Küresel sanayide karbon nötr hedefleri doğrultusunda yürütülen Ar-Ge çalışmalarında kritik bir eşik aşıldı. Norveç’in Trondheim kentindeki Çok Fazlı Laboratuvar’da test edilen yeni bir güneş pili sistemi, sanayi tesislerinden çıkan CO2’yi yakalamak için gereken devasa enerjiyi güneşten elde etmeyi başardı. Svalin Solar iş birliğiyle geliştirilen tesis, aynalar yardımıyla güneş ışığını yoğunlaştırarak hem elektrik hem de termal enerji üretiyor.
ISI POMPASIYLA GELEN YÜKSEK VERİMLİLİK
Sistem, güneşi takip eden özel bir izleme mekanizmasıyla donatılmış 5 metre yüksekliğindeki güneş panellerinden oluşuyor. Panellerin altına yerleştirilen sıvı dolu borular, yakalanan gün ışığını ısıya dönüştürerek depoluyor. SINTEF araştırmacısı Richard Randle-Boggis, sistemin en özgün yanının ısıyı karbon yakalama sürecine entegre etmesi olduğunu belirterek; güneşten elde edilen 60 derecelik ısıyı, geliştirdikleri gelişmiş bir ısı pompasıyla karbon yakalama süreci için kritik olan 130 dereceye çıkardıklarını vurguluyor.
YÜZDE 39'A VARAN TASARRUF POTANSIYELİ
Karbon yakalama işlemi, normal şartlarda enerji yoğun yapısıyla sanayiciler için büyük bir maliyet yükü oluşturuyor. Mevcut teknolojik şartlarda, sanayi tesislerinde bir metrik ton karbondioksiti yakalamak için yaklaşık 3,1 megajoule gibi yüksek bir enerji sarfiyatı gerekiyor.
SINTEF tarafından geliştirilen bu yenilikçi sistem, pilot uygulama aşamasında bu tüketimi 0,52 megajoule azaltarak 2,58 megajoule seviyesine indirmeyi başardı. Bu sonuç, mevcut enerji maliyetlerinde yüzde 17’lik net bir tasarruf anlamına geliyor. Araştırmacılar, sistemin optimize edilmesi ve ısı kayıplarının önlenmesiyle birlikte enerji tüketiminin 1,89 megajoule seviyesine kadar düşürülebileceğini, bu sayede toplam tasarruf oranının yüzde 39’a ulaşacağını öngörüyor.
ENDÜSTRİYEL UYGULAMA
Ağustos 2025’te gerçekleştirilen test döneminin alışılmadık derecede gri geçmesine rağmen sistemin verimliliğini kanıtlaması, teknolojinin daha fazla güneş alan coğrafyalardaki potansiyelini de ortaya koydu. İskandinavya'nın kısıtlı güneş imkanlarında doğruluğu kanıtlanan model, şimdi endüstriyel bir uygulama için Avrupa'nın güneyine taşınıyor.
Sistemin bir sonraki durağı İtalya’daki bir cam üretim tesisi olacak. Bu uygulama, karbon yoğun diğer sektörler olan çimento, demir-çelik ve kimya için de emisyon maliyetlerini düşürecek ticari bir model teşkil edecek. Garcia'ya göre, çözümün optimize edilmesiyle birlikte enerji yoğun tüm sektörlerde "yeşil sanayi" dönüşümü hem ekonomik hem de uygulanabilir bir yapıya kavuşacak.
