Küresel piyasalar yön arıyor: Haftaya gözler yoğun veri gündeminde

Küresel piyasalar, yapay zeka şirketlerinin teknoloji geliştirme hızını yavaşlatacağına ilişkin endişeler ve tahvil faizlerinin yüksek seviyelerde seyretmesiyle bu hafta karışık seyrederken, gelecek hafta yoğun veri gündemi takip edilecek.

Küresel piyasalarda, bu hafta önde gelen merkez bankalarının faiz kararları takip edildi.

ABD Merkez Bankası (Fed) 2023'ten bu yana ilk kez faiz artırımına giderek, politika faizini beklentiler doğrultusunda 25 baz puan artırdı ve yüzde 3,75-4 aralığına yükseltti.

Faiz kararını oy birliğiyle alan banka, en son Temmuz 2023’te yüksek enflasyonla mücadele kapsamında politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 5,25-5,50 aralığına yükseltmişti.

Fed açıklamasında, ekonomik faaliyetin sağlam bir hızda genişlediğine işaret edildi. Verimlilik artışının güçlü, sermaye yatırımlarının ise sağlam olduğunun ifade edildiği açıklamada, istihdam artışlarının iş gücündeki artışla aynı hızda olduğu ve işsizlik oranının önemli ölçüde değişmediği aktarıldı.

Bankanın enflasyon tahminleri ise bu yıl için yüzde 3,6'dan yüzde 3,7'ye yükseltilirken, 2027 için yüzde 2,3 olarak korundu. Enflasyon tahminini 2028 için yüzde 2'den yüzde 2,1'e revize eden Fed, 2029 için yüzde 2 olarak belirledi.

Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) üyelerinin gelecekteki faiz beklentilerini gösteren nokta grafiği de 18 yetkiliden 16'sının bu yıl en az bir faiz artışı daha öngördüğünü ortaya koydu.

Fed Başkanı Kevin Warsh düzenlediği basın toplantısında, "Gerçek şu ki enflasyon çok yüksek ve çok uzun süredir böyle." diye konuştu.

Bu yaz açıklanan enflasyon verilerinin temel eğilimlerin kayda değer ölçüde iyileştiğini göstermediğini vurgulayan Warsh, bugünkü faiz artırımı kararının fiyat istikrarını sağlamaya yönelik doğru bir adım olduğunu söyledi.

ABD Başkanı Donald Trump, Fed'in politika faizini artırmasının ardından, faiz oranlarının yüzde 1'e veya daha düşük seviyeye indirilmesi çağrısında bulundu.

Fed'in sıkı para politikasına devam edeceğine yönelik öngörülerin gücünü korumasıyla dolar endeksi bu hafta yüzde 1 artışla 100,2 seviyesine çıktı.

Suudi Arabistan ile Yemen'deki Husiler arasındaki çatışmalara dair endişeler sürmesine karşın Orta Doğu'dan piyasalara petrol sevkiyatı için alternatif yollar bulunabileceğine dair beklentiler, petrol fiyatlarındaki düşüşte etkili oldu. Kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı haftayı yüzde 1,4 düşüşle 103,2 dolardan tamamladı.

Orta Doğu'da artan jeopolitik gerilimlerin etkisiyle enflasyonist baskıların kalıcı olabileceğine yönelik endişelerle bu hafta yüzde 5,04'le 2007'den bu yana en yüksek seviyeyi gören ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi haftayı yüzde 5 seviyesinden tamamladı.

Petrol fiyatlarındaki düşüş altın fiyatlarını da pozitif etkiledi. Altının onsu, haftayı yüzde 0,7 artışla 4 bin 378 dolardan kapattı.

Fed'in politikalarına ilişkin belirsizliklerin azalması ve petrol fiyatlarındaki düşüş küresel piyasalar için destekleyici unsurlar olsa da yapay zeka şirketlerinin teknoloji geliştirme hızını yavaşlatacağına ilişkin endişeler ve Orta Doğu'da gerilimin devam etmesi ve tahvil faizlerinin yüksek seviyelerde seyretmesi küresel piyasalarda risk iştahını törpüledi.

NEW YORK BORSASI KARIŞIK SEYRETTİ
Geçen hafta New York borsasında karışık bir seyir izlendi

Haftalık bazda New York borsasında S&P 500 yüzde 0,08, Dow Jones endeksi yüzde 1,69 değer kaybederken, Nasdaq endeksi yüzde 0,72 değer kazandı.

Gelecek hafta salı Richmond Fed imalat endeksi, çarşamba imalat sanayi endeksi, perşembe haftalık işsizlik maaşı başvuruları, yeni konut satışları, cuma dayanıklı mal siparişleri ve Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi açıklanacak.

AVRUPA BORSALARI KARIŞIK SEYRETTİ
Avrupa borsalarında geçen hafta yön arayışı hakimdi.

Petrol fiyatlarındaki düşüş Avrupa piyasaları için destekleyici bir unsur olurken, bölgede merkez bankalarının faiz artırımlarına devam edeceğine yönelik öngörülerin güç kazanması risk iştahını baskılıyor.

