Gayrimenkul hukuku uzmanları ve sektör temsilcileri, son dönemde arsa ve tarla satışlarının artması üzerine bu alanda yatırım yapmayı düşünen vatandaşların dikkat etmesi gerekenler konusunda değerlendirmelerde bulundu.


 

Kovid-19 ve depremlerin ardından arsa ve tarlalara talep artarken, bu alanda satış rekorları görülmeye başlandı.

 

Geçen yıl Türkiye genelinde toplam gayrimenkul satış adedi 2 milyon 949 bine ulaşırken, bu rakamın 1 milyon 723 binini arsa, tarla, iş yeri ve diğer taşınmazlar oluşturdu. Konut dışı gayrimenkul satışlarının en az yüzde 90'ının arsa ve tarlalardan oluştuğu değerlendirildiğinde bu alanda tüm zamanların yıllık rekoru kırılmış oldu. Konut dışı gayrimenkulün toplam satış içerisindeki payı da yüzde 58,44 ile en yüksek orana yükseldi.

 

Yüksek satış adetleri bu yıl kısmen düşse de arsa ve tarlalara güçlü talebin sürdüğünü belirten uzmanlar, salgın ve depremlerin etkisinin yanı sıra konut alamayan yatırımcıların arsa ve tarlaya yönelmesinin bu durumda etkili olduğunu anlattı.

 

DOLANDIRICILIK HADİSELERİ DE ARTTI

 

Gayrimenkul Pazarlama ve Satış Profesyonelleri Derneği (GAPAS) Başkanı İsmail Özcan, son birkaç yılda konuta erişimin zorlaşmasının daha makul bütçelerle yapılabilen arsa ve arazi yatırımlarını artırdığını belirterek, yüksek meblağların konuşulduğu bu alanın kötü niyetlilerin de ilgisinden kaçmadığını söyledi.

 

Son dönemde toplam gayrimenkul satışları içerisinde konut dışı yatırımların daha yüksek pay aldığını dile getiren Özcan, "Görece daha makul bütçelerle alınabilen araziler ve hızlı değer artışı eğilimine sahip arsalar yatırımcıların gözdesi haline geldi." dedi.

 

Özcan, özellikle kırsal yörelerdeki tarlalara da ilginin artmasıyla bu alanda bazı dolandırıcılık hadiselerinin de yaşanmaya başlandığını kaydederek, sözlerini şöyle sürdürdü: “Bazı yatırımcıların satın alınacak araziyi görmeden, yerinde ve resmi kurumlarda inceleme yapmadan, sadece fiyatının cazip olduğu algısı ve öngörüsüyle satın almalar yaptığını ve parasal kayıplar yaşadığını, gerçekte öyle bir yerin olmadığını ya da satış yapmak isteyenlere verilen kaporaların buharlaştığı yönünde duyumlar alıyoruz. Satın alınan araziye imarın geleceği, son zamanların popüler konaklama üniteleri olan mobil evlerin (tiny house) koyulabileceği, ürün hasadıyla 3-5 yılda yatırımın geri alınacağı gibi satış argümanlarının gerçekte geçerliliğinin olmadığı durumlarda vatandaşımızın yatırımı heba oluyor.”

 

RESMİ KURUMLARDAN BİLGİLER DOĞRULATILMALI

 

İsmail Özcan, arsa ve tarla yatırımlarının daha fazla incelemeye konu olması gerektiğini belirterek, "Yatırımcılarımız almayı düşündüğü araziyi dikkatlice incelemeli; mimar, inşaat mühendisi, gayrimenkul danışmanı veya şehir plancısı gibi ilgili meslek mensuplarından ve resmi kurumlardan bilgileri doğrulatmalı; satıcıdan tapu kayıt örneğini ya da takyidat belgesini istemelidir." diye konuştu.

 

Arsanın ne kadarına hangi bina türünün yapılabileceğinin, arsanın emsalinin ve çekme mesafelerinin öğrenilmesi gerektiğini vurgulayan Özcan, "Bölgede imar planı yapılması sonrasında kamuya bırakılması gereken parsel bölümlerinden gerekli terklerin yapılıp yapılmadığı bilinmelidir." açıklamasında bulundu.

 

ÜZERİNE ŞERH OLUP OLMADIĞI ÖĞRENİLMELİ

 

GAPAS Başkanı Özcan, arsa üzerinde herhangi bir kamu kuruluşunun şerhinin olup olmadığının, arazinin çeşitli koruma alanı içinde bulunup bulunmadığının da önemli olduğunun altını çizdi.

 

Özcan, "Ayrıca arsanın kadastrol yola cephesinin bulunup bulunmadığı öğrenilmeli. Çünkü kadastrol yola cephesi olmayan araziler için diğer parsellerden geçiş hakkı talep edilmesi gerekiyor. Arazi üzerinde devletin ve ilgili belediyenin öngördüğü bir proje çalışmasının olup olmadığı araştırılmalıdır." ifadelerini kullandı.

