Petrol fiyatları 2 ayın dibinden yüzde 1.27 yukarı döndü: Ateşkes olsa bile riskler sürebilir

Brent petrol gün içinde 85,83 dolara kadar geriledikten sonra yönünü yukarı çevirdi. Hürmüz Boğazı ve çevresinde tanker saldırılarının devam etmesi, savaşın sona erebileceğine ilişkin beklentilerin petrol fiyatları üzerindeki aşağı yönlü etkisini sınırladı.

Brent petrolün varil fiyatı bugün yüzde 1,27 artışla 92,65 dolar seviyesinde işlem görüyor. Gün içinde 85,83 dolara kadar gerileyen Brent petrol, dip seviyelerden güçlü bir toparlanma gösterdi.

ABD ham petrolü WTI ise yüzde 0,80 yükselişle 86,73 dolar seviyesine çıktı.

PETROL NEDEN YÜKSELDİ?

Petrol neden yükseldi? sorusunun merkezinde Hürmüz Boğazı’ndaki petrol sevkiyatının güvenliğine ilişkin riskler bulunuyor.

ABD ve İran arasında gerilimin azalabileceğine yönelik beklentiler önceki seansta petrol fiyatlarını iki ayın düşük seviyelerine kadar çekmişti. Ancak bölgede ticari gemilere yönelik saldırıların devam etmesi, olası bir ateşkesin petrol akışını kısa sürede normale döndürmeye yetmeyebileceği endişesini yeniden gündeme taşıdı.

UKMTO, 10 Kasım’da Umman’ın Lima bölgesinin yaklaşık 19 deniz mili kuzeydoğusunda seyreden bir tankerin bilinmeyen bir cisimle vurulduğunu bildirdi. Mürettebatın güvende olduğu ve çevresel etki rapor edilmediği açıklandı.

HÜRMÜZ’DE SALDIRILAR HIZ KESMEDİ

Hürmüz Boğazı ve çevresindeki deniz yollarında gemilere yönelik saldırıların sayısı son haftalarda belirgin biçimde arttı.

Ekim ayında bölgede 37 geminin saldırıya uğradığı, bunun savaşın başlamasından bu yana kaydedilen en yüksek aylık sayı olduğu belirtiliyor. Kasım ayında da saldırılar devam ediyor.

UKMTO kayıtlarında yalnızca kasım ayının ilk günlerinde tankerlerin bilinmeyen cisimlerle vurulduğu, gemilerde patlamalar meydana geldiği ve bazı tankerlerin alev aldığı bir dizi olay yer alıyor.

8 Kasım’da Hürmüz Boğazı’ndan çıkış yapan bir tanker bilinmeyen bir cisimle vurulurken, aynı gün Khasab’ın kuzeybatısındaki başka bir tankerde yangın çıktı ve mürettebat tahliye edildi.

ATEŞKES OLSA BİLE PETROL AKIŞI HEMEN NORMALE DÖNMEYEBİLİR

Bölgede diplomatik bir anlaşmaya varılması petrol piyasasındaki bütün risklerin aynı anda ortadan kalkacağı anlamına gelmiyor.

Piyasa analistleri, Hürmüz Boğazı’ndaki petrol sevkiyatının normalleşmesinin mayın temizleme çalışmalarına, tanker sigorta maliyetlerinin düşmesine ve armatörlerin bölgeye yeniden gemi göndermeye ne kadar istekli olacağına bağlı olduğunu belirtiyor.

Bu nedenle saldırıların durması halinde bile ticari petrol akışının savaş öncesindeki seviyelerine dönmesinin zaman alabileceği değerlendiriliyor.

BRENT PETROL ÖNCE SERT GERİLEDİ

Petrol fiyatlarında son iki gündeki sert dalgalanmanın diğer tarafında ise İran savaşının sona erebileceğine ilişkin beklentiler bulunuyor.

ABD’li yetkililerden İran’a yönelik yeni askeri müdahaleye kısa vadede ihtiyaç duyulmayabileceği yönünde açıklamalar gelmesinin ardından Brent petrol önceki seansta varil başına 3 doların üzerinde değer kaybetti.

Bu hareket Brent petrol ve ham petrol fiyatlarını yaklaşık iki ayın en düşük seviyelerine yaklaştırdı.

Ancak İran tarafından iki ülke arasında henüz doğrudan görüşme yapılmadığı yönünde gelen açıklamalar ve Hürmüz’de yeni saldırıların sürmesi fiyatların kayıplarının bir kısmını geri almasını sağladı.

