BofA'dan petrol için 'kabus' senaryosu: Arz kesintisi uzarsa fiyat sıçrayabilir

Petrol fiyatları son günlerde 100 doların altına gerilese de büyük kurumların Orta Doğu kaynaklı arz risklerine ilişkin uyarıları sürüyor. Bank of America, Brent petrol tahminini yukarı çekerken savaşın uzaması halinde çok daha sert bir fiyat senaryosunu gündeme getirdi.

YIL SONU TAHMİNİ 95 DOLARA ÇIKTI

Bank of America, Brent petrol için yıl sonu tahminini 83 dolardan 95 dolara yükseltti.

Francisco Blanch liderliğindeki stratejistler, Orta Doğu’daki savaşın petrol arzı ve taşımacılık üzerindeki etkilerinin beklenenden daha uzun sürebileceğini belirtti.

Banka, alternatif güzergâhlar ile Hürmüz Boğazı’ndan eskort eşliğinde yapılan sevkiyatların arz açığının bir bölümünü azalttığını ancak hasar gören altyapı ve artan jeopolitik gerilim nedeniyle hızlı normalleşmenin zor olduğunu değerlendirdi.

150 DOLAR BAZ SENARYO DEĞİL

Bank of America’nın 150 doların üzerindeki Brent petrol fiyatı beklentisi temel senaryoyu değil, daha ağır bir arz krizi ihtimalini ifade ediyor.

Stratejistlere göre savaşın uzaması, stratejik stokların daha da azalması ve petrol altyapısında yeni hasarların oluşması halinde küresel talebi aşağı çekmek için yakın vadeli Brent kontratlarının 150 doların oldukça üzerine çıkması gerekebilir.

Bu nedenle 150 dolar seviyesi bankanın doğrudan yıl sonu tahmini değil, petrol piyasasında arz sıkışıklığının daha da derinleştiği stres senaryosu olarak öne çıkıyor.

HIZLI NORMALLEŞME BEKLENMİYOR

BofA, son aylarda üreticilerin alternatif taşıma yöntemlerini artırmasına rağmen Hürmüz kaynaklı sorunun tamamen ortadan kalkmadığını belirtti.

Eskortlu geçişler, gemiden gemiye transferler ve alternatif boru hatları kaybedilen petrolün bir bölümünü piyasaya geri kazandırsa da bölgedeki güvenlik riski sürüyor.

İran destekli Husilerin Suudi Arabistan’ın enerji altyapısına yönelik saldırıları da bazı operasyonların geçici olarak durmasına yol açtı.

HÜRMÜZ AKIŞI SAVAŞ ÖNCESİNİN ALTINDA

BofA’nın değerlendirmesinde Hürmüz Boğazı’ndaki petrol akışının savaş öncesi seviyelere dönmediği vurgulandı.

Bölgede görünür ve yeniden oluşturulan sevkiyat verileri kaynaklara göre değişmekle birlikte, akışların savaş öncesinin belirgin biçimde altında kaldığı görülüyor.

Son haftalarda Hürmüz’den günlük yaklaşık 7-8 milyon varil petrol geçişi tahmin edilirken bu miktarın savaş öncesi seviyelerin altında olduğu belirtiliyor.

Bu nedenle gerçek zamanlı kayıp miktarına ilişkin tahminlerde geniş bir aralık bulunuyor.

STRATEJİK STOKLAR AZALIYOR

Bank of America’nın dikkat çektiği diğer başlıklardan biri stratejik ve ticari petrol stoklarındaki gerileme oldu.

Banka, son aylarda piyasanın arz kesintilerini stoklardan karşılayabildiğini ancak bu tamponun giderek zayıfladığını belirtti.

Stokların daha fazla azalması, yeni bir üretim veya sevkiyat kesintisinin petrol fiyatları üzerindeki etkisini büyütebilecek faktörler arasında gösteriliyor.

2027 ORTALAMASI İÇİN 80 DOLAR

BofA, Brent petrolün 2027 yılı ortalaması için yaklaşık 80 dolar seviyesinde olmasını bekliyor.

Bu tahmin, savaşın ve lojistik sorunların zaman içinde hafifleyeceği, üretim ve sevkiyat kapasitesinin kademeli olarak toparlanacağı varsayımına dayanıyor.

Ancak banka, arz kesintilerinin 2027 ilkbaharına kadar devam etmesi halinde bu görünümün bozulabileceği uyarısında bulunuyor.

PETROL FİYATLARI 100 DOLARIN ALTINA GERİLEDİ

BofA’nın yukarı yönlü risk uyarısına rağmen petrol fiyatları salı günü sert düşüş gösterdi.

Brent petrol, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı belirli koşullar altında yedi gün içinde yeniden açabileceğine ilişkin teklif ve Suudi Arabistan’ın Doğu-Batı Petrol Boru Hattı’nı yeniden devreye almasıyla 100 doların altına indi.

Suudi Arabistan’ın Yanbu’dan ihracata yeniden başlamaya hazırlanması da arz endişelerini hafifleten gelişmeler arasında yer aldı.

SUUDİ ARABİSTAN’DA BORU HATTI YENİDEN DEVREDE

Suudi Arabistan’ın Doğu-Batı Petrol Boru Hattı 13 Eylül’deki İHA saldırılarının ardından devre dışı kalmıştı.

Hat salı günü düşük kapasiteyle yeniden çalışmaya başladı. Tam kapasitede günlük yaklaşık 4 milyon varil petrol taşıyabilen sistem, Suudi Arabistan’ın Hürmüz’e bağımlılığını azaltan en önemli alternatif güzergâhlardan biri konumunda.

Yanbu Limanı’ndan ihracatın yeniden başlaması, kısa vadede petrol piyasasındaki arz baskısını azaltabilecek gelişmeler arasında bulunuyor.

BofA’nın değerlendirmesi ise bu toparlanmanın henüz enerji piyasasındaki bütün riskleri ortadan kaldırmadığı yönünde.

MEVCUT FİYATLAR HÂLÂ EKONOMİ İÇİN TAŞINABİLİR

Bank of America, mevcut petrol fiyatlarının gelir ve enflasyona göre ayarlandığında tarihsel olarak hâlâ görece karşılanabilir seviyelerde bulunduğunu belirtti.

Banka, yüksek enerji fiyatlarına rağmen küresel ekonomik büyümenin şu aşamada belirgin biçimde yavaşlamadığına dikkat çekti.

Ancak daha sert bir arz şoku yaşanması halinde fiyatların talebi aşağı çekecek seviyelere yükselmesi gerekebileceği değerlendiriliyor.

GÖZLER ARZ KESİNTİLERİNİN SÜRESİNDE

Petrol piyasasında bundan sonraki görünüm açısından Hürmüz Boğazı’ndaki akış, Suudi Arabistan’ın üretim ve ihracat kapasitesi ile ABD-İran diplomasi süreci öne çıkıyor.

Bank of America’nın baz senaryosunda yıl sonu Brent petrol fiyatı 95 dolar seviyesinde bulunuyor.

Banka, savaşın ve arz kesintilerinin uzaması halinde ise petrol fiyatları için 150 doların üzerindeki seviyelerin gündeme gelebileceği uyarısını koruyor.