Cuma20 Kasım 202610:37İSTPİYASAAÇIK

Yaralı omurilik hücrelerini iyileştiren akıllı jel

ABD’li araştırmacılar, onarıma yardımcı biyolojik parçacıkları kademeli olarak salan bir hidrojel geliştirdi. Omurilik yaralanmasını taklit eden hücre kültüründe iyileşmeyi hızlandıran yöntemin insanlardaki etkisi henüz bilinmiyor.

Yayınlanma

Paylaş
Yaralı omurilik hücrelerini iyileştiren akıllı jel

Kalıcı sinir hasarına yol açabilen omurilik yaralanmalarında, tedavi edici maddelerin hasarlı bölgeye ulaştırılması önemli bir güçlük. Advanced Healthcare Materials dergisinde yayımlanan çalışmada, FAMU-FSU Mühendislik Fakültesi araştırmacıları, bu soruna çözüm bulmak için yumuşak, gözenekli ve yüksek su içeriğiyle canlı dokuyu andıran bir jel tasarladı. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre 2021’de dünya genelinde yaklaşık 15.4 milyon kişi omurilik yaralanmasının sonuçlarıyla yaşıyordu. who.int Küresel Hastalık Yükü verilerine dayanan bir araştırma, aynı yıl yaklaşık 574 bin 500 yeni travmatik omurilik yaralanması meydana geldiğini tahmin ediyor.

PARÇACIKLAR BİR ANDA SALINMADI
Araştırmacılar, jelin içine hücrelerin doğal olarak saldığı ve biyomoleküller taşıyan küçük kesecikler yerleştirdi. ‘Hücre dışı vezikül’ (EV) olarak adlandırılan bu kesecikler, tedavi edici maddelerin omuriliğe ulaşmasını zorlaştıran kan-omurilik bariyerini aşabiliyor. Ancak önceki çalışmalarda keseciklerin jelden çok hızlı ayrılması, hasarlı bölgeye yeterli miktarda ulaşmalarını güçleştiriyordu. Ekip, deneyde jelin pH değerini 9’dan 7’ye düşürerek kesecikler bir anda değil, zaman içinde salımını sağladı. Kademeli salım, omurilik yaralanmasını taklit eden hücre kültüründe hücrelerin iyileşmesini hızlandırdı. Çalışmanın ortak yazarlarından Kimya ve Biyomedikal Mühendisliği Profesörü Yan Li, keseciklerin hücrelere biyolojik mesaj taşıdığını belirtti. Li, önceki tasarımda bu mesajların aynı anda iletildiğini, yeni düzende ise hücrelere aşamalı olarak ulaştığını belirtti.

SALIM HIZINI BELİRLİYOR
Bağışıklık tepkisi oluşturma riski düşük olan ve doğal olarak hasarlı hücrelere yönelebilen kesecikler, koruyucu dış yapılarına rağmen serbest kaldıklarında zamanla etkilerini yitirebiliyor. Bu nedenle araştırmacılar, kesecikleri koruyacak ve ne hızda salınacaklarını belirleyecek bir taşıyıcı üzerinde durdu. Endüstri ve Üretim Mühendisliği Bölümü Başkanı Prof. Changchun Zeng, hidrojelin pH değerine ve basıncın uygulanma hızına göre sıvı ya da katı benzeri davranabildiğini söyledi. Zeng, bu farkı, el suya yavaşça daldırıldığında hissedilen dirençle suya hızla vurulduğunda hissedilen direnç arasındaki farkı örnek vererek açıkladı.

BULGULAR HÜCRE KÜLTÜRÜYLE SINIRLI
Araştırmacılar, jelin özelliklerini ayarlayarak keseciklerin salımını kontrol etmenin gelecekte omurilik yaralanmalarına yönelik tedavilerin geliştirilmesine katkı sağlayabileceğini öngörüyor.

 

YAŞAR KAYA

YAŞAR KAYA

İstanbul Ticaret Gazetesi – Haber Müdürü