 

ARAZİNİN BÖLÜNEBİLİR OLMASI YAPI YAPILABİLECEĞİ ANLAMINA GELMEZ

 

Gayrimenkul Hukuku Enstitüsü Başkanı Avukat Ali Yüksel de Kovid-19 sonrası vatandaşların şehirlerden uzaklaşmak istemesiyle kırsal alanlarda yapılaşma furyası başladığını anımsatarak, emlak sitelerinde dahi "üzerine konteyner koymaya uygun, villa yapmaya uygun, yazlık yapmaya uygun" şeklinde teşvik edici ifadelerle yayınlanan ilanların arttığını anlattı.

 

Bazı arazilerin de "ileride ev yapmaya uygun" söylemleriyle satıldığını, yoğun taleple birlikte tarım alanlarının dahi satılmaya başlandığını dile getiren Yüksel, tarım alanlarının ve zeytinliklerin imara açılamadığını, tarlaların parsellenmesinin veya bölünmesinin sıkı kurallara bağlı olduğunu, arazinin bölünebilir olmasının yapı yapılabileceği anlamına gelmediğini vurguladı.

 

BUNGALOVLAR ANCAK TURİZM AMAÇLI KULLANILABİLİR

 

Ali Yüksel, sit alanlarında yapılaşmanın yasak veya sınırlı olduğunu, deniz kıyısına yakın alanların ve su havzalarının yapılaşma yasağı içinde bulunduğunu belirterek, 2B arazilerinde imar planı olması halinde yapılaşmanın olabildiğini söyledi.

 

Bungalovların ancak turizm amaçlı ve verilen ruhsata göre çalışabildiğini, konut olarak kullanılamadığını vurgulayan Yüksel, yatırım yaparken dikkat edilmesi gerekenleri şöyle sıraladı:

 

"Bir arazide yapılaşmanın nasıl olabileceği belediyelerden, belediye dışındaki alanlarda il özel idarelerinden sorulmalıdır. 'İleride imara açılacak' gibi ifadelerle satışa sunulan tarlaların gelecekte yapılaşmaya açılması ancak imar planı yapılmasına bağlıdır. İmar planları tarım, zeytinlik, sit alanı, orman ve su havzası gibi alanlar korunarak yapılır. Bu alanların imara açılması çok zordur. Tarla vasıflı yerlerin bölünemeyeceği, parsellenemeyeceği, bu şekilde satışının resmi yoldan olamayacağı ise yasanın açık kuralıdır. İmara açık yerlerde ise planların izin verdiği ölçüde bölünmesi mümkündür."

 

Yüksel, satışı yapanların malik olup olmadığının tapu dairelerinden sorulması, gayrimenkulün üzerinde ipotek veya başka bir sınırlama olup olmadığının incelenmesi gerektiğini vurguladı.

 

Ali Yüksel, "Arsa ve tarla satışlarında sakıncalı durumlar çıkmaması için tarla veya arsaların çok sayıda kişiye satıldığı kampanyalarda yasal düzenlemeye gidilmeli, Tüketici Kanunu ve ilgili diğer mevzuatta var olan boşlukların doldurulmalı." şeklinde konuştu.

 

VADEDİLENLER BELEDİYEYE SORULMALI

 

İstanbul Ticaret Odası (İTO) Gayrimenkul Hizmetleri Meslek Komitesi Başkanı Hakan Akdoğan ise arsa yatırımının konuttan daha zor ve karmaşık olduğunu belirterek, kendi içinde birçok dinamikleri barındırdığını söyledi.

 

Son dönemde arsa ve tarlaya talebin artmasıyla şirketlerin de arsa satışına başladığını dile getiren Akdoğan, şu uyarılarda bulundu: "Şirketler, bir yeri alıp parselasyon yaparak ve proje geliştirerek 'markalı arsa' ismiyle satıyorlar. Bu konuda çeşitli vaatlerde bulunuyorlar. Öte yandan satışların büyük kısmı ise bireysel gerçekleşiyor. Arsa ve tarlaya talebin artmasıyla bazı mağduriyetler de yaşanabiliyor. Tüketicilerimiz, mağduriyet yaşamamak için arsa veya tarla alırken mutlaka ilgili belediyeden bilgi almalı, imar durumunu sormalı. Markalı arsa dediğimiz gayrimenkul satışlarında vadedilen projenin yapılıp yapılamayacağı ve konuyla ilgili ruhsat çalışması olup olmadığı belediyeden öğrenilmeli. Arsa ve tarla alırken taşınmaz ticareti yetki belgesi olan emlakçılardan destek alınmalı."

 

Hakan Akdoğan, "Arsa en iyi getirisi olan yatırımdır ancak çok risk de barındırır. İmarlı yer bir anda imarsız yere dönüşebilir. Kendi içinde imar uygulamaları hızlı bir şekilde değişebilir. Bu konulara dikkat edilmelidir." diye konuştu.

 

MAKET ÜZERİNDEN ALMAYIN

 

Silivri Emlak Müşavirleri Derneği Başkanı Mustafa Altınkök de son yıllarda arsalara ve tarlalara yüksek talepten yararlanmak isteyen bazı fırsatçıların vatandaşlara maket üstünden satış yapmak istediğini söyledi.

