Yarı iletkenin ‘sessiz’ devi ARM: Yapay zeka ile kabuk değiştiriyor

Dünya genelindeki neredeyse tüm akıllı telefonların kalbinde yer alan, ancak kendisi tek bir çip bile üretmeyen İngiltere merkezli Arm, yapay zeka dalgasıyla birlikte tarihi bir dönemeçte. Şirket, geleneksel lisanslama modelinin ötesine geçerek, ‘tasarım şablonu’ sağlayıcısı olmaktan çıkıp, yapay zeka çağının ana aktörü haline gelmeyi hedefliyor.

Yarı iletken sektöründe Arm, ‘her yerde ama hiçbir yerde’ olarak tanımlanan sıra dışı bir konuma sahip. Tasarımları 300 milyardan fazla çipte kullanılan şirket, doğrudan ürün satmak yerine fikri mülkiyetini lisanslayarak çip başına cüzi telif ücretleri alıyor. Ancak bu yaygınlık, son dönemde yatırımcıları heyecanlandırmaya yetmedi. 2025 yılının başından bu yana Philadelphia yarı iletken endeksi yüzde 65 yükselirken, Arm hisselerinin yüzde 2 değer kaybetmesi, şirketi stratejik bir değişime zorluyor.

‘LEGO TUĞLALARI’NDAN ENTEGRE SİSTEMLERE

Arm'ın bugüne kadarki başarısı, ‘Lego tuğlaları’ olarak adlandırılan tekil işlemci tasarımlarına dayanıyordu. Ancak yapay zekâ odaklı veri merkezleri ve uç cihazlar, daha karmaşık yapılar gerektiriyor. Bay Haas, bu süreci ‘alt sistemler’ (subsystems) adı verilen önceden monte edilmiş işlemci bloklarına kaydırarak yönetmeyi planlıyor.

Stratejik Dönüşümün Parametreleri:

• Katma değer artışı: Alt sistemlerin, tekil tasarımlara göre çip başına üç kat daha fazla gelir getirmesi bekleniyor.
• Pazarlık gücü: Apple, Amazon ve Google gibi devler, kendi çiplerini üretirken Arm’ın hazır alt sistem planlarını kullanarak Ar-Ge maliyetlerini ve zamanı minimize ediyor.
• Gelir modeli: Yıllık 5 milyar dolarlık gelirin yarısını oluşturan telif haklarının, önümüzdeki yıllarda büyük oranda bu kompleks sistemlerden gelmesi öngörülüyor.

SOFTBANK VE NVIDIA REKABETİNDE YENİ CEPHE

Arm’ın yüzde 85 hissesini elinde tutan Japon SoftBank’ın patronu Masayoshi Son, Nvidia’ya rakip olacak bir yapay zekâ şampiyonu yaratma peşinde. SoftBank’ın çip portföyünü genişletmek için yaptığı milyar dolarlık satın almalar ve Intel’den alınan yüzde 2’lik pay, Arm’ın tarafsız bir tasarımcı olmaktan çıkıp, bitmiş çipler üreten bir rakibe dönüşme ihtimalini güçlendiriyor.

KRİTİK RİSKLER: ÇİN VE RISC-V TEHDİDİ

Şirketin önündeki en büyük engellerden biri, toplam gelirin beşte birini sağlayan Çin pazarı. Pekin yönetimi, Batılı teknolojilere bağımlılığı azaltmak için açık kaynaklı RISC-V mimarisini teşvik ediyor. Arm ise bu tehdide karşı, milyonlarca geliştiricinin dahil olduğu devasa yazılım ekosistemiyle yanıt veriyor.