Veri merkezlerini küçültecek holografik depolama teknolojisi

Çinli araştırmacılar; ışığın genlik, faz ve polarizasyon özelliklerini eş zamanlı kullanarak, aynı alana çok daha fazla veri sığdıran 3 boyutlu bir holografik depolama sistemi geliştirdi. Yapay zeka ile entegre çalışan bu sistem, veri merkezlerini küçültme ve arşivleme verimliliğini artırma potansiyeli taşıyor.

Fujian Normal Üniversitesi'nden Dr. Xiaodi Tan liderliğindeki ekip, veriyi sadece bir yüzeye kaydetmek yerine, lazer ışık desenlerini bir malzemenin tüm hacmine ‘üst üste bindirerek’ kaydetmeyi başardı. Bu teknoloji, daha yüksek depolama yoğunluğunun yanı sıra veri iletim hızında da devrim vadediyor.

YAPAY ZEKA İLE ‘POLARİZASYON’ ENGELİ AŞILDI

Holografik depolamada bugüne kadar ışığın bir veya iki boyutu (genlik ve faz) kullanılabiliyordu. ‘Polarizasyon’u (ışığın titreşim yönü) üçüncü bir boyut olarak eklemek, verinin geri okunması sırasında yaşanan teknik zorluklar nedeniyle imkansız görülüyordu. Çinli ekip, bu sorunu ‘Derin Öğrenme’ mimarisiyle çözdü.

Dr. Xiaodi Tan: "Polarizasyon holografisi prensibine dayanarak, polarizasyonu bağımsız bir bilgi boyutu olarak kullanmak için evrişimsel sinir ağı (CNN) modelini kullandık. Bu sayede karmaşık ölçümlere gerek kalmadan 3 boyutlu veriyi yeniden oluşturabiliyoruz."

VERİ MERKEZLERİ İÇİN STRATEJİK KAZANIMLAR

Sistemin laboratuvar aşamasından ticari kullanıma geçmesiyle birlikte veri ekonomisinde şu değişimlerin yaşanması öngörülüyor:

• Hacimsel tasarruf: Veri merkezlerinin kapladığı fiziksel alan önemli ölçüde azalacak.
• Enerji verimliliği: Daha az donanımla daha fazla veri yönetimi, soğutma ve enerji maliyetlerini düşürecek.
• Yüksek güvenlik: Polarizasyon tabanlı optik şifreleme, veri iletimini siber saldırılara karşı daha dayanıklı hale getirecek.
• Hızlı arşivleme: Yapay zeka tabanlı kod çözme sayesinde büyük ölçekli veriler saniyeler içinde geri çağrılabilecek.

GELECEK PROJEKSİYONU: 2026 VE ÖTESİ

Ekip, ‘tensör tabanlı polarizasyon holografisi’ adını verdikleri bu tekniği daha da geliştirmeyi hedefliyor. Bir sonraki adımda, kodlama seviyelerinin artırılması ve ‘hacimsel çoklama’ tekniklerinin entegre edilmesiyle depolama kapasitesinin terabaytlar seviyesinden petabaytlara çıkarılması planlanıyor.

Bu teknolojik sıçrama, sadece büyük teknoloji şirketleri için değil, devlet arşivlerinden bulut bilişim sağlayıcılarına kadar geniş bir yelpazede ‘dijital beka’ meselesi olarak görülüyor.