Çarşamba18 Kasım 202616:19İSTPİYASAAÇIK
FinansÖne çıkan

Son dakika: Fed Üyesi Waller'dan 50 baz puanlık faiz artışı mesajı: Şoka uğratmak gerekebilir

Son dakika haberi: Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller, aralık toplantısında 50 baz puanlık faiz artışının değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Yüksek enflasyonun Fed'in güvenilirliğini tehdit ettiğini vurgulayan Waller'ın mesajları, bugün saat 22.00'de açıklanacak toplantı tutanakları öncesinde öne çıktı.

İstanbul Ticaret Gazetesi

Yayınlanma

Güncellenme

Paylaş
Son dakika: Fed Üyesi Waller'dan 50 baz puanlık faiz artışı mesajı: Şoka uğratmak gerekebilir

Son dakika haberi: Fed faiz kararı öncesinde ABD'de yüksek enflasyona ilişkin endişeler artarken Christopher Waller'dan dikkat çekici değerlendirmeler geldi. Enflasyonun ekonominin farklı alanlarına yayıldığını vurgulayan Waller, mevcut fiyat artışlarının tüketiciler ve şirketler tarafından olağan karşılanmaya başlamasının önemli bir risk oluşturduğunu ifade etti.

WALLER: İNSANLARI ŞOKA UĞRATMAK GEREKEBİLİR

Fed'in enflasyonu düşürmek için daha agresif bir politika izlemesi gerektiğini belirten Waller, fiyat baskılarının ekonomide giderek yaygınlaşmasından endişe duyduğunu söyledi.

Waller, "Enflasyonun yanlış yönde ilerlemesinden ve yaygınlaşmasından çok endişeliyim. Çekirdek hizmetler sepetindeki kalemlerin yaklaşık yüzde 70'inde artış yüzde 3'ün üzerinde, bunun petrolle bir ilgisi yok" ifadelerini kullandı.

Enflasyonun yalnızca enerji fiyatlarından kaynaklanmadığını vurgulayan Waller, şirketlerin fiyatlama davranışlarında meydana gelebilecek değişikliklerin de enflasyonla mücadeleyi zorlaştırabileceğine dikkat çekti.

Waller, "Firmaların tüketicilerin dayanıklı olduğunu düşünüp yüzde 3 ya da daha yüksek fiyat artışlarını yansıtabileceklerine inanmalarından endişe duyuyorum" değerlendirmesinde bulundu.

Fiyat artışlarının yüksek seviyelerde kalıcı hale gelmesinin Fed'in enflasyonla mücadele hedefini tehlikeye atabileceğini belirten Waller, merkez bankasının daha güçlü bir politika mesajı vermesi gerektiğini ifade etti.

Waller, Fed'in insanların yüzde 3'lük enflasyonu olağan kabul etmesinin önüne geçmek için onları "şoka uğratması" gerekebileceğini söyledi.

Yıllıklandırılmış enflasyonun yüzde 3,5'e doğru ilerlediğini belirten Fed yetkilisi, fiyat istikrarının sağlanmasında beklentilerin kontrol altına alınmasının önemini vurguladı.

50 BAZ PUANLIK FAİZ ARTIŞI GÜNDEMDE

Fed'in gelecekteki faiz artırımlarına ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Waller, daha güçlü bir sıkılaşma adımının gerekli olabileceğine işaret etti.

Waller, "Önümüzdeki aylarda daha agresif bir hıza işaret edilmeyecekse, Fed'in şimdi 50 baz puanlık artış yapması gerekli" ifadelerini kullandı.

Fed'in daha küçük faiz artırımlarıyla ilerlemeyi tercih etmesi durumunda gelecek dönemdeki sıkılaşma hızına ilişkin güçlü bir mesaj verilmesi gerektiğini belirten Waller, para politikası iletişiminin önemine dikkat çekti.

