Hürmüz krizi tanker navlunlarını rekor seviyelere taşıdı
Basra Körfezi'ndeki barış anlaşmasının oluşamaması uzaması ve petrol sevkiyatında alternatif rotaların devreye girmesi, küresel tanker piyasasında navlunları hızla yükseltti. Çin'e uzanan rotada VLCC tipi tankerlerin günlük kazancı yaklaşık 800 bin dolara çıkarken, ABD Körfezi'nden Asya'ya yapılan sevkiyatlarda toplam kiralama bedeli 29,5 milyon dolara kadar yükseldi.
Küresel enerji ticaretinde Basra Körfezi kaynaklı gerilim ve sevkiyat rotalarındaki değişiklikler, tanker piyasasında maliyetleri rekor seviyelere taşıdı. Verilere göre, Orta Doğu'dan Çin'e uzanan gösterge rotada çalışan çok büyük ham petrol tankerlerinin günlük kazancı yaklaşık 800 bin dolara ulaştı.
ABD Körfezi'nden Asya'ya gerçekleştirilen sevkiyatlarda ise VLCC tipi tankerler için 29,5 milyon dolarlık toplam kiralama bedeli teklif ediliyor. Söz konusu tutar, savaş riski ve beklenmedik gecikme ücretleri hesaba katılmadan dahi taşınan petrolün varil başına maliyetini yaklaşık 15 dolara çıkarıyor.
Kpler verileri, VLCC tipi tankerlerin günlük kazancının gelecekte 100 bin doların üzerine çıkabileceğine işaret ediyor. Bu seviyenin, tarihi olarak nadiren aşılan 45 bin dolarlık seviyenin iki katından fazlasına denk geldiği belirtiliyor.
ALTERNATİF ROTALAR NAVLUN MALİYETİNİ ARTIRIYOR
Eş zamanlı olarak çok sayıda darboğazın yaşandığını belirten Equinor'un Ham Petrol, Petrol Ürünleri ve Sıvı Yükler Küresel Ticaret Başkanı Alex Grant, piyasadaki stresin navlun fiyatlarına doğrudan yansıdığını söyledi.
Baltık Borsası'nın farklı rotalardaki VLCC kazançlarını izleyen tanker endeksi de savaş boyunca iki kattan fazla artarak zirve yaptı.
Repsol'un Asya Ağır Petrol Ürünleri Başkanı Max Tay ise petrol ürünlerinin bir noktadan diğerine taşınmasında ilk olarak navlun piyasasına bakıldığını belirterek, maliyetin uygun olmaması halinde sevkiyatın gerçekleştirilemediğini ifade etti.
UMMAN KÖRFEZİ'NDEN ASYA'YA YENİ ROTA
Baltık Borsası'nın Umman Körfezi'nden Doğu Asya'ya yapılan seferler için hazırladığı yeni endekste günlük tanker kazançları, hesaplamaya başlanmasından kısa süre sonra 386 bin dolara ulaştı.
Asyalı alıcıların daha düşük jeopolitik risk karşılığında yüksek lojistik maliyetleri kabul ederek ABD petrolüne yönelmesi, tankerlerin katettiği mesafeyi ve buna bağlı olarak navlun fiyatlarını artırıyor.
LOJİSTİK MALİYETLERDE YENİ DÖNEM
Mitsui O.S.K. Lines Başkanı Takeshi Hashimoto, Orta Doğu yerine daha fazla alternatif rota kullanılması gerektiğini belirterek, yüksek lojistik maliyetlerin kabul edilmek zorunda olduğunu söyledi.
HPCL-Mittal Energy Strateji ve Hammadde Tedarik Başkan Yardımcısı Manu Sehgal ise petrol hacminin mevcut olduğunu ancak taşımacılık ve transit sorunlarının sevkiyatları engellediğini belirtti.
Böylece Hürmüz çevresindeki savaş ve sevkiyat belirsizlikleri yalnızca petrol arzını değil, petrolün dünya piyasalarına taşınma maliyetini de doğrudan etkiliyor. Tanker navlunlarındaki yükseliş, önümüzdeki dönemde petrol fiyatları ve küresel enerji ticareti üzerindeki baskıyı artırabilecek önemli bir risk olarak öne çıkıyor.