 

Altınkök, "Yapılan reklam ve maket çalışmalarında verilen vaatler, sıralanan bir sürü özellik genellikle bir pazarlama taktiği olarak sözde kalıyor. Yatırımcılarımız bu gibi durumlara kanmamalı, maket üzerinden arsa veya tarla almamalı." şeklinde konuştu.

11 Temmuz 2024 Perşembe

Küresel akıllı telefon satışlarının yılın ikinci çeyreğinde 2023'ün aynı dönemine göre yüzde 6,5 arttığı bildirildi.


 

Pazar araştırma şirketi International Data Corporation'ın (IDC) raporuna göre, 2024'ün ikinci çeyreğinde küresel akıllı telefon satışları, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 6,5 artarak 285,4 milyon adede ulaştı.

 

Raporda, satışların art arda dördüncü çeyrek büyümesine rağmen bazı pazarlarda zorluklar devam ettiği için talepte tam bir toparlanma gerçekleşmediği ifade edildi.

 

Akıllı telefon üreticilerinin fiyat konusunda hassas tüketicileri cezbetmek ve daha büyük bir pazar payı elde etmek için yapay zekaya yöneldiğine yer verilen raporda, bu yıl pazar payının yüzde 19'una ulaşması beklenen yapay zeka akıllı telefonlarının oluşturduğu heyecan sayesinde akıllı telefon pazarında çok fazla beklenti olduğu belirtildi.

 

IDC verilerine göre, ikinci çeyrekte Samsung yüzde 18,9'luk pazar payıyla ilk sırada yer aldı.

 

Apple, yüzde 15,8 pazar payıyla ikinci sıranın sahibi olurken, Xiaomi yüzde 14,8 ile üçüncü, Vivo da yüzde 9,1 ile dördüncü sıraya yerleşti. Oppo ise yüzde 9 pazar payıyla beşinci oldu.

 

Geçen yıla göre, ikinci çeyrekte Apple'ın akıllı telefon satış hacmi yüzde 1,5, Samsung'un yüzde 0,7, Xiaomi'nin yüzde 27,4, Oppo'nun yüzde 1,8 artış gösterdi.

15 Temmuz 2024 Pazartesi

Türkiye'nin kuru domates ihracatı yılın ilk 6 ayında, geçen senenin aynı dönemine göre yüzde 14 artarak 69 milyon 123 bin dolara yükseldi.


 

Ege'nin verimli ovalarında yetişen ve güneşte kurutulan domatesler, işlemlerin ardından başta ABD ve Avrupa ülkeleri olmak üzere 100'e yakın ülkeye ihraç ediliyor.

 

Daha çok makarna, pizza ve salatalarda tercih edilen kurutulmuş domateste ihracat artmaya devam ediyor.

 

Ege İhracatçı Birlikleri verilerine göre, Türkiye 2023 Ocak-Haziran döneminde 60 milyon 498 bin dolarlık kuru domates ihraç etti.

 

Bu yılın aynı döneminde ise ihracat geçen seneye göre yüzde 14 artışla 69 milyon 123 bin dolara çıktı.

 

Kuru domates ihracatı, yılın ilk yarısında önceki yılın aynı dönemine göre miktar bazında ise yüzde 29 artarak 19 bin 453 tondan 25 bin 231 tona yükseldi.

 

Bu dönemde kuru domates ihracatında ilk sırada ABD yer alırken, bu ülkeyi İtalya ve Almanya takip etti.

 

Gıda endüstrisinin talep ettiği bu üründe ihracat rakamının yıl sonuna kadar 100 milyon doları aşması hedefleniyor.

 

ÜRETİMİ YAYGINLAŞIYOR

 

Torbalı Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı Abdulvahap Olgun, kurutulmuş domates sektörünün ülke geneline yayılmaya başladığını ve Torbalı'nın da buna öncülük ettiğini söyledi.

 

Üretimin artmasıyla birlikte ihracat rakamlarının da yükseldiğini ifade eden Olgun, "Torbalı kuru domates noktasında Türkiye'nin öncü bir ilçesi. Bu model tüm Türkiye'ye yayılmaya başladı. Şu anda bu mevsimde Elazığ'da, Manisa'da, Şanlıurfa'da, Bergama'da, Torbalı modeli uygulanıyor. Bu konuyla ilgili olarak da zaman zaman oda olarak biz yaptığımız çalışmaları kendilerine anlatıyoruz. Bu anlamda üretim yaygınlaştıkça ihracat rakamları da artıyor. Bu konuda da ihracat şampiyonu bir ilçeyiz." dedi.

 

Kuru domates ihracatının yüzde 70'e yakınının ilçeden gerçekleştiğine işaret eden Olgun, geçmişte İtalyanların kuru domatese çok büyük talep gösterdiğini şu anda ise ABD'nin liderliği eline aldığını ve özellikle hamburgerde çokça kullanılmaya başlanmasının tüketimi artırdığını sözlerine ekledi.

15 Temmuz 2024 Pazartesi