Petrol fiyatlarında risk primi büyüyor: Brent haftalık yüzde 8 yükseldi

Küresel petrol piyasasında fiyatlamaların odağı yeniden Hürmüz Boğazı’na çevrildi. Bölgedeki askeri gerilim, düşük tanker trafiği ve alternatif güzergâhların sınırlı kapasitesi, bir haftada yüzde 8’e yaklaşan yükselişi beraberinde getirdi.

PETROL FİYATLARINDA YÜKSEK SEYİR KORUNUYOR

ABD ile İran arasındaki çatışmanın yeniden sertleşmesi ve Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin savaş öncesindeki seviyelerin altında kalması petrol fiyatlarını yeniden yukarı taşıdı.

Brent petrol cuma sabahı 95.67 dolar civarında işlem görürken, ABD tipi ham petrol 91.56 dolar seviyesine çıktı.

Son hareketle birlikte petrol fiyatlarında bir haftalık yükseliş yaklaşık yüzde 8’e ulaştı.

HÜRMÜZ’DEN GEÇEN PETROL 4.9 MİLYON VARİLE KADAR İNDİ

Piyasanın ana endişesi, çatışmanın Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan fiziksel petrol sevkiyatını daha fazla kesintiye uğratma ihtimali.

ABD Enerji Enformasyon İdaresi verilerine göre Hürmüz’den geçen petrol miktarı 2025’in son çeyreğinde günlük 21.6 milyon varil seviyesindeyken, 2026’nın ikinci çeyreğinde 4.9 milyon varile kadar geriledi.

Bu sert düşüş, bölgedeki her yeni askeri gelişmenin petrol fiyatlarında neden güçlü tepki yarattığını da ortaya koyuyor.

ALTERNATİF BORU HATLARI AÇIĞI TAM KAPATAMIYOR

Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin Hürmüz Boğazı’nı devre dışı bırakan alternatif boru hatları bulunuyor.

Ancak mevcut kapasitenin normal koşullarda boğazdan geçen petrol miktarının yalnızca bir bölümünü karşılayabilmesi, arz riskini tamamen ortadan kaldırmıyor.

Bu nedenle piyasa, Hürmüz’deki akışın daha da bozulması halinde alternatif güzergâhların oluşacak boşluğu ne ölçüde kapatabileceğini yakından izliyor.

WASHINGTON BASKIYI İKİ CEPHEDE ARTIRIYOR

ABD yönetimi İran’a yönelik stratejisinde askeri operasyonlarla ekonomik baskıyı birlikte artırıyor.

Washington’ın ağustos sonunda başlattığı yeni ekonomik kampanya, İran’ın petrol gelirleri, finansman kanalları, deniz taşımacılığı ve yaptırımları aşmak için kullandığı uluslararası ağları hedefliyor.

ABD Hazine Bakanlığı, İran’ın petrol ve taşımacılık bağlantılarıyla çalışan yabancı kişi ve şirketlerin de yaptırım riskiyle karşılaşabileceğini duyurmuştu.

DENİZ TRAFİĞİ ÇATIŞMANIN MERKEZİNDE

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı hafta başında İran’daki hava savunma sistemleri, radarlar, deniz unsurları, mayın döşeme kapasitesi ve iletişim tesislerinin hedef alındığını açıkladı.

Washington operasyonları ticari gemilere yönelik tehditlerle ilişkilendirirken, İran da Hürmüz’de deniz trafiği üzerindeki baskısını sürdürüyor.

Bu durum sigorta, navlun ve güvenlik maliyetlerinin yanı sıra petrol sevkiyatlarının sürekliliğine ilişkin belirsizliği de artırıyor.

PETROLDE RİSK ARTIK YALNIZCA FİYAT DEĞİL

Hürmüz’deki sorun uzadıkça enerji ithalatçısı ülkelerin Amerika, Afrika ve diğer üretici bölgelerden daha fazla petrol tedarik etmesi gerekebilir.

Bu değişim daha uzun taşıma mesafeleri, daha yüksek tanker maliyetleri ve rafineri tedarik zincirlerinde yeni düzenlemeler anlamına geliyor.

Dolayısıyla Hürmüz kaynaklı risk, yalnızca ham petrolün varil fiyatıyla sınırlı kalmıyor; lojistik maliyetleri ve nihai enerji fiyatları üzerinden daha geniş bir ekonomik etki yaratıyor.

ENFLASYONLA MÜCADELE İÇİN YENİ RİSK

Petrol fiyatlarının bir haftada yaklaşık yüzde 8 yükselmesi ve Brent’in yeniden 96 dolar sınırına yaklaşması, enerji ithalatına bağımlı ülkeler açısından maliyet baskısını artırıyor.