Waller'ın değerlendirmesi, Fed'in yarım puanlık artışı kesin olarak gerçekleştireceği anlamına gelmiyor. Ancak enflasyonla mücadelede daha sert bir adım atılması gerektiği yönündeki görüşlerin komite üyeleri arasında gündemde bulunduğunu gösteriyor.

FED'İN İLETİŞİM POLİTİKASINA DİKKAT ÇEKTİ

Waller, aralık ayında yayımlanacak Ekonomik Projeksiyonlar Özeti'nin faiz politikasına ilişkin beklentileri yönlendirmede sınırlı kalabileceğini ifade etti.

Aralık projeksiyonlarının yıl sonu rakamlarını içermesi nedeniyle çok faydalı olmayacağını belirten Waller, Fed'in daha agresif bir enflasyon mücadelesi yürüteceği mesajını iletmek için farklı araçlardan yararlanması gerektiğini söyledi.

Waller, merkez bankasının piyasaları istediği noktaya yönlendirmek için iletişim politikasını etkili biçimde kullanması gerektiğini vurguladı.

Bu değerlendirmeler, faiz kararlarının yanı sıra Fed yetkililerinin açıklamalarının ve para politikası mesajlarının da piyasa beklentileri açısından önemli olduğunu ortaya koyuyor.

WALLER'IN ÖNCEKİ FAİZ MESAJLARI NEYDİ?

Waller, 10 Kasım'daki değerlendirmesinde aralık ayında 25 baz puanlık faiz artışını desteklerken çekirdek enflasyonun yüksek seyretmesi halinde 50 baz puanlık artışın da gündeme gelebileceğini belirtmişti.

Fed yetkilisi, ekim ayı çekirdek tüketici fiyatlarının aylık yüzde 0,3 veya üzerinde artması durumunda daha güçlü bir faiz adımının değerlendirilmesi gerektiğine işaret etmişti.

ABD'de daha sonra açıklanan ekim enflasyon verilerinde tüketici fiyatları aylık yüzde 0,4, çekirdek tüketici fiyatları ise yüzde 0,3 arttı. Her iki gösterge de piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşti.

Böylece Waller'ın daha güçlü faiz artırımı açısından işaret ettiği çekirdek enflasyon eşiğine ulaşılmış oldu.

FED BEKLENTİSİ: PİYASALAR 25 BAZ PUANI FİYATLIYOR

Waller'ın açıklamaları daha sert bir faiz artışını gündeme taşısa da para piyasalarında aralık ayına ilişkin temel beklenti 25 baz puanlık artış yönünde bulunuyor.

18 Kasım sabahı yayımlanan CME FedWatch verilerine dayalı değerlendirmelerde 25 baz puanlık artış olasılığı yüzde 95,4, 50 baz puanlık artış olasılığı ise yüzde 4,6 olarak hesaplandı.

Fed'in politika faizi halen yüzde 3,75-4,00 aralığında bulunuyor. Aralık toplantısında çeyrek puanlık artış gerçekleşmesi durumunda faiz aralığı yüzde 4,00-4,25'e yükselecek.

Piyasadaki fiyatlamalar, daha güçlü bir faiz artırımı ihtimalinin tamamen ortadan kalkmadığını ancak henüz temel beklenti haline gelmediğini gösteriyor.

Senaryo

Olasılık

Karar sonrası faiz

25 baz puan artış

%95,4

%4,00–4,25

50 baz puan artış

%4,6

%4,25–4,50

DEV BANKALARIN ARALIK FAİZ TAHMİNLERİ

ABD'de enflasyon baskılarının devam etmesi, uluslararası finans kuruluşlarının Fed'e ilişkin beklentilerinde de etkili oluyor.

Goldman Sachs, aralık ayında 25 baz puanlık faiz artışı beklerken mart 2027 için de aynı büyüklükte ilave bir artış öngörüyor.

Deutsche Bank ise aralık toplantısının ardından ocak ve mart aylarında da çeyrek puanlık artışlar yapılabileceğini tahmin ediyor.

