Uçak bakımında yapay zeka dönemi: Yeni proje güvenliği artıracak

Singapur’da yürütülen yapay zeka tabanlı proje, uçak yüzey muayenelerinde kusur tespitini geliştirmeyi hedefliyor. Sistem, farklı koşullarda yeniden eğitime gerek kalmadan çalışabilecek.

Giriş: 29.08.2025 - 17:10
Güncelleme: 29.08.2025 - 17:10
Uçak bakımında yapay zeka dönemi: Yeni proje güvenliği artıracak

Uçak yüzey kontrolleri, uçuşa elverişliliğin en kritik adımlarından biri olarak küçük hasarları ve aşınmaları tespit etmeye dayanıyor. Singapur Yönetim Üniversitesi’nden (SMU) Yardımcı Doçent Pang Guansong, bu zorlu görevi yapay zeka ile daha güvenli ve düşük maliyetli hale getirmeyi amaçlayan projesiyle dikkat çekiyor.


‘Açık Ortamlarda Uçak Yüzey Denetimi için Temel Modellerden Yararlanma’ başlıklı proje, gerçek kusur örneklerinin azlığı, standart kusur listelerinin olmaması ve kusurların değişken koşullarda farklı görünebilmesi gibi üç temel soruna odaklanıyor.


LVLM TEKNOLOJİSİ KULLANILIYOR

Proje, internet ölçeğinde veriyle önceden eğitilmiş Büyük Görme-Dil Modelleri (LVLM) üzerine inşa ediliyor. Bu sistemler, görseller ve metinleri aynı anda analiz ederek yeni kusurları da tespit edebiliyor.


Prof. Pang, “Önerilen teknikler, eğitim verilerinde yer almayan kusurları da tanıyabilecek ve değişen koşullara uyum sağlayabilecek. Yani farklı ışık ya da yeni kamera türlerinde yeniden eğitim gerekmeden çalışabilecek” ifadelerini kullandı.


ÜÇ AŞAMALI PROJE

Çalışma üç mini projeye ayrılmış durumda:

  • Birinci aşama, az sayıda kusur örneğiyle bile LVLM’lerin doğru tespit yapabilmesini hedefliyor.
  • İkinci aşama, kusur türlerinin eksik listelenmesine karşı, normal yüzey desenleriyle kusurlu yüzeyleri daha iyi ayırt etmeyi amaçlıyor.
  • Üçüncü aşama, modellerin farklı uçak tipleri veya ışık koşullarına bağlam içi görüntülerle anında uyum sağlamasına odaklanıyor.


Proje, SMU’daki Yapay Zeka ve Veri Bilimi Direktörü Prof. Lim Ee-Peng danışmanlığında ve A*STAR’dan bilim insanları Jamie Ng ile Joey Zhou iş birliğiyle yürütülüyor.

Uçak bakımında yapay zeka dönemi: Yeni proje güvenliği artıracak


KÜRESEL PAZARA ETKİ

Uçak yüzey muayene pazarının 2023’te 4 milyar dolardan 2032’ye kadar 8 milyar dolara çıkması bekleniyor. Bu bağlamda, projeden çıkacak çözümlerin yalnızca uçak bakımında değil, endüstri 4.0 kapsamında kalite kontrolün birçok alanında da kullanılabileceği öngörülüyor.


Prof. Pang, “Hedefimiz yalnızca uçak bakımı değil; geniş bir yelpazede kusur denetimi yapabilen temel modeller geliştirmek” dedi. Akademisyen ayrıca, devlet kurumları ve endüstri ortaklarıyla farklı senaryolara yönelik çözümler üretmeye hazır olduklarını vurguladı.


YAPAY ZEKANIN GELECEĞİ

Proje şimdilik iki boyutlu görüntülere odaklanıyor, ancak ilerleyen dönemde farklı görüntü türlerinin entegrasyonuyla sistemin doğruluğunun artması bekleniyor.


Prof. Pang, motivasyonunu şöyle özetledi: “Amacım, toplumdaki zorlu sorunları çözmeye yardımcı olacak öğrenen makineler üretmek.”