PETROLDE ATEŞKES FİYATLAMASI İLE ARZ RİSKİ KARŞI KARŞIYA

Petrol piyasasında şu anda birbirine zıt iki temel fiyatlama öne çıkıyor.

İlk tarafta İran savaşının sona ermesi halinde bölgedeki jeopolitik risk priminin azalması ve Hürmüz üzerinden petrol taşımacılığının zamanla rahatlaması ihtimali bulunuyor.

Diğer tarafta ise tanker saldırılarının devam etmesi, deniz mayınları, yüksek sigorta maliyetleri ve gemi sahiplerinin güvenlik endişeleri arzın normalleşmesini geciktirebilecek unsurlar olarak öne çıkıyor.

Bu iki faktör Brent petrol fiyatlarında yüksek oynaklığın sürmesine neden oluyor.

ABD HAM PETROL STOKLARI 9 MİLYON VARİL ARTTI

Fiyatların yükselişini sınırlayan gelişmelerden biri ABD’den gelen stok verisi oldu.

Amerikan Petrol Enstitüsü tahminlerine göre 6 Kasım’da sona eren haftada ABD ticari ham petrol stokları 9 milyon varil arttı.

Bir önceki hafta stoklarda 5,27 milyon varillik düşüş kaydedilmişti. Böylece petrol stoklarında güçlü bir haftalık artış yaşandı.

Stokların yükselmesi normal şartlarda ABD piyasasında arzın talebin üzerinde seyrettiğine ilişkin bir sinyal olarak değerlendirilerek ham petrol fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturabiliyor.

RUSYA’DA RAFİNERİ KAPASİTESİ DE GÜNDEMDE

Petrol piyasasının izlediği bir diğer arz başlığı Rusya-Ukrayna savaşı.

Ukrayna’nın Rus enerji altyapısına yönelik insansız hava aracı saldırılarının yeniden artması sonrasında Rusya’nın rafineri kapasitesinin ekim sonundan bu yana yaklaşık yüzde 30 azaldığı belirtiliyor.

Son saldırılardan birinde Rusya’nın Ust-Luga limanında yangın meydana geldi.

RUSYA VE UKRAYNA ABU DABİ’DE GÖRÜŞTÜ

Arz riskleri devam ederken diplomasi tarafında da yeni gelişmeler yaşanıyor.

Rus ve Ukraynalı yetkililer, savaşı sona erdirmeye yönelik yeni girişim kapsamında Abu Dabi’de bir araya geldi.

Bu temas, iki ülke arasında şubat ayından bu yana gerçekleştirilen ilk doğrudan barış görüşmeleri arasında yer aldı.

Rusya-Ukrayna hattında olası bir ilerleme, Rus petrol ve ürün ihracatına ilişkin risk priminin azalması üzerinden petrol fiyatlarında aşağı yönlü bir unsur oluşturabilir.

BRENT PETROL İÇİN HÜRMÜZ BELİRLEYİCİ

Petrol fiyatlarının kısa vadeli yönünde en kritik başlıklardan biri Hürmüz Boğazı olmaya devam ediyor.

Diplomatik çözüm beklentilerinin güçlenmesi Brent petrol üzerindeki savaş primini azaltırken gemilere yönelik saldırıların devam etmesi fiyatların belirli seviyelerin altında kalmasını zorlaştırıyor.

Özellikle tanker güvenliği, mayınların temizlenmesi ve sigorta maliyetlerinin seyri, olası bir siyasi anlaşmanın petrol arzına ne kadar hızlı yansıyacağını belirleyecek.

PETROL FİYATLARINDA OYNAKLIK SÜREBİLİR

Brent petrolün gün içinde 85,83 doları gördükten sonra 92,65 dolara kadar toparlanması, piyasanın jeopolitik haber akışına ne kadar hassas olduğunu ortaya koyuyor.

Ham petrol tarafında da benzer şekilde savaşın sona ermesine yönelik beklentiler ile Hürmüz’de devam eden fiziksel sevkiyat riskleri karşı karşıya bulunuyor.

Bu nedenle petrol fiyatlarında bundan sonraki hareketin yalnızca ateşkes açıklamalarına değil, Hürmüz Boğazı’ndan geçen tanker trafiğinin fiilen ne ölçüde normalleştiğine bağlı olması bekleniyor.