Citigroup'un temel senaryosu da 25 baz puanlık artış yönünde bulunurken bankanın değerlendirmelerinde daha güçlü bir sıkılaşma ihtimaline ilişkin risklere dikkat çekiliyor.

Bu tahminler, kurumların mevcut ekonomik koşullara ilişkin değerlendirmelerini yansıtıyor ve yeni verilerle değişebiliyor.

Kurum

Aralık 2026

Sonraki beklenti

Goldman Sachs

+25 baz puan

Mart 2027'de +25 bp

Deutsche Bank

+25 baz puan

Ocak ve Mart 2027'de +25'er bp

Citigroup

+25 baz puan

50 bp riskinin yükseldiği uyarısı

Standard Chartered

50 bp ihtimali güçlendi

Henüz kesinleşmiş ana senaryo değil

FED TOPLANTISI TUTANAKLARI BUGÜN AÇIKLANACAK

Fed'in 27-28 Ekim tarihlerinde gerçekleştirdiği Federal Açık Piyasa Komitesi toplantısının tutanakları bugün Türkiye saatiyle 22.00'de yayımlanacak.

Tutanaklarda Fed yetkililerinin enflasyon görünümüne, ekonomik faaliyetlere ve faiz politikasının geleceğine ilişkin değerlendirmeleri takip edilecek.

Özellikle komite üyelerinin daha güçlü faiz artırımlarına ne ölçüde destek verdiği, piyasa beklentileri açısından önem taşıyor.

Bununla birlikte ekim toplantısına ait tutanaklar, kasım ayında açıklanan son enflasyon ve istihdam verilerinden önceki değerlendirmeleri içeriyor.

FED FAİZ KARARI NE ZAMAN?

Fed'in yılın son para politikası toplantısı 8-9 Aralık 2026 tarihlerinde yapılacak. Fed faiz kararı, 9 Aralık Çarşamba günü Türkiye saatiyle 22.00'de açıklanacak.

Toplantıda yayımlanacak ekonomik projeksiyonlar ve Fed üyelerinin faiz tahminleri, 2027 yılında izlenecek para politikasına ilişkin beklentilerin şekillenmesinde rol oynayacak.

Önümüzdeki dönemde açıklanacak ekonomik veriler, Fed'in yeni sıkılaşma adımlarının büyüklüğü ve zamanlaması açısından belirleyici olacak.

WALLER'DAN YAPAY ZEKÂ İÇİN BALON DEĞERLENDİRMESİ

Waller, para politikasına ilişkin açıklamalarının yanı sıra yapay zekâ sektöründeki gelişmeleri de değerlendirdi.

Yapay zekânın ekonomik ve teknolojik dönüşüm açısından önemli bir gelişme olduğunu belirten Waller, "Yapay zekâ konusunda iyimserliğimi koruyorum; bunu dönüştürücü olacağı kanıtlanacak gerçek bir teknolojik değişim olarak görüyorum" ifadelerini kullandı.

Yapay zekâ şirketlerinin değerlemelerine ilişkin tartışmalara da değinen Waller, sektördeki fiyatlamalarda "balonu andıran" herhangi bir görünüm bulunmadığını söyledi.

Ancak yatırımların finansmanına ilişkin bazı risklerin bulunduğunu ifade eden Fed yetkilisi, özellikle bankaların bu süreçte üstlendiği rolün önemine dikkat çekti.

Waller, yapay zekâ finansmanı konusunda yalnızca bankaların dahil olduğu ölçüde endişe duyduğunu belirterek bazı yatırımların beklenen getiriyi sağlamayabileceğini ifade etti.

Bu değerlendirmeler, Waller'ın yapay zekâ teknolojisinin uzun vadeli potansiyeline olumlu bakarken yatırım finansmanındaki riskleri tamamen göz ardı etmediğini gösteriyor.

ONUR TOPKAN

ONUR TOPKAN

İstanbul Ticaret Gazetesi – Ekonomi Editörü