SpaceX, yörüngede bir milyon yapay zeka uydusu için başvurdu

Yapay zeka alanındaki büyüme, trilyonlarca dolarlık karasal veri merkezi yatırımlarını beraberinde getirirken bu tesislerin elektrik ve soğutma ihtiyacı şirketlerin maliyetlerini artırıyor. SpaceX ise veri işleme altyapısını yörüngeye taşıyarak hesaplama maliyetlerini azaltmayı hedefleyen uzay tabanlı veri merkezi modeli üzerinde çalışıyor. Şirket, yapay zeka hesaplamaları için özel olarak geliştirilen ilk uydusu AI1’i tanıttı. Teksas’taki Gigasat tesislerinde üretilmesi planlanan uydular; sıvı soğutma sistemleri, meteorit kalkanları ve açılabilir büyük güneş panelleriyle donatılacak. Tek bir AI1 uydusunun en yüksek kapasitede 150 kilovata kadar hesaplama yükünü karşılayabileceği belirtiliyor.

YÖRÜNGEDE DOĞAL SOĞUTMA VE GÜNEŞ ENERJİSİ

Uzayda veri merkezi işletilmesi, vakum ortamının sağladığı radyatif soğutma ve atmosfer engeli olmadan güneş enerjisi üretimi gibi bazı fiziksel avantajlar sunuyor. Yörüngedeki geniş kullanım alanı da sistemlerin ölçeklendirilmesi açısından karasal tesislerden farklı bir altyapı modeli oluşturuyor. Morgan Stanley tarafından hazırlanan analiz, bu özelliklerin maliyetlere nasıl yansıyabileceğine ilişkin tahminler içeriyor. Rapora göre NVIDIA Blackwell GPU’larıyla donatılmış karasal bir veri merkezinin yıllık işletme maliyeti watt başına yaklaşık 6,8 dolar seviyesinde bulunuyor. SpaceX’in yörüngedeki hesaplama kapasitesinin maliyetinin ise 2031 yılına kadar yıllık watt başına 6,5 dolara gerilemesi bekleniyor.

2040 İÇİN WATT BAŞINA 1,7 DOLAR TAHMİNİ

Morgan Stanley’nin uzun vadeli projeksiyonuna göre uzay tabanlı veri merkezlerinde yıllık maliyet, 2040 yılına kadar watt başına 1,7 dolara düşebilir. Analizde, 1 gigavat kapasiteli karasal bir veri merkezinin bugünkü toplam maliyetinin yaklaşık 100 milyar dolar olduğu belirtiliyor. Aynı hesaplama kapasitesinin yörüngede yıllık watt başına 1,7 dolarlık maliyetle sağlanması halinde toplam tutarın 1,7 milyar dolar seviyesine karşılık geleceği ifade ediliyor. Bu tahminler, uydu üretimi, fırlatma kapasitesi, enerji üretimi ve yörüngedeki bakım süreçlerinin planlandığı şekilde ölçeklenmesine dayanıyor.

1 MİLYONA KADAR UYDU İÇİN BAŞVURU

Elon Musk’ın 'Kardashev Tip II düzeyinde bir medeniyete geçişin ilk somut adımı' olarak nitelendirdiği ağ için düzenleyici süreçler de devam ediyor. SpaceX, uzay tabanlı yapay zeka ağını kurmak amacıyla ABD Federal İletişim Komisyonundan 1 milyona kadar yeni uydu fırlatmak için izin talep etti. FCC’nin yeni uydu lisanslarının onay süreçlerini hızlandırmayı amaçlayan “Sil, Sil, Sil” programı kapsamında yeni bir mekanizmayı kabul etmesi, projenin izin süreçlerini etkileyebilecek gelişmeler arasında gösteriliyor. SpaceX, planlanan altyapıyla yörüngedeki uydu ağını iletişim hizmetlerinin ötesine taşıyarak yapay zeka hesaplamaları için kullanılan geniş ölçekli bir veri işleme sistemine dönüştürmeyi hedefliyor.