Ekonomide beklentiler iyileşti: Uzmanlar kalıcılık için iki göstergeye dikkat çekti

Türkiye ekonomisinde güven göstergeleri ağustosta dikkat çekici bir tablo ortaya koydu. Genel endeks 100’ün üzerine çıkarken, uzmanlar bu kez yükselişin tek aylık bir sıçrama yerine dört aya yayılan kademeli bir iyileşmenin sonucu olduğuna işaret etti.

EKONOMİK GÜVEN 100 EŞİĞİNİ AŞTI

Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre ekonomik güven endeksi nisan ayında 96.4 seviyesinde bulunurken, mayısta 97.2’ye, haziranda 98.9’a ve temmuzda 99.8’e yükseldi.

Endeks ağustosta da artışını sürdürerek 100.6 seviyesine çıktı.

Böylece ekonomik güven endeksi, genel ekonomik görünüme ilişkin iyimserliği ifade eden 100 eşik değerinin üzerine geçti.

4 AYDIR KESİNTİSİZ ARTIŞ

TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi İktisat Bölümü Başkanı Prof. Dr. Talha Yalta, ağustos verilerinde asıl dikkat çekici unsurun endeksin yalnızca 100 seviyesini aşması olmadığını belirtti.

Yalta, ekonomik güven endeksinin son üç yılda üç kez daha 100’ün üzerine çıktığını ancak bu hareketlerin tek aylık kaldığını ifade etti.

Bu kez tablonun farklı olduğuna dikkat çeken Yalta, endeksin nisandaki 96.4 seviyesinden bu yana dört ay üst üste yükseldiğini belirtti.

Yalta’ya göre ağustosta görülen 100.6 seviyesi, ani bir sıçramadan ziyade kademeli bir yükselişin sonucu oldu.

TÜKETİCİ GÜVENİ 39 AYIN ZİRVESİNDE

Ağustos ayında tüketici güven endeksi aylık bazda yüzde 1 artarak 90.8’e yükseldi.

Yalta, tüketici güveninin mart ayından bu yana 85 seviyesinden 90.8’e çıktığını ve bunun 39 ayın en yüksek düzeyi olduğunu söyledi.

İyileşmenin önemli bölümünün tüketici tarafında yaşandığını belirten Yalta, buna karşılık kalıcı bir toparlanma için hizmet, perakende ve inşaat sektörlerinin de sürece daha güçlü katılması gerektiğini ifade etti.

REEL KESİM GÜVENİ 102.4 OLDU

Reel kesim güven endeksi ağustosta yüzde 1.2 artışla 102.4 seviyesine yükseldi.

Buna karşılık hizmet sektörü güven endeksi yüzde 0.1 düşüşle 111.9’a, perakende ticaret sektörü güven endeksi yüzde 0.8 azalışla 110.1’e ve inşaat sektörü güven endeksi yüzde 0.4 gerilemeyle 83.1’e indi.

“TOPARLANMA HENÜZ GENELE YAYILMADI”

Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Murat Çetinkaya, ekonomik güven endeksinin ağustosta 100.6’ya yükselmesinin ekonomik aktörlerin beklentilerindeki kademeli iyileşmeye işaret ettiğini söyledi.

Çetinkaya, endeksin yeniden 100’ün üzerine çıkmasının kötümser beklentilerden iyimser beklentilere doğru sınırlı ancak anlamlı bir geçişe işaret ettiğini belirtti.

Bununla birlikte artışın alt bileşenlere dengeli biçimde yayılmadığına dikkat çeken Çetinkaya, mevcut görünümün ekonomik aktivitede kalıcı güçlenmeden çok beklenti kanalında başlayan tedrici normalleşme olarak değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

2 GÖSTERGE YAKINDAN İZLENECEK

Talha Yalta’ya göre önümüzdeki dönemde iki gösterge yakından izlenecek.

Bunlardan ilki ekonomik güven endeksinin 100 seviyesinin üzerinde en az iki ay daha kalıp kalamayacağı olacak.

İkincisi ise beklentiler ile mevcut durum arasındaki yaklaşık 14 puanlık farkın kapanmaya başlayıp başlamadığı olacak.

Yalta, dezenflasyon sürecinin devam etmesi halinde bu farkın reel gelir tarafında kapanabileceğini, enflasyondaki yeniden yükselişin ise beklentilerdeki kazanımların geri alınmasına yol açabileceğini belirtti.

“KARARLI EKONOMİ POLİTİKALARI BELİRLEYİCİ OLACAK”

Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Eren Çaşkurlu da ağustostaki yükselişte tüketici ve imalat sanayi güveninin etkili olduğunu söyledi.

Çaşkurlu, tüketici tarafında gelecek döneme ilişkin maddi durum ve harcama eğilimindeki iyileşmenin öne çıktığını, imalat sanayinde ise talep, üretim ve ileri dönem sipariş beklentilerindeki artışın etkili olduğunu değerlendirdi.

Perakende ticaret, inşaat ve hizmet sektörlerinde ise iç talepteki yavaşlama ve maliyet baskılarının güven endekslerini sınırlamış olabileceğini ifade etti.

Çaşkurlu, yükselişin kalıcı olup olmayacağının, güven artışının ekonominin farklı kesimlerine yayılmasının ve ekonomi politikalarındaki kararlı duruşun önümüzdeki dönemde belirleyici olacağını söyledi.

2027 İÇİN İYİMSERLİK BEKLENTİSİ

Ekonomist Bora Tamer Yılmaz da ekonomik güven göstergelerindeki artışta tüketici tarafının belirleyici olduğunu ifade etti.

Yılmaz, reel sektör tarafında ise daha temkinli bir görünüm bulunduğunu belirterek, Merkez Bankasının faiz indirim döngüsüne yeniden dönmesiyle birlikte 2027’de reel sektör beklentilerinde de iyileşme görülebileceğini değerlendirdi.

Yüksek ve kalıcı güven görünümü açısından enflasyon, finansman koşulları, ü