandığı büyüme modelinin üç temel sütuna oturduğunu söyledi.

Bunları genişleyen küresel ticaret, görece ucuz enerjiyle desteklenen orta teknoloji imalat sanayisi ve ABD güvenlik şemsiyesi altında işleyen kurallara dayalı küresel düzen olarak sıraladı.

ECB Başkanı, bu üç unsurun da artık belirgin biçimde zayıfladığını ifade etti.

ÇİN REKABETİ ARTTI

Lagarde, geçen yıl dünya genelinde 2 bin 500’den fazla ticaret kısıtlamasının yürürlüğe girdiğini söyledi.

Çin’in euro bölgesinin rekabet avantajına sahip olduğu sektörlerin yaklaşık yüzde 40’ında doğrudan rakip haline geldiğini belirten Lagarde, bu oranın 2000’lerin başında yaklaşık yüzde 25 olduğunu hatırlattı.

ENERJİ MALİYETİ ABD’NİN İKİ KATINDAN FAZLA

Avrupa sanayisinin geçmişte yararlandığı ucuz enerji avantajının da ortadan kalktığını belirten Lagarde, AB’de enerji yoğun sektörler için elektrik fiyatlarının geçen yıl ABD seviyelerinin ortalama iki katından fazla olduğunu söyledi.

Avrupa’daki fiyatların Çin’in ise yaklaşık yüzde 50 üzerinde bulunduğunu ifade etti.

Lagarde, jeopolitik gerilimlerin kritik bağımlılıkları daha görünür hale getirdiğini, şirketlerin yatırım kararlarında artık yalnızca verimliliği değil dayanıklılığı da dikkate almak zorunda olduğunu belirtti.

İÇ TALEP BÜYÜMENİN ANA KAYNAĞI

Lagarde, mevcut zorluklara rağmen Avrupa’nın önemli güçlü yönlere sahip olduğunu söyledi.

AB’nin dünyanın en geniş ticaret anlaşmaları ağlarından birine sahip olduğunu belirten Lagarde, Hindistan, Endonezya, Avustralya, Meksika ve Mercosur ile ilişkilerin geliştirildiğini ifade etti.

Euro Bölgesi ekonomisinin geçen yıl yüzde 1.5 büyüdüğünü ve büyümenin tamamının iç talepten geldiğini hatırlatan Lagarde, 2026’nın ikinci çeyreğinde ekonominin enerji şokuna rağmen çeyreklik bazda yüzde 0.4 büyüdüğünü söyledi.

ECB Başkanı’na göre temel görev, bu iç talep dayanıklılığını uzun vadeli ve kalıcı bir büyüme kaynağına dönüştürmek.

“EU INC.” ÖNERİSİ

Lagarde, şirketlerin tek bir hukuki yapı altında tüm AB’de faaliyet göstermesine imkân tanıyacak “EU Inc.” modelini çözüm yollarından biri olarak gösterdi.

AB liderlerinin sermaye piyasası entegrasyon paketinde 2026 sonuna kadar anlaşma sağlanmasını istediğini hatırlatan Lagarde, Tek Pazar ve sermaye piyasalarının daha fazla bütünleştirilmesinin kritik olduğunu söyledi.

“AVRUPA ÖLÇEĞİNİ BÜYÜKLÜĞE ÇEVİRMELİ”

Lagarde, Avrupa’nın ölçeğini gerçek bir ekonomik büyüklüğe dönüştürmesi halinde yenilikçi şirketlerin kıta içinde büyüyebileceğini, yeni teknolojilerin daha hızlı yayılabileceğini ve verimlilik artışının güçlenebileceğini söyledi.

ECB Başkanı, yapay zekâ dahil yeni teknolojilerden daha fazla ekonomik değer üretilebilmesi için Avrupa’nın finansman ve pazar bütünleşmesini hızlandırması gerektiğini vurguladı.