Samanyolu'nda eşsiz keşif: Yıldız eşlikçisini milyarlarca yılda yavaşça yutuyor

Gökbilimciler, gezegenlerini hızla yutan yıldızlar ile kararlı yörüngelere sahip sistemler arasında farklı bir örnek keşfetti. Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) liderliğinde yürütülen ve *Nature Astronomy* dergisinde yayımlanan araştırma, Samanyolu’nda Dünya’dan yaklaşık 300 ışık yılı uzaklıktaki ZTF J0440+2325 sistemini inceledi. 

Bulgular, düşük kütleli bir yıldızın yakın yörüngesindeki kahverengi cüceden yavaş ve sürekli madde çektiği 'yavaş yıldızsal yamyamlık' sürecini ilk kez ortaya koydu.

ÜÇGEN BİÇİMLİ SİNYAL 

Keşif, Zwicky Transient Facility (ZTF) teleskobunun kaydettiği periyodik parlaklık verilerinin incelenmesiyle başladı. Araştırmacılar, klasik süpernova veya kara dul ikili sistemlerinden farklı olarak tekrarlayan üçgen biçimli bir ışık eğrisi fark etti ve kaynağa hassas teleskoplar yöneltti.

Ölçümler, Jüpiter’in 85 katı kütleye sahip yıldızın çevresinde, 25 Jüpiter kütlesindeki bir kahverengi cücenin her 87 dakikada bir tur attığını gösterdi. İki gök cisminin yörüngesi, Güneş’in çapına sığacak kadar dar.

İSTİKRARLI MADDE AKIŞI 

Simülasyonlara göre kahverengi cüceden kopan madde, bir disk oluşturmak yerine yüksek hızla doğrudan yıldızın yüzeyine çarpıyor. Yıldızın her yıl Dünya kütlesinin 100 binde biri kadar madde çektiği hesaplandı.

Bu miktar, saniyede yaklaşık 1,3 trilyon adet yarım kilogramlık dürümün ağırlığına denk geliyor. Kütle kaybının yavaş ve dengeli ilerlemesi nedeniyle tüketim sürecinin yüz binlerce, hatta milyarlarca yıl sürebileceği tahmin ediliyor.

KADEMELİ TÜKETİM SENARYOSU 

Araştırmanın kıdemli yazarlarından MIT Fizik Bölümü Yardımcı Doçenti Kevin Burdge, Güneş’in kırmızı deve dönüşerek Dünya’yı tek seferde yutacağı senaryodan farklı olarak, bu sistemde kademeli bir tüketim süreci keşfettiklerini belirtti.

Üçgen biçimli parlaklık sinyali, yıldızın yüzeyinde oluşan sıcak noktanın yörünge hareketi sırasında görüş alanına girip çıkmasıyla açıklanıyor. Bulgular, gök cisimlerinin ev sahibi yıldızlarla etkileşimini ve gezegen sistemlerinin olası evrimini incelemek için yeni bir araştırma alanı açıyor.