Evrenin oluşumuna dair en eski sorular, James Webb Uzay Teleskobu'nun sağladığı yeni verilerle yeniden şekilleniyor. Colgate Üniversitesi Fizik ve Astronomi Bölümü'nden Doç. Dr. Cosmin Ilie liderliğindeki uluslararası bir araştırma ekibi, Pennsylvania, Texas Üniversiteleri ve Uzay Teleskobu Bilim Enstitüsü ile iş birliği yaparak, kozmik şafaktan kalma gizemleri aydınlatacak çarpıcı bir çalışma yayınladı.
Araştırma, ‘Karanlık Yıldızlar’ olarak bilinen varsayımsal gök cisimlerinin; bilim dünyasını şaşırtan ‘Mavi Canavar’ galaksilerini, erken evrende görülen süper kütleli kara delikleri ve ‘Küçük Kırmızı Noktalar’ı açıklayabileceğini ortaya koyuyor.
MAVİ CANAVARLAR VE KÜÇÜK KIRMIZI NOKTALAR
Mevcut astrofizik teorilerine göre, evrenin ilk yıldızları Büyük Patlama'dan birkaç yüz milyon yıl sonra, karanlık madde mikrohalolarının merkezinde oluştu. Ancak Webb teleskobunun son gözlemleri, bu modellerle çelişen üç ana sorun ortaya çıkardı:
Dr. Ilie ve ekibinin çalışması, bu anormalliklerin aslında ‘Karanlık Yıldız’ teorisinin beklenen özellikleri olduğunu savunuyor. Bu üç bulmacanın birleşimi, Webb teleskobundan önceki modellerin önemli ölçüde revize edilmesi gerektiğini gösteriyor.
ENERJİ KAYNAĞI: KARANLIK MADDE YOK OLUŞU
Teoriye göre, kozmik şafağın başlangıcında ortaya çıkan ‘Karanlık Yıldızlar’, günümüzdeki yıldızlardan farklı olarak enerjilerini nükleer füzyondan değil, ‘karanlık madde yok oluşlarından’ alıyor. Hidrojen ve helyum bulutlarının çökmesiyle oluşan bu cisimler, zamanla muazzam boyutlara ulaşabiliyor.
Araştırmacılar, bu devasa karanlık yıldızların, evrenin erken dönemlerinde gözlemlenen süper kütleli kara deliklerin (SMBH) ‘tohumları’ olduğunu öne sürüyor. Bu mekanizma, şimdiye kadar gözlemlenen en uzak kuasarları besleyen dev kara deliklerin, evrenin bu kadar erken bir aşamasında nasıl oluştuğu sorusuna da mantıklı bir yanıt sunuyor.
SPEKTROSKOPİK KANITLAR BULUNDU
Karanlık yıldızların varlığı henüz deneysel olarak kesinleşmemiş olsa da, çalışma önemli kanıtlar sunuyor. Araştırma ekibi, JADES-GS-13-0 ve JADES-GS-14-0 kodlu gök cisimlerinin spektrumunda, karanlık yıldızlara özgü olduğu düşünülen helyum soğurma özelliklerini analiz etti.
Uzmanlar, karanlık yıldızların incelenmesinin sadece evrenin tarihini değil, aynı zamanda karanlık maddenin fiziksel özelliklerini de ortaya çıkarabileceğini belirtiyor. Bu çalışmaların, Dünya'daki laboratuvarlarda karanlık maddenin tespit edilmesine yönelik deneylere de büyük katkı sağlaması bekleniyor.