İngiltere Merkez Bankası (BoE), politika faizini piyasa beklentileri doğrultusunda yüzde 3,75'te sabit tuttu. BoE Para Politikası Kurulunun açıklamasında, kurul üyelerinden BoE Başkanı Andrew Bailey dahil 6'sının politika faizinin yüzde 3,75'te tutulması, 3'ünün ise 25 baz puan artırılarak yüzde 4'e çıkarılması yönünde oy kullandığı belirtildi.

BoE Başkanı Bailey, "Orta Doğu'daki çatışmanın, uzun bir süre devam etmesi ve ikinci tur etkilerin ortaya çıkma riskinin artması halinde, para politikasının sıkılaştırılması gerekebilir." dedi.

Makroekonomik veri tarafında Avro Bölgesi'nde ağustos ayına ilişkin Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), aylık yüzde 0,4 artarak beklentiler dahilinde gerçekleşirken, yıllık yüzde 3,2 ile beklentilerin hafif altında yükseldi.

Diğer taraftan Trump, Avrupa Birliği'nin (AB) Kanada'nın ilk "ortak üye" olmasını istemesine tepki göstererek, bunun "düşmanca hareket" olduğunu düşünmesi halinde Avrupa'ya ciddi tarifeler getireceğini ya da bölgeyle birçok alanda ticareti durduracağını söylemesi Avrupa'da gümrük tarifelerine ilişkin endişeleri tekrar gündeme getirdi.

Gelecek hafta salı tüketici güven endeksi, çarşamba Avro Bölgesi'nde, Almanya'da ve İngiltere'de imalat sanayi PMI, perşembe Ifo iş dünyası güven endeksi, cuma Almanya'da GfK tüketici güveni açıklanacak.

Söz konusu gelişmelerle bu hafta İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,08 değer kazanırken, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,40, İtalya'da MIB 30 endeksi yüzde 1,84 ve Almanya'da DAX endeksi yüzde 1,03 değer kaybetti.

ASYA BORSALARI KARIŞIK SEYRETTİ
Asya borsaları, petrol fiyatlarındaki düşüşe karşın fiyatların hala 100 dolar seviyesinin üzerinde olması ve jeopolitik risklerin devam etmesiyle bu hafta karışık seyretti.

Japonya Merkez Bankası (BoJ), politika faizini 25 baz puan artışla 31 yılın en yüksek seviyesi olan yüzde 1,25'e çıkardı. Banka faiz kararını 7'ye karşı 2 oyla aldı.

BoJ, ekonomik aktivite ve finansal koşullara bağlı olarak faiz oranlarının artırılmaya devam edileceğini belirtti.

Bankanın faiz artırımı yapmasına karşın bu kararın tam bir oybirliğiyle alınmaması bankanın sıkı para politikasını devam ettirip ettirmeyeceğine ilişkin belirsizliği artırırken, bu durum yenin değer kaybetmesine neden oldu.

Japonya’da ağustos ayına ilişkin enflasyon yüzde 1,9 ile beklentilerin hafif altında gerçekleşti.

Çin'de ağustos ayına yönelik işsizlik oranı yüzde 5,3'le beklentilerin üzerinde geldi. Diğer taraftan ülkede ağustos ayına ilişkin sanayi üretimi yüzde 5,2 arttı.

Söz konusu veriler ülke ekonomisine ilişkin sıkıntıların devam ettiğini ortaya koyarken, daha fazla mali destek için Pekin yönetimi üzerindeki baskının artabileceği öngörülüyor.

Haftalık bazda Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,2, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,22 değer kaybederken, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,57, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,61 değer kazandı.

Gelecek hafta perşembe Japonya'da imalat sanayi PMI takip edilecek.

BORSA HAFTAYI DÜŞÜŞLE TAMAMLADI
Yurt içinde ise bu hafta satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 8,18 düşüşle 13.284,42 puandan kapandı.

Dolar/TL de haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,52 üzerinde 48,7649'dan tamamladı.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), likidite koşullarının yakından takip edileceğini, gerek görülmesi halinde her türlü ek tedbirin alınacağını bildirdi.

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), 7 portföy yönetim şirketinin (PYŞ) Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu'nda (TEFAS) işlem gören tüm yatırım fonlarının işleme kapatılmasına ve bazı yatırım fonlarının tasfiye edilmesine karar verdi.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) da bankaların 16 Eylül'den sonra geri aldıkları kendi paylarının 31 Aralık'a kadar çekirdek sermayeden indirim kalemi olarak ve kredi ile piyasa riskine esas tutar hesaplamalarında dikkate alınmamasına karar verdi.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, piyasalarda yaşananların temelinde sınırlı sayıda fonlardaki kredi ve likidite probleminin bulunduğunu belirterek, "Genele yayılmış bir sistemik risk söz konusu değil. Borsada ve piyasada yapısal sorun yok." dedi.

Gelecek hafta pazartesi reel kesim güven endeksi ve kapasite kullanım oranı, salı tüketici güven endeksi takip edilecek.